Kredi sözleşmesinde temerrüt faizi oranının belirlenmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1958 E. 2024/1890 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Genel kredi sözleşmelerinde temerrüt faizi oranının, sözleşmede öngörülen en yüksek cari faiz oranının katları üzerinden hesaplanması gerektiği durumlarda, esas alınacak oran bankanın TCMB'ye bildirdiği oran değil, müşteriye fiilen uyguladığı ve belgelendirilmiş olan akdi faiz oranıdır. Banka, iddia ettiği daha yüksek oranda fiilen kredi kullandırdığını belgelemediği takdirde, bilirkişi tarafından tespit edilen fiili uygulama oranı üzerinden hesaplanan temerrüt faizi esas alınır.
Ele alınan sorunlar
Hesap kat tarihinden önceki faizlerin asıl alacağa dahil edilip edilmediği → ret
İddia: Davacı vekili, takibe düşmeden önceki ödenmeyen faiz ve BSMV'nin asıl alacağa dahil edilmediğini, bu nedenle asıl alacağın eksik hesaplandığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bilirkişi raporunda kanuni takip hesabına aktarılan tutarın tamamı anapara olarak ekstrelerde kayıtlı olup bu miktara hesap kat ihtarında talep edilen işlemiş faiz ve BSMV tutarları aynen ilave edilerek asıl borçlunun temerrüt tarihindeki borcu hesaplanmıştır. Bu tespite göre hesap kat tarihinden evvel tahakkuk eden faizlerin hesaba katılmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Temerrüt faizi oranının belirlenmesinde esas alınacak oran → ret
İddia: Davacı vekili, sözleşmeye göre alacağın muaccel hale geldiği tarihten itibaren bankaca borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının 2 katı oranında (%58) gecikme faizi talep edilmesi gerektiğini, bilirkişinin %47,50 oranı esas almasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Sözleşmenin 10.5 maddesinde müşterinin, alacağın muaccel hale geldiği tarihten itibaren bankaca borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının 2 katı oranında gecikme faizi ödeyeceği kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda tespit edilen belgeye göre BCH hesabına %23,75 oranda faiz uygulandığı belirlenmiş, bu orana göre %47,50 oranda temerrüt faizi talep edilebileceği tespit edilerek hesaplama bu oran üzerinden yapılmıştır. Yargıtay 11. ve kapatılan 19. HD ile HGK kararlarına göre temerrüt faizine esas alınacak oran, bankanın müşterilerine fiilen uyguladığı faiz oranıdır; bankanın talep ettiği oranda temerrüt faizi işletilebilmesi için TCMB'ye bildirilen oranın değil, belgelenmesi halinde fiilen uygulanan akdi faiz oranının esas alınması gerekir. TCMB'ye bildirilen ancak müşterilere fiilen uygulanmayan en yüksek faiz oranları temerrüt faizinin belirlenmesine esas alınamaz. Banka tarafından bilirkişinin tespit ettiği %23,75 orandan daha fazla bir oranla kredi kullandırıldığı belgelenmediğinden, hesaplamaya esas alınan temerrüt faizi oranına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kredi sözleşmelerinde temerrüt faizi oranının belirlenmesinde, bankanın TCMB'ye bildirdiği oran yerine müşteriye fiilen uyguladığı ve belgelendirilmiş akdi faiz oranının esas alınması gerektiği yönündeki tespit, benzer itirazın iptali davalarında emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ genel kredi sözleşmesi↗ müteselsil kefalet↗ hesap kat ihtarı↗ temerrüt faizi↗ akdi faiz↗ BSMV↗ borçlu cari hesap↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1958
KARAR NO 2024/1890
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 02/05/2024
NUMARASI 2020/594 Esas - 2024/288 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/12/2024
Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; Borçlu ...AŞ ile davacı banka arasında nakdi ve gayrinakdi genel kredi sözleşmesi imzalandığı, davalıların sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, davalıların aynı zamanda borçlu şirketin hissedarı ve yetkilisi oldukları, borçlu şirketin ödemeleri aksatması üzerine hesapların katedilerek davalılara muaccel hale gelen borçların ödenmesini ihtar edildiğini, borç ödenmeyince İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe itiraz ettiklerini bildirerek itirazların iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalılar vekili; Müvekkillerine usulüne uygun şekilde tebligat yapılmadığını, kat ihtarının müvekkillerine tebliğ edilmediğini, müvekkili şirketin iflas halinde olduğunu, hakkında takip başlatılmasının mümkün olmadığını, müvekkilleri gerçek kişiler yönünden kefalet sözleşmesinin geçerlilik koşullarından olan eş rızasının bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
TEFRİK
Davalı ... Otomotiv A.Ş nin iflası üzerine davalı şirket yönünden davanın tefriki ile mahkemenin 2023/630 Esasına kaydedilmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; alınan bilirkişi raporu benimsenerek, asıl borçlu şirketin takip tarihi itibari ile ... nolu taksitli ticari kredi nedeniyle 2.736.975,82-TL asıl alacak, 90.282,19-TL temerrüt faizi, 4.514,11-TL gider vergisi, vs nedeniyle toplam 2.832.367,32-TL borçlu olduğu, davalı ...'ın temerrüt tarihi18/07/2018 tarihi itibariyle davalının 2.739.550,10-TL'si asıl alacak olmak üzere 83.137,74-TL işlemiş temerrüt faizi, 4.156,89-TL gider vergisi, 110,20-TL masraf ve 485-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti sorumlu olduğu, davalılar ... ve ...'ın asıl borçlu ile aynı tarihte temerrüte düştüklerinden davalıların 2.736.975,82-TL asıl alacak, olmak üzere toplam 2.832.367,32-TL borçlu olduğu, takip tarihinden itibaren asıl alacağa %47,50 temerrüt faizin %5'i gider vergisi işletilmesi gerektiğinden;
davalılar ... ve ...'ın İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının 2.736.975,82-TL asıl alacak olmak üzere toplam 2.832.367,32-TL için iptaline, davalı ...'ın 2.739.550,10-TL asıl alacak olmak üzere toplam 2.827.439,92-TL alacak için iptaline ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %47,50 temerrüt faizi, %5 gider vergisi işletilerek devamına ,fazla istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; davaya konu söz konusu taksitli ticari kredinin takibe düşmeden önceki ödenmeyen faizi ve BSMV'si dikkate alınmayarak asıl alacak miktarının 2.812.230,21-TL olması gerekirken 2.724.104,43-TL eksik olarak belirlendiğini, temerrüt faizinin taraflarca serbestçe kararlaştırılabileceğini, sözleşmede alacağın muaccel hale geldiği tarihten itibaren Bankaca borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının 2 katı oranında gecikme faizi ödeneceğinin hükme bağlandığını, bankaca uygulanan temerrüt faiz oranlarının dosyaya sunulduğunu, "%58” temerrüt faizi uygulanması gerektiğini,bilirkişi raporunda yapılan %47,50 orandan hesaplanmasının doğru olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan nakdi alacağın tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı banka vekilinin istinafı; hesap kat tarihinden evvel tahakkuk eden akdi faizlerin asıl alacağa ilave edilmediği ve hesaplamaya esas alınan temerrüt faizinin eksik olması nedeniyle alacağın eksik hesaplandığı ve işletilecek temerrüt faizi oranına ilişkindir. Davacı banka tarafından davalılar aleyhine ... nolu taksitli kredi borcu için;
2. 814.315,17-TL asıl alacak, 06/07/2018-10/08/2018 tarihleri arasında %58 orandan hesaplanan 171.927,01-TL işlemiş temerrüt faizi, 110,20-TL masraf, 485-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere 10/08/2018 tarihinde ilamsız takip başlatılmıştır. Hesap kat ihtarında 2.812.230,21-TL anapara, 22.621,97-TL işlemiş faiz, 3.216,06-TL BSMV toplamı 2.838.068-TL nin tebliğden itibaren üç gün içinde ödenmesi istenilmiştir. Davacı vekili asıl alacağın eksik hesaplandığın ileri sürse de bilirkişi raporu ek-2-2 de bulunan kanuni takip hesabına aktarılan tutarın tamamı anapara olarak; ekstrelerde 2.698.266,40-TL olarak kayıtlıdır.Bu miktara hesap kat ihtarında talep olunan faiz alacağı 22.621-TL ile BSMV tutarı 3.216-TL aynen ilavesi ile asıl borçlu şirketin temerrüt tarihinde ki borcu 2.724.104,43-TL hesaplanmıştır.
Bu tesbite göre; hesap kat tarihinden evvel tahakkuk eden faizlerin hesaba katılmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir. Sözleşmenin 10.5 maddesinde "... müşteri borcun hangi tür krediden doğduğuna ve bu kredi vadesine bakılmaksızın alacağın muaccel hale geldiği tarihten itibaren bankaca borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere en yüksek cari faiz oranının 2 katı oranında gecikme faizi ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder" hükmü bulunmaktadır. Yine bilirkişi raporu ek 5/2 belgeden 30.06.2018 vade tarihli BCH hesabına %23,75 oranda faiz uygulandığı tesbit edilmiş, bu orana göre %47,50 oranda temerrüt faizi talep edilebileceği tesbit edildiğinden bu orana göre bilirkişi tarafından temerrüt faizi hesaplaması yapılmıştır.
Yargıtay 11 ve kapatılan 19. HD ile HGK kararlarında, temerrüt faizine esas alınacak faiz oranı, banka tarafından müşterilerine fiilen uygulanan faiz oranı olarak kabul edildiği, bankanın talep ettiği oranda temerrüt faizi işletilebilmesi için TCMB'ye bildirilen oranın değil, belgelenmesi halinde bankanın fiilen uyguladığı akdi faiz oranlarının esas alınması gerekmektedir. Bankalar tarafından TCMB'ye uygulanacağı bildirilen, ancak müşterilerine uygulamadıkları en yüksek faiz oranları, temerrüt faizinin belirlenmesine esas alınmamaktadır (Yargıtay 11. HD'nin 2020/8317 Esas, 2022/3418 Karar sayılı ve 26.04.2022 tarihli ilamı da aynı yöndedir). Banka tarafından bilirkişi tarafından tesbit edilen %23,75 orandan daha fazla bir oran ile kredi kullandırıldığı belgelendirilmediğinden hesaplamaya esas alınan temerrüt faizi oranına ilişkin ve alacağın bu nedenle eksik hesaplandığına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.
Açıklanan nedenlerle; akdi faizin hesaba katılmadığı ve temerrüt faiz oranına ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 23/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/35182 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi