Tüzel kişilik perdesinin aralanmasına dayalı ihtiyati haciz talebinde muaccel alacak koşulu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1867 E. 2024/1802 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisine dayanılarak üçüncü kişiler/şirketler aleyhine ihtiyati haciz talep edilmesi halinde, karşı yanların asıl borçlunun borcundan sorumlu olup olmadığı ancak esas yargılamada belirlenebilecek bir husus olduğundan, ortada muaccel ve kesin bir para alacağı bulunduğu söylenemez; bu durumda İİK 257 ve 258 kapsamındaki muaccel alacak ve yaklaşık ispat koşulları sağlanmamış olur ve ihtiyati haciz talebinin reddi gerekir. Ancak bu ret, ilk derece mahkemesinin gerekçesi (faturaya dayalı alacak/yaklaşık ispatın sağlanamaması) yerine, alacağın varlığının yargılamayı gerektirir nitelikte tespite muhtaç olması gerekçesine dayandırılmalıdır.
Ele alınan sorunlar
Tüzel kişilik perdesinin aralanması iddiasına dayalı ihtiyati haciz talebinde muaccel alacak koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği → ret
İddia: İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, borçlu şirket ile davalı şirketler ve davalı gerçek kişi arasında organik bağ bulunduğunu, aynı iş kolunda faaliyet gösterdiklerini, mal varlıkları ve şirket ortaklıklarının birbirine geçmiş olduğunu, davalıların alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla ve ızrar kastıyla hareket ettiklerini ileri sürerek, kesinleşmiş ilamla sabit alacağına dayanarak tüm davalılar aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz talebinde bulunabilmek için rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun varlığı ön koşuldur. İİK 258/1 uyarınca alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağının bulunduğu söylenemez. Tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi, tüzel kişiliğin arkasındaki kişilerce sorumluluğun bertaraf edilmesi amacıyla kullanıldığının tespiti halinde istisnai olarak uygulanabilecek bir müessesedir ve karşı yan borçluların davacının alacağından sorumlu olup olmadığı ancak yapılacak yargılama sonunda belirlenebilir. Sunulan deliller, ihtiyati haciz istemi yönünden muaccel bir alacağın varlığı konusunda kesin kanaat verici nitelikte değildir; ihtiyati haciz aşamasında tahkikat yapma imkânı da bulunmadığından ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediğinin kabulü gerekir. Ne var ki ilk derece mahkemesinin, talebin faturaya dayalı olduğu ve yaklaşık ispatın sağlanamadığı gerekçesiyle reddetmesi doğru değildir; zira karşı yan borçluların şirketin kesinleşen borcundan sorumluluğu yapılacak yargılama ile belirlenecek bir husus olup, mahkemenin fatura alacağından bahisle istemi reddetmesi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Tüzel kişilik perdesinin aralanması iddiasına dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, karşı yanların sorumluluğunun esas yargılamada belirlenecek bir husus olması nedeniyle muaccel alacak koşulunun sağlanamayacağı ve bu nedenle ret kararı verilmesi gerektiği yönündeki tespit, benzer nitelikteki ihtiyati haciz talepleri için bölgesel ikna edici bir emsal oluşturmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ tüzel kişilik perdesinin aralanması↗ muaccel alacak↗ yaklaşık ispat↗ organik bağ↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1867
KARAR NO 2024/1802
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/10/2024 (D.İş Karar)
NUMARASI 2024/383D.İş - 2024/382 Karar
İHTİYATİ HACİZ İSTEYEN
TALEP İhtiyati Haciz
İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin D.İş kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; Bakırköy 7. ATM nin 2023/1045 esas sayılı dosya üzerinden ...şirketi aleyhine açılan davada mahkemece takibin 28.002,66-USD bakımından iptali ile takibin devamına karar verildiğini, uzayan yargı sürecinde davalı borçlunun borcunu ödememek için tüm ticaretini diğer davalı firmaları üzerine kaydırdığının anlaşıldığını, alacağın tahsil edilemediğini, karşı yan ..., ... ve ... ile borçlu ... aynı iş kolunda faaliyet gösterdiğini, davalılar arasında doğrudan organik bağ da bulunduğunu, mal varlıkları, işletme alanları, işletme faaliyetleri, şirket ortakları birbirleri içine geçmiş durumda olduğunu, ...'un yöneticisi davalı şahıs ...'ın diğer davalı şirketler ...
ve ... 'ın da yöneticisi/yetkilisi ve ortağı olduğunu ileri sürerek davalı şirketler ve davalı ...'a karşı tüzel kişilik perdesinin aralanması davası açacaklarını, karşı yanların alacaklı müvekkilden mal kaçırmak gayesiyle ve ızrar kastıyla hareket ettiklerini, müvekkilinin mahkeme kararı ile kesinleşen tahsil edemediği bir alacak söz konusu olduğunu, tüm davalı şirketler aleyhine, müvekkilin ileride telafisi imkansız zararlara uğramaması için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
D.İŞ KARAR
Mahkemece; talebe konu olan faturadan kaynaklanan alacağın varlığı ve miktarı taraf delilleri toplanarak yapılacak yargılama neticesinde belirlenebileceği, bu durumda İİK'nın 257/1.maddesinde öngörülen muaccel bir alacağın varlığına ilişkin ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği gibi İİK'nın 257/2 maddesindeki koşulların varlığı da kanıtlanamadığı, ayrıca yaklaşık ispat koşulunun da sağlanamadığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; müvekkilinin ödenmeyen alacağına binaen Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz üzerine Bakırköy 7. ATM nin 2023/1045 E. Sayılı dosya üzerinden açılan itirazın iptali davasında mahkemenin 2024/665 K. sayılı kesinleşen ilamında takibin 28.002,66-USD bakımından devamına karar verildiğini, alacağın tahsil edilemediğini, borçlu şirket ile davalı şirketler ve davalı ... arasındaki organik bağ kanıtlanmasına ve alacağın kesin bir alacak olduğu ispat edilmesine karşın mahkemece belirtilen hususlar dikkate alınmadan talebin reddine karar verildiğini, davalılar ..., ... ve ... ile borçlu ... aynı iş kolunda faaliyet gösterdiğini, davalılar arasında doğrudan organik bağ da bulunduğunu, ..., ...
Tekstil ve borçlu ...'un mal varlıkları, işletme alanları, işletme faaliyetleri, şirket ortaklarının birbirleri içine geçmiş durumda olduğunu, davalılar arasındaki organik bağın Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları ile de sabit olduğunu,davalıların alacaklı müvekkilden mal kaçırmak gayesiyle ve ızrar kastıyla hareket ettiklerini belirterek, kararının kaldırılarak tüzel kişilik perde aralanması davası açacakları tüm davalı şirketler aleyhine, müvekkilin ileride telafisi imkansız zararlara uğramaması için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Dolayısıyla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur.
Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Alacaklı ihtiyati haciz isteyen vekili; ... şirketinden alacaklı olduğunu ,kesinleşen ilam ile alacaklı olmasına karşın alacağını tahsil edemediğini ,borçlu şirket ile karşı yan şirketler arasında organik bağ bulunduğunu ileri sürerek doğan borçtan karşı yanların sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürerek şirketlerin yetkilisinin ... olduğunu, alacağı ilama bağlanan borçlu şirketin ortak ve yetkilisinin ... olup, aynı iş kolunda faaliyette bulunduklarını organik bağ bulunduğunu ileri sürerek ... şirketinden olan alacağını, karşı yan şirketler ve ...'ın tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi kapsamında sorumlu tutularak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmektedir.
Perdenin aralanması teorisi, tüzel kişiliğin, arkasındaki kişilerce sorumluluğun bertaraf edilmesi için kullanıldığı hususu tespit edildiğinde istisnai olarak uygulanabilecek bir müessese olup ancak yapılacak yargılama sonunda karşı yan borçluların davacının alacağından sorumlu olup olmadığı belirlenebilecektir. Sunulan delillerin ihtiyati haciz istemi yönünden muaccel bir alacağın varlığı konusunda kafii kanaat verici olmadığı, ihtiyati haciz aşamasında tahkikat yapma imkanı da olmadığı gözetildiğinde ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediğinin kabulü gerekir. Ne var ki ihtiyati haciz talebinin faturaya dayalı olduğu, yaklaşık ispatın sağlanmadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; karşı yan borçluların ... şirketinin kesinleşen borcundan sorumluluğunu yapılacak yargılama ile belirleneceğinden,mahkemece fatura alacağından bahsedilerek istemi ret etmesi yerinde görülmemiş ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,D.iş kararın kaldırılmasına muaccel alacağın varlığının tespiti için yargılamayı gerektirir ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Koşulları bulunmayan ihtiyati haciz isteminin reddine, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Talep eden tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 10/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/35147 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi