6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bağlantılı davada verilecek karar beklenmeden hükme bağlama hatası

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1399 E. 2025/455 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalusul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Davacının nitelemesi: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Aynı hukuki ilişkiye (teslim/tesellüm tutanağı) dayalı olarak farklı para birimleriyle değer biçilen edimler nedeniyle ayrı davalar açılmış ve bu davalardan birinin istinaf incelemesi sonucunda ilk derece kararı, tutanağın bağlayıcılığına ilişkin eksik araştırma nedeniyle kaldırılmışsa; aynı tutanağın bağlayıcılığının tartışıldığı diğer davada da, bu bağlantılı davanın sonucu beklenmeden veya davalarla birleştirme olanağı değerlendirilmeden hüküm kurulması usule aykırıdır; mahkemece mümkünse birleştirme, değilse bağlantılı davanın kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerekir.

Ele alınan sorunlar

Bağlantılı davanın bekletici mesele yapılmaması / birlikte görülme zorunluluğu → kabul

Gerekçe: Uyuşmazlığın çözümü, davacı ile dava dışı kiracı şirket arasındaki kira sözleşmesi ekinde yer alan ve dava dışı bir kişi tarafından imzalanan makine teslim tutanağının sıhhatinin ve davalı bakımından bağlayıcılığının belirlenmesine bağlıdır. Aynı tutanağa dayalı olarak Türk Lirası değer biçilen makineler için açılan ve İstanbul 20. ATM'nin 2021/589 Esas sayılı dosyasında görülen davada, İstanbul BAM 13. HD tarafından, tutanakta imzası bulunan kişinin davalı şirketi temsile yetkili olup olmadığının, taraflar arasında satış ilişkisi kurulup kurulmadığının yetersiz araştırıldığı gerekçesiyle ilk derece kararı kaldırılmıştır. Elde ki davada uyuşmazlık aynı tutanağın bağlayıcılığına ilişkin olduğundan, her iki davanın birlikte görülmesinde zorunluluk bulunmaktadır. Mümkün ise davaların birleştirilmesi, değilse anılan davada verilecek kararın kesinleşmesinin beklenmesi gerekir; zira o davada verilecek karar bu davayı da etkileyecek niteliktedir. Bu husus değerlendirilmeden davanın karara bağlanması doğru olmadığından, davalı vekilinin diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Aynı olgusal ve hukuki temele (tek bir teslim tutanağı) dayanan, ancak farklı para birimleriyle ayrı takip/dava konusu edilen uyuşmazlıklarda, bağlantılı davanın sonucunun bekletici mesele yapılması veya birleştirme yoluna gidilmesi gerektiği yönündeki bölgesel ikna edici bir usul ilkesi ortaya koymaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
bekletici mesele davaların birleştirilmesi teslim tesellüm tutanağının bağlayıcılığı temsil yetkisi itirazın iptali

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353/1-a-6HMK 362(1)-g

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1399

KARAR NO 2025/455

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/07/2024

NUMARASI 2022/705 Esas 2024/499 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/03/2025

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; davalı ile müvekkili şirketin... Mah..Gebze/Kocaeli adresinde bulunan fabrikanın 1/2 oranda maliki olduğunu,fabrikanın davalının organik bağ içinde olduğu ...şirketine 25.03.2021 tarihli sözleşme ile kiralandığını, bu sözleşmenin kuruluş aşamasında işlemlerin tamamlanması için müvekkili tarafından ...'ın,1/2 malik davalı ile kiracıyı temsilen ...'ın yetkilendirildiğini,davalı şirket yetkilisi olan ..., ... şirketi adına ... Metal ile ilgili konularda ...'ın tam yetkili olduğunu bizzat kabul ve beyan ettiğini,varılan mutabakat ile taşınmazda bulunan bir kısım menkullerin bedeli karşılığı davalıya satılmasına karar verildiğini, davalıya satılacak mallar ve bedelinin belirlendiğini,bedelde mutabık kalarak akabinde malların davalıya fiilen teslim edildiğini,teslim tutanağının taraflarca yetkilendirilen ...

ve ...' tarafından imzalandığını, işbu tutanağın 3. maddesinde "... “nün yarısı...'a satılacak açıklamasıyla 15.000- USD , 5. maddesinde "... “ne "... alacak" açıklamasıyla 13.000- USD satış bedeli belirlendiğini, tutanakta yazılı menkul malların davalıya fiilen tesliminden sonra 05.04.2022 tarihli ve ... fatura numaralı, 486.107,61- TL bedelli fatura düzenlendiğini ve davalıya gönderildiğini,faturanın teslim tutanağına uygun olarak düzenlendiğini,malların teslimine rağmen fatura bedelinin ödenmediğini, bunun üzerine davalı aleyhine İstanbul ... icra Dairesinin ... sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; ... Ltd. Şti. ile ... Şti farklı tüzel kişiliğe haiz olduğunu, ... Metal ile yapılan bir kira sözleşmesinde 3.kişi... şirketi aleyhine hükümlerin geçerli olmadığını, kiralanan taşınmazın tarafların müşterek mülkü olduğu, davacının1/2 hissesinin ...'e kiralanması hususunda 1/2 payına istinaden müvekkil şirket adına görüşmelere sözleşmeli Avukat ...'ın katıldığını, sadece kira sözleşmesi ile ilgili olarak görevlendirildiğini, şirket adına alım-satım işlemi yapamayacağını, borçlandırıcı işlemin şirket yetkilileri tarafından yapıldığını, davacı ile müvekkili şirket yetkilileri arasında menkul satımı konusunda bir sözleşme yapılmadığını, menkullerin satımı konusunda mutabakat olduğunun doğru olmadığını, ayrıca kira sözleşmesinin 8 maddesinde düzenlendiği üzere "fabrika veya fabrikada bulunan makinelerin ancak maliklerin ortak iradesi ile ve bir bütün halinde satılabileceği, parça parça satılamayacağı"nın düzenlendiğini, satıldığı ileri sürülen, "..." ve ..."nin kiralanırken fabrikada mevcut olup, nitelikli makinaların ...

tarafından yok edilerek yerine davaya konu makinalar alındığını, kaynak makinasının bir adedinin yenisi 2.000-euro iken toplam üç adet kaynak makinasının müvekkili şirkete 13.000-USD bedelle fatura edilmesinin iyi niyetli olmadığını,İstanbul 20. ATMnin 2021/589 esas sayılı dosyasından verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, huzurdaki davaya emsal teşkil etmeyeceğini belirterek davanın reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, 23/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre;iki adet makine için taraflarca kararlaştırılan bedeller üzerinden 08/04/2022 tarihli 486.107,61- TL bedelli faturayı düzenleyip, defterine işlediği, davalıya da kep üzerinden gönderdiği, davalının 8 günlük süre içerisinde faturayı iade ettiği, davacının faturaya konu malları davalıya teslim ettiğinin sabit olduğu,davalının esasen davacı ile müvekkili arasında düzenlenen bir menkul satış sözleşmesi bulunmadığını, Av. ...'ın kendisine verilen vekaletname ve yetki belgesine göre sadece kira sözleşmesi ile ilgili görüşmelerde bulunması hususunda görevlendirildiğini savunduğu ancak yetki belgesinde bu yönde bir sınırlama olmadığı, ...'ın davalı adına işlem yaptığının anlaşıldığı, davalı vekili sözlü yargılama aşamasında 03/07/2024 tarihli dilekçe ile dosyada mübrez yetki belgesindeki imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını beyanla imza inkarında bulunmuş ise de;cevap dilekçesindeki yetki belgesine yönelik tevilli ikrarı,İstanbul 20.

ATM'nin 2021/589 Esas, 2022/214 Karar sayılı davasında anılan yetki belgesine dayanılmasına rağmen imza inkarında bulunulmadığı herkesin, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu,imza inkarının yargılamayı uzatmaya yönelik olduğu,davacının 486.107,61- TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davalının itirazının iptaline ve %20 oranda icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; yetki belgesindeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını, belge aslının dosyaya sunulmadığını, imza itirazının hukuka aykırı şekilde reddedildiğini, sözde satış işlemine ilişkin taraflar arasında müzakere yapılmadığını, ortak bir irade ortaya konulmadığını, aksine kira sözleşmesinde satış değil satış usulü öngörüldüğünü, kira sözleşmesinin icrası ve menkullerin devri sırasında bazı makineler için piyasa değerinin 2-3 katı satış bedeli belirlenen bir teslim tesellüm belgesi hazırlandığını ve tutanağın sanki bir satış sözleşmesi hususunda tarafların mutabık kalmışcasına imzalandığını, satış veya alım iradesi ortaya konulmadığını, kimsenin yetkili kılınmadığını, mahkemenin somut olaya tatbik etmesi gereken ve özel hüküm olan TTKnın 671/7 ve 629/3 maddesi yerine TBKnın 40.maddesini uyguladığını, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; satım sözleşmesi nedeniyle düzenlenen bir adet faturaya dayalı ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı; davalı ile 1/2 oranında paylı malik oldukları fabrika binasının, içindeki bir kısım makineler ile birlikte, dava dışı ...Şirketi'ne kiralandığını, ayrıca fabrika binası içinde bulunan makinelerden bir kısmının davalıya satılması hususunda anlaşıldığını, kira sözleşmesinin hususi şartlar kısmının altıncı maddesinde dava dışı ... Şirketi'ni temsile dava dışı Av. ...'ın yetkilendirildiği, ... Şirketi'nin aynı zamanda davalı şirket ile organik bağı bulunduğunu, bu nedenle ...'ın davalı şirketi de temsile yetkili olduğunu, dava dilekçesine ekli "makine kabul ve teslim tutanağı"nda yazılı makinelerin davalıya satılıp teslim edildiğini,tutanakda davalıyı temsilen ...'ın imzası bulunduğu, davalıya bu ürünler için tanzim edilen fatura bedelinin ödenmediğini, başlatılan takibe de haksız itiraz edildiğini ileri sürmüştür.

Davalı yan;teslim tutanağında imzası bulunan ...'ın davalı şirket temsilcisi olmadığını, bu tutanağa dayalı alacak talep edilemeyeceğini, takip konusu faturanın itiraz edilerek davacıya iade edildiğini, tutanak ve fatura konusu malların teslim alınmadığını, davacının bu faturaya dayalı gönderdiği hesap mutabakatına itiraz edildiğini savunmuştur. Davalı ile organik bağ içinde bulunduğu ileri sürülen ... şirketi ile davacı arasında imzalanan 25.3.2021 tarihli kira sözleşmesi davanın her iki tarafın 1/2 oranda malik olduğu fabrikaya ilişkindir. Kira sözleşmesinde,ekli listede ki makinaların ... Metal'e ait olduğu ve birlikte kiralandığı belirtilmiştir. Ek liste ... ile kiracı tarafından imzalanmıştır.

Ancak davacı tarafça, ek liste dışında tarihsiz bir liste daha sunulmuş olup , teslim alan kısmını " mülk sahibi -yeni kiracı "ibaresi altında ...'ın imzalamıştır.Listede satış bedeli hanesinde bir kısım makinelerin karşılığında bedel olmayıp bir kısım menkullerin fabrikada kalacak notu yazıldığı, bir kısmının Türk Lirası cinsinden,iki adedinin Amerikan Doları üzerinden fiyatlandırıldığı ,iş bu davaya konu iki adet Amerikan Doları fiyat belirlenen makine için icra takibine konu fatura düzenlendiği , Türk Lirası değer biçilen makinelerin ise İstanbul 20 ATMnin 2021/589 esas ,2022/214 karar sayılı 16.5.2022 tarihli ilamı ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Tüm anlatılanlara göre elde ki davada uyuşmazlık, davalının organik bağ içinde bulunduğu ileri sürülen ...

şirketi ile davacı arasında imzalanan kira sözleşmesi eki olduğu ileri sürülen " mülk sahibi ve yeni kiracı" ibaresi ile ... tarafından imzalanan makine teslim tutanağı"ndan doğmaktadır. Türk Lirası değer biçilen ,Amerikan Doları değer biçilen makinelerin ayrı ayrı icra takibine ve davaya konu edildiği anlaşılmakla birlikte uyuşmazlığın çözümü anılan tutanağın sıhhatinin belirlenmesi ile çözülecektir.İstanbul 20. ATM 'nin 28/03/2022 Tarih 2021/589 Esas 2022/214 Karar sayılı ilamının istinaf incelemesi İstanbul BAM 13. HD'nin 30/01/2025 Tarih 2022/1235 Esas 2025/101 Karar sayılı ilamı ile yapılmış ; "Davalının aşamalarda istikrarlı olarak, teslim tesellüm tutanağında imzası bulunan ...'ın davalı şirketi temsil ve ilzama yetkili olmadığı gibi davalı çalışanı da olmadığını savunduğu, dosyaya mübrez sicil kayıtlarından ...'ın davalı şirket ortağı veya yetkilisi olmadığının anlaşıldığı, davalının tek ortağı ve yetkili olan dava dışı ...'ın, aynı zamanda dava dışı kiracı ...

Şirketi'nin de üç ortağından ve ve yetkili müdürlerinden biri olduğu görülmekte ise de, ...'ın dava dışı ... Şirketi'ni dahi yalnızca davacı ile yapmış olduğu kira sözleşmesinin uygulanması sürecinde ve kira sözleşmesi ile sınırlı olarak temsile yetkili kılmış olduğu, davalı ile dava dışı ... Şirketi'nin iki ayrı tüzel kişilik olduğu ve ...'ın ... Şirketi'ni kira sözleşmesi ile ilgili olarak temsile yetkili olmasının, davalı... Şirketi'ni de temsile yetkili olduğunu ispata yeterli olmayacağı, buna göre mahkemece ...'ın davalı çalışanı olup olmadığının ...'dan sorulması, gerekli görülmesi halinde davalı şirket ortağı ve yetkilisinin bu hususta istivcap edilmesi, buna göre taraflar arasında fatura muhtevası ürünlerle ilgili satış ilişkisi kurulup kurulmadığının, kurulmuş ise, ...'ın davalı şirket adına ürün teslim alma yetkisi mevcut olup olmadığının, buna göre fatura muhtevasının davalıya teslim edilip edilmediğinin değerlendirilmesi, tarafların yemin deliline dayandıkları da gözden kaçırılmaksızın, tüm deliller izah edildiği şekilde eksiksiz toplanıp değerlendirildikten sonra oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetersiz gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmamış, davalı yanın istinaf başvurusu bu bakımdan haklı bulunmuştur."denilerek kararın HMK'nun 353/1-a-6 gereği kaldırılmasına karar verilmiştir.Sonuç itibariyle;

elde ki davada uyuşmazlık " makine kabul ve teslim tesellüm tutanağının "davalı bakımından bağlayıcı olup olmadığı noktasında olup her iki davanın birlikte görülmesinde zorunluluk bulunmaktadır. Elde ki bu dava mümkün ise birleştirilerek ,değil ise anılan davada verilecek kararın kesinleşmesinin beklenmesi gerekmektedir.İstanbul 20 ATM nin 2021/589 esas sayılı dosyasında verilecek kararın sonucu bu davayı etkilecek niteliktedir. Açıklanan nedenlerle; İstanbul 20. ATM'nin 2021/589 Esas sayılı dosyasında verilecek kararın; elde ki davayı etkileyeceği değerlendirilmeden davanın karara bağlanması doğru olmamış, davalı vekilinin diğer istinaf nedenleri incelenmeden kararın kaldırılmasına, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/07/2024 Tarih 2022/705 Esas 2024/499 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA;"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Yatırılan 33.206,01‬-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/03/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/30952 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.