Dava açılmadan önce verilen tedbirde HMK 397(1) süresine uyulmaması sonucu tedbirin kendiliğinden kalkması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1332 E. 2024/1987 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbirkonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığınaKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)usul emsali
Gerekçe özeti
Dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbir kararında, HMK 397(1) uyarınca esas hakkındaki davanın açıldığına ilişkin belgenin, arabuluculuk sürecinin durdurduğu süre dahil iki hafta içinde tedbiri uygulayan icra memuruna ibraz edilip karşılığında belge alınması zorunludur; mahkemenin bu usule aykırı olarak belgenin başka bir mercie (yazı işleri müdürlüğü) teslimini öngören hatalı ara kararı, tarafın süre yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz ve makul yanılgı savunmasına dayanak oluşturmaz. Belge süresinde icra dairesine ibraz edilmemişse tedbir kendiliğinden kalkar ve bu tedbire yönelik istinaf başvurusu konusuz kalır.
Ele alınan sorunlar
Dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbir kararının HMK 397(1) uyarınca kendiliğinden kalkıp kalkmadığı → kabul
Gerekçe: HMK 397(1) uyarınca, dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbir kararında, tedbir talep eden, kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibraz ederek dosyaya koydurtmak ve karşılığında belge almak zorundadır; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. HUAK 18/A-16 uyarınca bu süre, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez. Somut olayda arabulucu anlaşamama son tutanağı 12.08.2024 tarihinde imzalanmış, iki haftalık süre 26.08.2024 tarihinde dolmuş, esas hakkındaki dava 23.08.2024 tarihinde açılmış olmakla birlikte, dava açıldığına ilişkin belge, tedbiri uygulayan İstanbul İcra Dairesi Müdürlüğü'ne süresi içinde ibraz edilmemiştir. İlk derece mahkemesinin, tedbiri infaz eden memur olarak icra dairesini görevlendirmiş olmasına rağmen, dava açıldığına ilişkin evrakın icra dairesi yerine mahkeme yazı işleri müdürlüğüne teslim edilmesine yönelik ara karar vermesi, kanunda öngörülen usule aykırıdır; ancak bu hatalı ara karar, davacı vekilinin makul bir yanılgı içine düştüğünün kabulüne imkân vermez, zira kanunda dava açılmadan önce verilen tedbirlerde izlenecek usul açıkça düzenlenmiştir. Dava açıldığına ilişkin belge tedbir (D.iş) dosyasına ibraz edilip karşılığında belge alınmadığından, ihtiyati tedbir kararı HMK 397(1) uyarınca kendiliğinden kalkmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Tedbirin kendiliğinden kalkması nedeniyle istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olup olmadığı → tartışılmadı
Gerekçe: İhtiyati tedbir kararı HMK 397(1) gereği kendiliğinden kalktığından, davalı karşı yan vekilinin bu tedbire ilişkin istinaf başvurusunun konusu kalmamıştır; bu nedenle istinaf başvurusu hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbirlerde HMK 397(1) süresinin hesaplanmasında arabuluculuk sürecinin etkisi ve mahkemenin usule aykırı ara kararının tarafın süre yükümlülüğünü kaldırmayacağı hususunda emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- Dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbir kararında, tedbir talep eden, kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı kararı uygulayan memura ibraz ederek dosyaya koydurtmak zorundadır; bu süre HUAK 18/A-16 uyarınca arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez. Bu süreye uyulmaması hâlinde tedbir kendiliğinden kalkar.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ HMK 397(1)↗ dava açılmadan önce verilen tedbir↗ kendiliğinden kalkma↗ arabuluculuk süresinin işlememesi↗ konusuz kalma↗ teminat mektubu↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1332
KARAR NO 2024/1987
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 04/07/2024 (D.İş Karar)
NUMARASI 2024/242 D.İş - 2024/289 Karar
TALEP İhtiyati Tedbir
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Mahkemenin 2024/242 Değişik İş sayılı dosyasında 04/07/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile; ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleştiği; takdiren %15 teminat (1.437.882,49-TL) karşılığında ihtiyati tedbir talebine konu ... Bankası'na ait 04.04.2024 tarih, ... sayılı 12.240-USD bedelli, 04.04.2024 tarih ... sayılı, 131.220-USD bedelli, 04.04.2024 tarih ... sayılı, 153.414-USD bedelli toplam 3 adet teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin ihtiyati tedbir yolu ile önlenmesine, ihtiyati tedbir kararının İstanbul İcra Müdürlüğü'nün tedbir infaz memuru olarak görevlendirilmesine, HMK'nın 397(1) ihtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verildiğinden dava açıldığına ilişkin evrakı mahkemenin yazı işleri müdürlüğüne dosyaya konulmak üzere teslim edilmezse tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına karar verildiği, ihtiyati tedbir talep eden tarafça teminat mektubunun dosyaya sunulduğu, ihtiyati tedbir kararının 17.07.2017 tarihinde İstanbul ...
İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasında icra emri tebliğ edilerek vekalet ücretinin tahsili talebiyle ihtiyati tedbir kararının infazı istenildiği, icra dosyasında 18.07.2024 tarihinde teminat mektuplarına tedbir konulduğu hususunda muhatap banka ...'a müzekkere yazıldığı, 14/08/2024 tarihinde icra (infaz ile) dosyasının kapatıldığı, banka tarafından 27.11.2024 tarihinde verilen cevap ile 18.07.2024 tarihli müzekkerenin gereği yapılarak tedbir konulduğunun icra dosyasına bildirildiği,zorunlu arabuluculuk başvurusunun 17.07.2024 tarihinde yapıldığı, arabulucu anlaşamama son tutanağının 12.08.2024 tarihinde imzalandığı;esasa ilişkin davanın 23.08.2024 tarihinde İstanbul 16. ATM'nin 2024/499 Esas sayısında açıldığı anlaşılmaktadır.
HMK'nın 397(1) İhtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. HUAK 18/A-16 maddesi uyarınca "Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir kararı verilmesi hâlinde 6100 sayılı HMK nın 397(1) nci maddesinin birinci fıkrasında,...düzenlenen dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez." Anlatılanlara göre; ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir infaz memuru olarak İstanbul İcra Dairesini atamış iken, HMK'nın 397(1) madde hükmüne aykırı olarak davanın açıldığına ilişkin belgenin" mahkeme yazı işleri müdürü"ne teslim etmesi için ara kararı verildiği, ancak 23.08.2024 tarihinde esas hakkında dava açıldığının ihtiyati tedbiri uygulayan icra dairesine bildirilmediği anlaşılmaktadır.Arabulucu anlaşamama tutanağının imzalandığı;
12. 08.2024 tarihinden sonra iki hafta sürenin 26.08.2024 tarihinde dolduğu halde kanunda yazılı olduğu üzere dava açtığına ilişkin evrakı ihtiyati tedbir kararını uygulayan İstanbul ... İcra Dairesi Müdürlüğüne sunulmamıştır.Kanunda dava açılmadan evvel ihtiyati tedbir kararı verilmesi halinde yapılacak merasim açıkça düzenlenmiş olup ; mahkemece bu merasime aykırı verilen ara karar nedeniyle davacı vekilinin makul yanılma içine düştüğünün kabulü mümkün olmadığı gibi ,dava açıldığına ilişkin belge D.iş tedbir dosyasına ibraz edilerek karşılığında belge alınmadığından ihtiyati tedbir kararının HMK nın 397(1) maddesi uyarınca kendiliğinden kalktığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle ; davadan evvel verilen ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalktığı anlaşılmakla davalı karşı yan vekilinin istinaf başvurusunun konusu bulunmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda yazılan nedenlerle ; İhtiyati tedbir kararı HMK 397(1) gereği kendiliğinden kalktığından konusu bulunmayan istinaf başvurusu hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına, Yatırılan 427,60-TL istinaf karar harcının talebi halinde davalıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 31/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/34373 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi