Rüçhan hakkı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/517 E. 2017/4028 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rüçhan hakkı↗ kötüniyet↗ dava sebebi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuştur.
Bu kez taraf vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1-Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere, 554 sayılı KHK’nın 19. maddesine dayalı olarak devri istenen tasarım için davacı tarafından ...'de başvuruda bulunulduktan sonra yine bizzat davacı tarafından bu başvuruya dayalı olarak Türkiye'de rüçhan talepli tescil başvurusu yapılması halinde dahi aynı KHK'nın 8. maddesi uyarınca rüçhan tarihinden itibaren oniki ay içerisinde başvurunun yapılması gerekmesine ve aynı KHK'nın 31. maddesine göre de rüçhan hakkının önceki başvuru tarihi itibariyle doğacak olması nedeniyle gasp iddiasına dayalı olarak devri istenen dava konusu tasarımın tescil başvurunun da herhalükarda on iki aylık süreden sonra yapılması nedeniyle yenilik unsuruna sahip bulunmamasına ve 554 sayılı KHK hükümleri gereğince Türkiye'de tescil ve korunma koşulları bulunmayan bir tasarım için gasp iddiasının dinleneyecek olmasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan HUMK 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen sair karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.
2-Ancak 554 sayılı KHK’nın 45. maddesinde tasarım hükümsüzlüğünün geçmişe etkisi düzenlenmiştir. Buna göre tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş olması halinde tasarım sahibinin kötüniyetli davranışından kaynaklanan zararı tazmin yükümlülüğü bulunmaktadır. Oysa, somut uyuşmazlıkta hükümsüzlük talep edilmediğine ve Dairemiz bozma ilamının 2. bendinde belirtilen bozma sebebine binaen 554 sayılı KHK’nın 45. madde koşulları gerçekleşmediği halde mahkemece tazminata hükmedilmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin tazminata yönelik karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 19.10.2015 tarihli 2015/3727 Esas 2015/10669 Karar sayılı bozma ilamının 1. bendinin kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının bu bentte açıklanan gerekçe ile de davalı yararına bozulmasına önceki bozma ilamına (1) nolu bent olarak eklenmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Haksız Rekabetin Tespiti ve Men'i
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/3727 E. 2015/10669 K.
Ortak:kötüniyet
İncelediğiniz karardaBuna göre tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş olması halinde tasarım sahibinin «kötüniyetli» davranışından kaynaklanan zararı tazmin yükümlülüğü bulunmaktadır.
Benzer bu kararda… dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı tarafından gerçekleştirilen endüstriyel tasarım tescilinin «kötüniyetli» tescil mahiyetinde bulunduğunun anlaşılmasına, herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken «dürüstlük kurallarına» uymak zorunda bulunmasına, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.03.2013 tarih ve 2013/11-209 Esas- 2013/399 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere kötüniyetli t …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:dürüstlük kuralı · iptal davası · uyuşmazlık konusu · kâr kaybı · maddi ve manevi tazminat · ıslah · maddi tazminat · yasal faiz
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davanın gaspa dayalı tasarımın iptali ve buna dayalı «maddi manevi tazminata» ilişkin olduğu, tasarımın davalı tarafından daha önce Çin Halk Cumhuriyetinde tescil edildiğinden gasp hükümlerinin uygulanamayacağı, ancak tasarımın gerçek hak sahibinin davacı taraf olduğu, gerçek hak sahipliği nedeniyle davalı adına olan «kaydın» iptaline ve davacı adına tasarımın tesciline karar verilmesi gerektiği, davacının ne kadar «kaybı» olduğu, davalının ne kadar bu tasarımı kullanmaktan dolayı kazanç elde ettiği hususlarının somut olarak ispatlanamadığı, Borçlar Kanunu hükümleri gereği zararın tam olarak belli olmaması durumunda hakimin durum ve şartlara göre maddi zararı takdir edeceği, «ıslah» ile birlikte istenen miktarın ödenmesi gerektiği, tasarımın gerçek hak sahibi dışında tescili ve kullanımının davacı taraf için manevi bir hak ihlalini oluşturduğu gerekçesiyle davanın gerçek hak sahipliği nedeniyle «iptal davası» olarak yorumlanması söz konusu olduğundan gerçek hak sahipliği nedeniyle davalı adına kayıtlı 2011/00296 sayılı endüstriyel tasarım belgesinin iptaline, davacı adına TPE de tesciline, davalının endüstriyel tasarıma yönelik üretim yapmasının engellenmesine, ürünlere ve üretim kalıplarına el konulmasına, ürünlerin ve üretim kalıplarının imhasına, 15.650,12 TL «maddi tazminatın» ve 15.000 TL manevi tazminatın tasarımın tescil tarihinden itibaren «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
… dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı tarafından gerçekleştirilen endüstriyel tasarım tescilinin «kötüniyetli» tescil mahiyetinde bulunduğunun anlaşılmasına, herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken «dürüstlük kurallarına» uymak zorunda bulunmasına, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.03.2013 tarih ve 2013/11-209 Esas- 2013/399 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere kötüniyetli t …
2- Ancak, davacı «uyuşmazlık konusu» endüstriyel tasarımın aynısının 16.10.2009 tarihindeki başvuru ile Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Fikri Haklar Dairesi nezdinde tescil edildiğini, bilahare kendi adına devrinin yapıldığını ileri sürmüş ve buna ilişkin belgeler dosya içerisine alınarak incelenmiştir.
Davacı tarafça «uyuşmazlık konusu» tasarım hükümsüzlüğü talep edilmeyip tasarım hakkı sahipliğinin devri talep edildiğine göre, yenilik vasfına sahip olmadığı anlaşılan dava konusu tasarım belgesinin iptali ile 554 sayılı KHK 19. maddesi uyarınca davacı adına tesciline karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulmasını gerektirmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/517 E. , 2017/4028 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/12/2014 gün ve sayılı 2012/135-2014/246 kararı bozan Daire’nin 19/10/2015 gün ve 2015/3727-2015/10669 sayılı kararı aleyhinde taraf vekilleri tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, davalının 19.01.2011 tarihli başvurusu sonucu 2011/00296 sayılı tasarım tescil belgesini aldığını, ancak müvekkilinin bu tasarımı ihdas edip 16.10.2009 tarihinden geçerli olacak biçimde ... ... Cumhuriyeti'nde tescil ettirdiğini, davalının müvekkili ile girdiği ticari ilişkiye binaen tasarımdan haberdar olduğunu, 554 sayılı KHK'nın 19. maddesi uyarınca tasarımın müvekkiline devrinin gerektiğini, ayrıca davalının bu tasarımı müvekkilinin Türkiye distribütörü aleyhine kullandığını ileri sürerek, 2011/00296 sayılı tasarım tescil belgesinin müvekkiline devrini, tecavüz nedeni ile; davalı yanca gerçekleştirilen fiillerin tasarıma tecavüz olduğunun tespiti ile tasarımdan doğan haklara tecavüz fiillerinin durdurulması ve önlenmesini, şimdilik 10.000 TL maddi zararın ve 50.000 TL manevi zararın, tasarım başvurusunun yapıldığı tarihten başlamak üzere işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 15.650,12 TL'ye çıkarmıştır.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuştur.
Bu kez taraf vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1-Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere, 554 sayılı KHK’nın 19. maddesine dayalı olarak devri istenen tasarım için davacı tarafından ...'de başvuruda bulunulduktan sonra yine bizzat davacı tarafından bu başvuruya dayalı olarak Türkiye'de rüçhan talepli tescil başvurusu yapılması halinde dahi aynı KHK'nın 8. maddesi uyarınca rüçhan tarihinden itibaren oniki ay içerisinde başvurunun yapılması gerekmesine ve aynı KHK'nın 31. maddesine göre de rüçhan hakkının önceki başvuru tarihi itibariyle doğacak olması nedeniyle gasp iddiasına dayalı olarak devri istenen dava konusu tasarımın tescil başvurunun da herhalükarda on iki aylık süreden sonra yapılması nedeniyle yenilik unsuruna sahip bulunmamasına ve 554 sayılı KHK hükümleri gereğince Türkiye'de tescil ve korunma koşulları bulunmayan bir tasarım için gasp iddiasının dinleneyecek olmasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan HUMK 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen sair karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.
2-Ancak 554 sayılı KHK’nın 45. maddesinde tasarım hükümsüzlüğünün geçmişe etkisi düzenlenmiştir. Buna göre tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmiş olması halinde tasarım sahibinin kötüniyetli davranışından kaynaklanan zararı tazmin yükümlülüğü bulunmaktadır. Oysa, somut uyuşmazlıkta hükümsüzlük talep edilmediğine ve Dairemiz bozma ilamının 2. bendinde belirtilen bozma sebebine binaen 554 sayılı KHK’nın 45. madde koşulları gerçekleşmediği halde mahkemece tazminata hükmedilmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin tazminata yönelik karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 19.10.2015 tarihli 2015/3727 Esas 2015/10669 Karar sayılı bozma ilamının 1. bendinin kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının bu bentte açıklanan gerekçe ile de davalı yararına bozulmasına önceki bozma ilamına (1) nolu bent olarak eklenmesine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer karar düzeltme isteminin REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 19.10.2015 tarihli 2015/3727 Esas 2015/10669 Karar sayılı ilamının 1. bendinin kaldırılarak, yerel mahkeme hükmünün BOZULMASINA, ödediği karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyen davalıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 7,80 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 275,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 03/07/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/354840300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz