Şirket kuruluşunun muvazaalı olduğu iddiasıyla ortaklık tescili talebi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1863 E. 2024/1791 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Ticari şirket (genel)istinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Türk hukukunda sermaye şirketlerinde gizli ortaklık kavramı kabul edilmediğinden, VUK ve 6183 sayılı Kanun çerçevesinde muhatap alınacak kişiler şirketin sicile kayıtlı ortaklarıdır. Şirketin kayıtlı ortağı olmayan bir gerçek kişinin gerçekte ortak/yönetici olduğunun tespiti ve tescili istemiyle açılan davanın, bu istemi ileri süren tarafın dava açma hakkı bulunmadığından dinlenebilir olmadığı kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Davacının (Vergi Dairesi Başkanlığı) dava açma hakkının bulunup bulunmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, davalı ...'ın vergi tekniği raporu ile belirlendiği üzere şirketi sahte fatura işlemlerinde sevk ve idare ettiğini, kuruluş işleminin muvazaalı olduğunu ve gerçek ortak/yönetici olduğunu ileri sürerek şirket kuruluşunun iptali ile ...'ın ortak ve yönetici olarak tescilini istemiştir.
Gerekçe: Hukukumuzda sermaye şirketlerinde gizli ortaklık kavramı kabul edilmiş değildir. VUK ve 6183 sayılı Kanun çerçevesinde muhatap olunacak kişiler şirketin kayıtlı ortaklarıdır. Davalı gerçek kişi davalı şirketin kayıtlı ortağı olmadığından, davacının bu kişinin gerçekte ortak olduğunun tespiti ve tescili istemiyle dava açma hakkı bulunmamaktadır; dava bu haliyle dinlenebilir değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, sermaye şirketlerinde gizli ortaklığın kabul edilmediği ve VUK/6183 sayılı Kanun çerçevesinde muhatap alınacak kişilerin şirketin kayıtlı ortakları olduğu ilkesi vurgulanmış, kayıtlı ortak olmayan kişinin ortaklığının tespiti istemiyle açılan davada dava açma hakkının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu husus benzer vergi alacağı tahsiline yönelik ortaklık tescili davaları için yol gösterici niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava açma hakkı (aktif husumet) yokluğu
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gizli ortaklık↗ muvazaa↗ aktif husumet↗ dava açma hakkı↗ kayıtlı ortak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1863
KARAR NO 2024/1791
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/02/2024
NUMARASI 2023/757 Esas 2024/139 Karar
DAVA
Ticari Şirket (Kuruluşun Hükümsüzlüğüne Dayalı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/12/2024
Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalı şirketin kesinleşen borçlarının tahsili için takibat başlatıldığını, yapılan takibata rağmen kamu alacağının tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine şirket ortak/yöneticileri hakkında da takibata geçildiğini, kesinleşen kamu alacağı için ... adına ödeme emirlerinin tanzim ve tebliğ edildiğini, düzenlenen ödeme emirlerinin Tekirdağ Vergi Mahkemesi tarafından verilen karar ile iptal edildiğini, ... tarafından yapılan kuruluş işleminin muvazaalı olduğundan iptaliyle ...'ın da ... A.Ş.'nin şirket ve ortak yöneticisi olarak tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı şirket vekili,...'ın davalı şirketi ...'den 2017 yılında devir aldığını, kamu borçlarının tahsili için ... adına 14/06/2018 - 13/03/2020 tarihlerinde şirketin vergi borçları için ödeme emri düzenlendiğini, ödeme emirlerinin kesinleşmesi beklenmeden malvarlığına ve banka hesaplarına hacizler uygulandığını, ..., davalı şirketin SGK, Tekirdağ Vergi Dairesi ve Merter Vergi Dairesi’ne olan kamu borçlarını 7256--7356 sayılı yasalardan yararlanarak geçmiş dönemler dahil olmak üzere tüm borçlarını yapılandırdığını, bir buçuk yıldır aylık 80.000-TL tutarlı taksitler halinde borcunu ödediğini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili; davacı idarenin belirttiği kamu borçlarının tahsili için ...
şirketi temsilcisi ... adına vergi borçları için ödeme emri düzenlendiğini, şirketin SGK'na, Tekirdağ Vergi Dairesi ve Merter Vergi Dairesi’ne olan kamu borçlarını 7256--7356 sayılı yasalardan yararlanarak geçmiş dönemler dahil olmak üzere tüm borçlarının yapılandırıldığını, aylık 80.000-TL tutarlı taksitler halinde tüm borçların ödendiğini, ödenmeyen / yapılandırılmayan bir borç bulunmadığından iş bu davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini, davanın vergi tekniği raporu uyarınca müteselsil sorumlu sıfatıyla ...'dan aranması gerektiğinden bahisle açıldığını, ....borcu bulunmadığından müvekkilin olmayan bir borçtan müteselsil sorumlu tutulacak olması hukuken mümkün olmamakla beraber dosyada mübrez bulunan Vergi Tekniği Raporu'nun hukuken geçerli ve delil niteliği olan bir belge olmadığını, davalı ...'ın olmayan borçtan dolayı ...
şirketine ortak ve yöneticisi olarak tescili mümkün olmadığını,Anayasal haklara da aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... tarafından davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece;... şirketinin sicile tescil başvurusunun davalı ... (...) tarafından yapıldığı ve temsile yetkili kişi olarak ...'ın atandığı, şirket yetkilisi ...'ın davalı ...'a verdiği Bakırköy ... Noterliğince 23/02/2017 tarih ... yevmiye sayılı vekaletname verildiği, dava dilekçesinde davalı ...'ın şirketi sevk ve idare ettiğinin ileri sürüldüğü, davalı ...'ın şirket adına yaptığı işlemleri müdür sıfatı var ise TTKnın 367 maddesi ile atanan müdürün sorumluluğu hükümlerinin uygulanması gerektiği ancak bu hususunda şirket ortağı tarafından ileri sürülebilineceği, davalı ...'ın davalı şirketin yetkilisi olarak atanmasını talep edemeyeceği gerekçesiyle aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
GEREKÇE
Dava, anonim şirketin kuruluş işleminin muvazaalı olduğundan iptali ile şirketi sahte fatura işlemlerinde sevk ve idare ettiği vergi tekniği raporu ile belirlenen davalı ...'ın şirket ortak ve yöneticisi olarak tescili istemine ilişkindir. Davalı ... tarafından dosya davacısı aleyhine açılan Tekirdağ Vergi Mahkemesi'nin 2018/347 Esas, 2019/68 Karar sayılı 04/02/2019 tarihli kararı ile; davacı ...'ın şirketin ortak ve yöneticisi olmadığı, ödeme emri tanzimi için ya davacının iştigal ettiği sahte fatura işi için adına mükellefiyet tesisi gerektiği yada şirketin kuruluşunun muvazaalı olduğunun tespiti için asliye ticaret mahkemesine dava açılarak şirket hisselerinin adına tescili kararı alındıktan sonra ödeme emri tanzim edilebileceği gerekçesi ile ödeme emirlerinin iptaline karar verildiği, kararın istinafı üzerine dosyanın İstanbul BİM 6 Vergi Dava Dairesi'nin 25/06/2019 tarih 2019/1162 Esas, 2019/1885 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, temyiz üzerine, Danıştay 3.
Dairesi'nin 30/12/2021 tarih 2019/6707 Esas 2021/6674 Karar sayılı ilamı ile temyiz isteminin reddine, kararın onanmasına karar verilmesi üzerine,şirket hisselerinin davalı ...'a ait olduğunun tespiti ve tescili için Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından eldeki dava açılmıştır.Hukukumuzda sermaye şirketlerinde gizli ortaklık kavramı kabul edilmiş değildir. VUK ve 6183 sayılı kanun çerçevesinde muhatap olunacak kişiler şirketin kayıtlı ortaklarıdır. Davalı gerçek kişinin davalı şirketin kayıtlı ortağı olmayıp dava dinlenebilir değildir. (Yargıtay 11.HD nin 2015/1053 esas ve 2015/2687 karar sayılı ilamı ) Açıklanan nedenlerle ;davacının dava açma hakkı bulunmadığından davanın reddine ilişkin kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 09/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/35479 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi