İcra dairesinin yetkisine itirazda geçerli sözleşmenin tespiti
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1992 E. 2024/1934 K. · · İlk derece: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İtirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edildiğinde bu husus mahkemece re'sen incelenir. Sözleşmeli usulde yapılan alım satımlarda, ilgili yönetmelik gereği resmi mercie teslim edilip kayıt sistemine işlenen sözleşme örneği, taraflardan birinin dava/takipte sunduğu farklı içerikli sözleşmeye karşı geçerli sözleşme olarak kabul edilir ve yetki şartı bu kayıtlı sözleşmeye göre belirlenir.
Ele alınan sorunlar
İcra dairesinin yetkisine itiraz ve yetkili icra dairesinin tespiti → ret
İddia: Davacı vekili, dava dilekçesine ekli sözleşmenin 14. maddesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin bu sözleşme üzerinden devam ettiğini, davalının yanıltması sonucu dosyadaki sözleşmelerin karıştırıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında takibin yetkili icra dairesinde yapılması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla bu husus mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır. İİK 50. maddesi icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıf yapmaktadır. Çiğ Sütün Sözleşmeli Usulde Alım Satımına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi gereği, üreticiler/üretici örgütleri ile alıcılar arasında imzalanan sözleşmenin onaylı örneğinin ilgili Bakanlık il/ilçe müdürlüğüne teslim edilip kayıt sistemine kaydedilmesi öngörülmüştür. Muğla Tarım İl Müdürlüğü'nce gönderilen ve kayda giren sözleşmede Muğla Mahkemelerinin yetkili kılındığı anlaşılmıştır. Davacı tarafın dava ve icra takibinde sunduğu, İstanbul mahkemelerini yetkili kılan sözleşmenin geçerli sözleşme olduğu ileri sürülmüş ise de, yönetmelik gereği usulüne uygun olarak kayda alınan sözleşmenin geçerli sözleşme olduğunun kabulü gerekir. Davacı şirketin kayda giren sözleşmedeki imzasını inkâr ettiği anlaşılmakla birlikte, davalı şirket merkezinin de Muğla olduğu gözetildiğinde imza incelemesi yaptırılmasının yargılamaya bir katkısı olmayacaktır; zira imza davacıya ait çıkarsa yetki sözleşmesi gereği, aksi halde davalının yerleşim yeri itibariyle icra takibinin başlatıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu sonucuna varılacaktır. Bu nedenlerle davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Çiğ süt alım-satım sözleşmelerinde, ilgili yönetmelik gereği resmi mercie teslim edilerek kayıt sistemine işlenen sözleşme örneğinin, tarafların dava/takipte sundukları farklı içerikli sözleşmeye karşı yetki şartı yönünden geçerli sözleşme olarak kabul edilmesi gerektiği yönündeki değerlendirme bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- İtirazın iptali davasında takibin, sözleşmeli usulde alım satıma ilişkin yönetmelik gereği resmi mercide kayıtlı olan ve yetki şartını içeren sözleşmede belirlenen icra dairesinde yapılmış olması gerekir; icra dairesinin yetkisine itiraz edilmişse bu husus mahkemece re'sen dikkate alınır.
- Dava şartı
- takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
icra dairesinin yetkisine itiraz↗ dava şartı↗ yetki sözleşmesi↗ itirazın iptali↗ re'sen inceleme↗ sözleşmeli usulde alım satım↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1992
KARAR NO 2024/1934
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/11/2024
NUMARASI 2024/621 Esas - 2024/815 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasında 01/05/2021-31/04/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere çiğ inek sütü alım-satım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı firmanın müvekkili şirkete çiğ süt satışı yapacağını, taraflarca sözleşme feshedilmediğinden sözleşmenin 1 yıl uzadığını, ancak davalı firmanın müvekkili şirkete süt satmaya devam etmesi gerekirken müvekkili şirketin yetkili elemanına davalı tarafça süt verilmediğini ve farklı bir firmaya süt verileceğinin söylenerek buna ilişkin tutanak düzenlendiğini, sözleşme kapsamında müvekkilinin cezai şart alacağı bulunduğunu, karşı taraf aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek davalının icra takibine vaki itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği işbu davanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, sözleşme kapsamında cezai şart anlaşması bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı tarafa borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacı şirketin adresi "Güneşli Bağcılar / İstanbul", davalı şirketin adresi "Menteşe/ MUĞLA" olduğunu, davaya konu sözleşmenin 12. maddesinde taraflar arasında ki ihtilaflarda Muğla Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu karar altına alındığını, tüm bu sebeplerden dolayı İstanbul İcra Dairesi'nin yetkisiz olduğunu, davalının adresinin bağlı bulunduğu Muğla İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu ancak takibin yetkisiz İstanbul İcra Dairesi'nde başlatıldığı, davalı-borçlu tarafın yasal süresi içerisinde icra dairesinin yetkisine yapmış olduğu itirazın kabulüne karar verilerek HMK 114, 115/2 md. gereği dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; mahkemece davada dayanılan ve dava dilekçesine ekli olan sözleşmenin dikkate alınmadığını, davalının yanıltması üzerine dosyadaki sözleşmeler karıştırılarak yetkisizlik kararı verildiğini, davalı ile aralarında sözleşmenin 14. maddesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını, bahsi geçen sözleşmeye hem dava dilekçesinde hem de takip talebinde yer verildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin bu sözleşme üzerinden devam ettiğinin her iki tarafın da kabulünde olduğunu,dava dilekçesine ekli sözleşmenin feshedilmemesi nedeniyle sözleşme hükmü gereğince 1 yıl daha uzadığını, müvekkilinin sözleşme hükümlerine göre düzenlediği bir çok ceza faturasının davalının defterlerine işlendiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Uyuşmazlık ;icra dairesinin yetkisine itiraza ilişkindir. Mahkeme'nin yetkisine itirazın kabulüne ilişkin kararın istinafı üzerine Dairemizin 19/09/2024 tarih 2024/1211 Esas - 2024/1285 Karar sayılı kararı ile;icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz ile ilgili bir karar verilmeden; mahkemenin yetkisine itirazın karara bağlanması doğru olmadığından icra dairesinin yetkisine itiraz karara bağlanmak üzere kararın kaldırılmasına karar verilmiş, Mahkemece; davaya konu sözleşmenin 12. Maddesinde ihtilaflarda Muğla Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı gerekçesiyle yetkili icra dairesinde başlatılmayan icra takibine itirazın iptali isteminin reddine karar verilmiştir.
İİK 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında takibin yetkili icra dairesinde yapılması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla bu hususun mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir. Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıf yapılmış bulunmaktadır. Davacı vekili taraflar arasında imzalanan sözleşmede İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını ,ileri sürmüş olup davacı dayanağı sözleşmede tarih olmamakla birlikte sözleşmenin başlangıç tarihi 01.05.2021 tarihinde 16.04.2015 tarihli RG de yayınlanan "Çiğ sütün sözleşmeli usulde alım satımına ilişkin yönetmelik" yürürlüktedir.Yönetmeliğin 6 .maddesi "Üreticiler veya ..üretici örgütleri ile alıcılar arasında imzalanan sözleşmenin onaylı bir örneği, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yedi iş günü içerisinde üretici/üretici örgütü tarafından çiğ süt üretiminin yapıldığı yerdeki Bakanlık il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir.
Sözleşme bilgileri, Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından beş iş günü içinde Bakanlıkça kullanılan süt kayıt sistemine kaydedilir."şeklindedir.Muğla Tarım İl Müdürlüğü tarafından gönderilen sözleşmede Muğla Mahkemelerinin yetkili kılındığı anlaşılmıştır.Davacı taraf geçerli sözleşmenin dava ve icra takibinde sundukları sözleşme olduğunu,bu sözleşmede İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığı ileri sürülmüş ise de ilgili yönetmelik gereği kayıtlara alınan sözleşmenin geçerli sözleşme olduğunun kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle ;çiğ süt alımı yapan davacı şirketin kayda giren sözleşmede ki imzasını inkar ettiği anlaşılmakla birlikte yönetmelik ile düzenlenen usule uygun olan sözleşmenin geçerli sözleşme olduğunun kabulü gerekir.Davalı şirket merkezinin de Muğla olduğu anlaşılmakla imza incelemesi yapılmanın yargılamaya katkısı olmayacağı ,imza davacıya ait olursa yetki sözleşmesi gereği ,aksi halde davalının yerleşim yeri itibariyle icra takibi başlatılan icra dairesinin yetkisiz olduğu sonucuna varılacağından davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş,davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 26/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/33759 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi