6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Üç dükkan satışında tüketici sıfatı ve görevli mahkeme

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1884 E. 2024/1803 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Davacının nitelemesi: Görev Dava Şartı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Sınır kaydı: sınır-aday → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan

Gerekçe özeti

Aynı projeden birden fazla (ikiden fazla) dükkan/daire niteliğinde taşınmaz satın alan kişi, sayı ve nitelik itibarıyla ticari satım işlemi yapmış sayılır; bu durumda TKHK kapsamında tüketici sıfatı kabul edilemeyeceğinden uyuşmazlığa tüketici mahkemesi değil, ticari satımın niteliğine uygun mahkeme bakar. Ayrıca özel hukuk tüzel kişisi davalının UETS adresi mevcutsa, tebligatların bu elektronik adrese değil farklı bir adrese yapılmış olması, davanın yeniden görülmesini gerektiren usuli bir eksikliktir.

Ele alınan sorunlar

Davacının tüketici sıfatı ve görevli mahkeme → kabul

İddia: Davalı vekili; davacının ticari saikle hareket etmediği varsayımında dahi üç adet dükkan satın alan davacının tüketici saikiyle hareket etmediğinin şüphesiz olduğunu, bu durumda asliye ticaret mahkemesi veya genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup HMK 114/1-c uyarınca dava şartı niteliğindedir ve 115/1 gereği davanın her aşamasında değerlendirilir. TKHK 3/1-k maddesine göre tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Dava konusu taşınmazdan ikiden fazla daire/dükkan satın alan kişi tüketici kavramı kapsamında kabul edilemez; bu durumda satış ticari amaçla yapılmış sayılır ve tüketici mahkemesi görevli olmaz. İşyeri satışlarına ilişkin sözleşmeler ticari satış niteliğindedir. Somut olayda davacı, aynı projeden üç adet dükkan niteliğindeki taşınmaz için satış vaadi sözleşmesi imzalamış olup taşınmazlar tapu kayıtlarında dükkan olarak kayıtlıdır; üç adet dükkan niteliğindeki taşınmazın gerek sayı gerek nitelik olarak ticari satım niteliğinde olduğu, bu nedenle tüketici işlemi olarak değerlendirilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Davalı şirkete usulsüz tebligat / UETS adresine tebligat zorunluluğu → kabul

İddia: Davalı vekili; müvekkil şirketin vergi numarası ve tebligat adresinin hatalı yazıldığını, dava ile ilgisi olmayan bir adi ortaklığın taraf olarak yer aldığını, usulsüz tebligatlar nedeniyle hak kaybı yaşandığını, e-tebligat adresi bulunan tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Tebligat Kanunu'nun 7101 sayılı Kanun'un 48. maddesiyle değişik 7/a maddesi uyarınca özel hukuk tüzel kişilerine tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur; elektronik yolla tebligat yapılamaması halinde diğer usullerle tebligat yapılır. Davalı ... A.Ş.'nin ticaret sicilinde kayıtlı olmayan bir adresin dava dilekçesinde gösterildiği ve tebligatların bu farklı adrese yapıldığı, UYAP'tan yapılan kontrolde ise davalı şirketin UETS adresinin bulunduğu belirlenmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Aynı projeden birden fazla dükkan/daire satın alan kişinin tüketici sıfatının kabul edilemeyeceği ve satışın ticari nitelikte sayılacağı yönündeki değerlendirme, benzer çok sayıda taşınmaz edinimine dayalı uyuşmazlıklarda görevli mahkeme tespiti açısından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Aynı projeden ikiden fazla dükkan/daire niteliğinde taşınmaz satın alan kişi tüketici sıfatına haiz olmadığından, bu satış işleminden kaynaklanan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi görevli değildir; satış ticari amaçla yapılmış sayılır.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tüketici sıfatı görev dava şartı ticari satım elektronik tebligat (UETS) kamu düzeni

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/1-cHMK 115/1HMK 353(1)a-3 · 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — 6502 sayılı TKHK 26502 sayılı TKHK 3/1-k6502 sayılı TKHK 3/16502 sayılı TKHK 736502 sayılı TKHK 83 · Tebligat Kanunu — Tebligat Kanunu 7/a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1884

KARAR NO 2024/1803

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/06/2024

NUMARASI 2024/101 Esas 2024/476 Karar

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

Davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin kararın davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Küçükçekmece ilçesi Safra Mahallesinde kain, tapuda .. Pafta, ... Parsel sayısında kayıtlı gayrimenkul üzerinde yapılan "... Projesi"nden; Bakırköy ...Noterliği tarafından düzenlenen 23/02/2018 tarihli, Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi ile .. Blok ...Bodrum Kat ... Nolu (yeni no ...), ... Blok ...Bodrum Kat ... Nolu (yeni no ...) ve .. Blok ...Bodrum Kat ... Nolu (yeni no ...) dükkanları satın aldığını ve bedellerini tamamen ödediğini, her üç sözleşmeye göre dükkanların 31.12.2028 tarihinde teslim edilmesi gerektiğini,projeye henüz iskan alındığını, 31.12.2018 tarihinden itibaren ödenmesi gereken kira tazminatlarının, bilirkişi marifetiyle tespit edilerek teslim tarihlerinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte ödenmesini, talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ..AŞ vekili; davacının alacak talepleri belirlenebilir olduğundan davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddini, Satış Vaadi Sözleşmesi'nin 5/g maddesi uyarınca alıcı'ya teslimde gecikme halinde; münhasıran diğer davalının sorumlu olması sebebiyle eldeki davanın müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı ... Gel.A.Ş. cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi uyarınca kira kaybına yönelik zararın tazmini için açılan davada davacının taşınmazı satın almak isteyen gerçek kişi olduğu, ticari veya mesleki amaçlarla hareket etmemesi nedeniyle anılan yasanın 3/1-k maddesine göre tüketici sıfatına haiz olduğu, kurulan sözleşme de 3/1-ı maddesine göre tüketici işlemi olduğundan davaya Tüketici Mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğinden görev dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı...AŞvekili; akdedilen 23.02.2018 tarihli Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ile ..., .. Blok ... Kat ... ve ... numaralı 3 adet bağımsız bölümlerin teslimi için sözleşme yapıldığını, dava dilekçesinde müvekkil şirketin vergi numarası ve tebligat adresinin hatalı yazılarak dava ile ilgisi olmayan adi ortaklığın taraf olarak yer aldığını,usulsüz tebligatlar ile hak kaybı yaşandığını, müvekkil şirketin taraf sıfatının düzeltilerek ... A.Ş. (VD: Halkalı, ...) olarak eklenmesi ve tebligatların müvekkil şirketin UETS adresine usulüne uygun şekilde yapılması gerektiğini, 27.05.2022 tarihinden bu yana güncel adresi "... Mah. ... Cad. ... Apt. No:.. Şişli" olup müvekkil şirketin adres değişikliği 27.05.2024 tarihinde Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayınlandığını, e-tebligat adresi bulunan gerçek veya tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunlu olduğunu, usulsüz tebligat sebebi ile cevap , ikinci cevap ve tüm ilk itiraz hakkının saklı olduğunu, uyuşmazlık, davacının müvekkil şirketten ve diğer davalıdan satın almış olduğu 3 farklı dükkandan kaynaklanmakta olup dava konusu taşınmazların niteliği, adeti, taşınmazların bedeli ve davacının edinim amacı bir bütün olarak göz önünde bulundurulduğunda, huzurdaki davada asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu,davacının ticari saikle hareket etmediği varsayımında dahi üç adet "dükkan" satın alan davacının tüketici saikiyle hareket etmediği şüphesiz olduğundan bu durumda genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu,karar her yönden hatalı olup kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Taraflar arasında; üç adet dükkan niteliğindeki taşınmaza ilişkin satış vaadi sözleşmesi imzalanmış,taşınmazların tapuları davacıya devir edilmiştir. Görev kuralları düzenine ilişkin olup,HMK'nın 114/1-c maddesi kapsamındaki görev dava şartı, 115/1. Maddesi gereği davanın her aşamasında değerlendirilmek durumundadır. 6502 sayılı TKHK'un 2.maddesinde, Kanunun kapsamının tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamalar olduğu açıklanmış, 3/k maddesinde tüketici “Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi” şeklinde, 3/1. maddesinde ise tüketici işlemi; “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, ..simsarlık,..ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 73. maddesinde, bu kanundan kaynaklanan uyuşmazlıkların tüketici mahkemesinin görevine girdiği düzenlenmiş, 83. maddesinde ise, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir. "Dava konusu taşınmazdan ikiden fazla daire satın alan davacı "tüketici" kavramı kapsamında kabul edilemez....tüketici mahkemelerinde bakılamayacağından ve satış ticari amaçla yapılmış sayılacağından, davada asliye hukuk mahkemesi görevlidir. (Yargıtay 14 HD.'nin 26.9.2018 tarihli 2016/2256 esas - 2018 /6008 karar sayılı, 27.2.2019 tarihli 2016/11545 esas - 2019/1730 karar sayılı emsal ilamları) Dairemizce de benimsenen Yargıtay(kapatılan) 19.HD'nin yerleşik uygulamasında işyeri satışlarına ilişkin sözleşmeler ticari satış niteliğindedir.

Somut olaya emsal olabilecek "Yargıtay 19 HD nin 2016/657 esas, 2016/10684 karar sayılı ve 14/6/2016 tarihli ilamı" Yanlar arasındaki uyuşmazlık, iş yeri satım sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, ticari satış niteliğindedir. Mahkemece ticari dava niteliğindeki davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm verilmesi bozmayı gerektirir"şeklindedir. Somut olayda, Davacı; ... Blok ...Bodrum Kat ... Nolu (yeni no ...), ... Blok ...Bodrum Kat ... Nolu (yeni no ...) ve .. Blok ...Bodrum Kat ... Nolu (yeni no ...) dükkanlar için satış vaadi sözleşmesi imzalamış olup, tapu kayıtlarında taşınmazların niteliği dükkan olarak kayıtlıdır.Üç adet dükkan niteliğindeki taşınmazın gerek sayı gerek nitelik olarak ticari satım niteliğinde olduğu halde tüketici işlemi olarak değerlendirilmesi yerinde bulunmamıştır.

Tebligat Kanunun 7101 sayılı kanunun 48.maddesi ile değişik 7.a maddesi uyarınca "... tüm özel hukuk tüzel kişilerine tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. Elektronik yolla tebligatın yapılamaması halinde tebligat diğer usuller ile yapılır." hükmünü haizdir. Davalı ...AŞ nin ticaret sicilinde kayıtlı olmayan bir adresin dava dilekçesinde gösterildiği tebligatların farklı adrese yapıldığı ,Davalı tarafça UETS adresi bulunduğu bildirilmekle uyapdan yapılan kontrolde davalı şirketin UETS adresinin bulunduğu belirlenmiştir. Açıklanan nedenlerle;istinaf nedenleri yerinde görülen davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davalı şirketin ünvanı uyap kayıtlarında düzeltilerek dava dilekçesi ve diğer tebliğlerin yenilenmek suretiyle davanın yeniden görülmesi gerektiğinden dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/06/2024 Tarih 2024/101 Esas 2024/476 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davalı ... A.Ş. tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 10/12/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/35136 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.