Satış bedelinin ödendiğini ispat yükü sözleşme metnine aykırı iddiada
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1841 E. 2024/1958 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Bir satış sözleşmesinde bedelin belirli bir ödeme şekliyle (örneğin banka havalesi) ödendiği yazılı olarak kayıtlıysa, bu kayda aykırı bir ödeme şekli (örneğin elden/nakit ödeme) ileri süren taraf bu iddiasını ispatla yükümlüdür; sözleşmedeki yazılı beyanın aksini iddia eden taraf, iddiasını yazılı belge veya diğer kanuni delillerle (gerekirse yemin deliriyle) ispat edemezse iddiası kabul edilmez.
Ele alınan sorunlar
Satış bedelinin ödenip ödenmediğinin ispatı ve ispat yükünün dağılımı → kabul
İddia: Davacı vekili, davalının satış bedelinin 243.500-TL'lik kısmını nakit ödediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu miktarda paranın 2017 yılında nakit ödenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ödemeyi ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu ve davalının buna ilişkin delil sunamadığını ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Gerekçe: Noter satış senedinde araç bedelinin banka havalesi ile ödendiği yazılıdır. Davalı ise bu beyanın aksini ileri sürerek bedelin bir kısmını elden, kalanını ise sözleşme tarihinden sonraki bir tarihli banka havalesiyle ödediğini savunmuştur. Sözleşmedeki yazılı beyanın aksini ileri süren taraf bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Davalı, sözleşmenin aksini iddia ettiğinden elden ödeme yaptığını ispat etmesi gerekirken bu yönde yazılı belge sunmamış, yemin deliline de dayanmamıştır. Bu nedenle davalının savunmasını ispatlayamadığının kabulü gerekirken, ilk derece mahkemesinin davacı tarafından sözleşmenin aksinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmesi doğru bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Noter senedinde yazılı ödeme şekline (banka havalesi) aykırı bir ödeme iddiasında (elden ödeme) ispat yükünün bu iddiayı ileri süren tarafta olduğuna dair değerlendirme, sözleşmeye aykırı ödeme savunmalarının ispatı bakımından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ispat yükü↗ senede karşı senetle ispat↗ satım sözleşmesi↗ temerrüt faizi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1841
KARAR NO 2024/1958
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/03/2023
NUMARASI 2022/583 Esas - 2023/196 Karar
DAVA
Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasında araç satış sözleşmesi imzalandığını, 2014 model ... markalı ... şase numaralı aracın 443.500-TL bedel karşılığında davalıya satıldığını, sözleşme gereği belirlenen bedelin 243.500-TL'sinin ödenmemesi üzerine davalıya ihtar gönderildiğini, ihtara rağmen ödenmeyen bedelin ihtar tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; araç satış sözleşmesi gereği belirlenen bedelin 243.500-TL'lik kısmının nakit olarak ödendiğini, 200.000-TL'lik kısmının ise banka havale yoluyla ödendiğini, davacı tarafın davasının kötüniyetli olarak açıldığını, davacı tarafın yıllar sonra bu bedeli istemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davanın satış sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında araç satışına dair noterde düzenlenmiş sözleşme bulunduğu, araç bedelinin 443.500-TL olduğu, uyuşmazlığın davalı tarafından eksik ödeme yapılıp yapılmadığı noktasında olduğunu. noter senetleri sahteliği ispat edilinceye kadar geçerli belgelerden olup, söz konusu senette alıcı- davalının satış bedelini ödediğinin yazılı olduğu, davalı ise satış esnasında .243.500-TL'yi ödediğini, kalan 200.000-TL'yi ise 22/09/2017 tarihinde ödediğini savunmuş, buna ilişkin banka dekontunu da ibraz ettiği gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; Beşiktaş .... Noterliği'nde 13/09/2017 tarihinde düzenlenen ... yev nolu ve tarafları... Turizm San. ve Tic Ltd. Şti. ile ... Dış Tic. AŞ olan araç satış sözleşmesine (EK-1) göre 2014 model ... markalı ve .. şase numaralı aracın 443.500- TL (KDV dahil) bedel karşılığında davalı tarafından satın alındığını, satışa konu aracın davalıya teslim edilmesine rağmen sözleşmede belirlenen bedelin 200.000-TL'si ödenmekle birlikte kalan 243.500-TL halen ödenmediğini, davalı her ne kadar satış sırasında 243.500-TL'lik kısmı nakit olarak ödediğini iddia etse de bu iddia gerçeği yansıtmadığını, kalan bedelin ödenmesi için 30/03/2020 tarihinde İzmir .... Noterliği'nin ... yevmiye no'lu ihtarnamesiyle borçluya ihtar çekilmiş ve borçluya 02/04/2020 tarihinde tebliğ edildiğini ancak davalı borçlunun ödeme yapmadığını, 200.000-TL'nin ödendiği kabul edilmekte, ödenmeyen 243.500-TL talep edildiğini, 2017 yılında bu miktarda bir paranın nakit olarak verildiğini kabul etmek hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, paranın ödendiğini ispat yükünün davalı üzerinde olduğunu, davalının da parayı ödediğine dair bir delil sunamadığını davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; araç satım bedelinden kalan bakiyenin tahsili talebine ilişkindir. Beşiktaş ... Noterliği'nde 13/09/2017 tarihinde düzenlenen ... yevmiye nolu ve tarafları... Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti (satıcı) ile ... Ticaret AŞ (alıcı) olan araç satış sözleşmesine göre 2014 model ... markalı ve ... şase numaralı araç 443.500- TL (KDV dahil) bedel karşılığında davalıya satılmış, araç bedelinin banka havalesi ile ödendiği belirtilmiştir. Noter satış belgesinde her ne kadar bedelinin banka havalesi ile ödendiği yazılı ise de; davalı araç satış bedelinin satış anında elden ödediğini kalanı da banka havalesi ile ödediğini savunmuş, 200.000-TL nin gönderildiği 22.9.2017 tarihli banka dekontunu ibraz etmiştir.
... plakalı aracın satış bedeli olduğu açıklaması bulunmaktadır. Satış bedelinin 443.500-TL olduğu hususunda ihtilaf olmayıp ,sözleşmede ki ibarenin aksine 200.000-TL sözleşmeden sonra ki bir tarihde davalı tarafından davacıya ödenmiş bulunmaktadır. Davalı savunmasında; talep edilen bedelin elden satış sırasında noterde ödendiğini, kalanı da banka havalesi ile ödediğini savunmuştur. Noter satış senedinde; bedelin banka havalesi ile ödendiği yazılıdır. Ne var ki sözleşmedeki bu beyanın aksine 200.000-TL bedelli havale sözleşme tarihinden daha sonra ki bir tarihi taşıdığı ,banka havalesi ile ödeme alınmadığının anlaşıldığı ,bu halde ödemenin banka havalesi ile yapıldığının davalı tarafça ispatı gerekir.Davalı sözleşmenin aksini ileri sürdüğünden elden ödeme yaptığını ispatla yükümlüdür.
Her ne kadar banka havalesi ile ödendiği belirtilmekte ise de banka havalesi ile bedelin ödendiğine ilişkin bir delil sunmayan davalının savunmasını ispatlayamadığının kabulü gerekirken davacı tarafından sözleşmenin aksi ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; satış sözleşmesinde yazıldığı üzere banka havalesi ile ödeme yapıldığı kaydının aksini ileri süren davalının elden ödeme yaptığını ispatla yükümlü olduğu, yazılı belge ibraz edemediği gibi yemin deliline de dayanmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına yeniden karar verilerek davanın kabulüne, 243.500-TL'nin ihtarname tebliğ tarihi olan 02.04.2020 tarihinden ihtar ile verilen süre olan 7 gün sürenin sonunda 10 nisan 2020 tarihinden itibaren mütemerrit olduğundan istediği faiz türü belirtilmediğinden yasal faiz işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/03/2023 Tarih 2022/583 Esas - 2023/196 Karar sayılı kararının HMK 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne, 243.500-TL'nin 10.04.2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine," İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ; "Alınması gereken 16.633,48-TL karar harcından 4.158,38-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 12.475,10-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından sarf edilen 75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için takdir olunan 38.960-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,"Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından yapılan 602-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
30/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/32622 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi