Fatura bedeli itirazın iptali, defter ibrazından kaçınma ve BA formu beyanı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1057 E. 2025/1262 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Ticari davalarda usulüne uygun ara kararına rağmen ticari defterlerini ibraz etmeyen taraf aleyhine, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş defter kayıtları delil olarak değerlendirilir. Ayrıca faturayı teslim alıp süresi içinde itiraz veya iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden ve vergi dairesine BA formu ile beyan eden taraf, fatura içeriğindeki mal veya hizmeti aldığını ve geçerli bir sözleşme ilişkisi bulunduğunu kabul etmiş sayılır; borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
Ele alınan sorunlar
Ticari defterlerin ibraz edilmemesinin ispat hukuku bakımından sonucu → ret
İddia: Davalı vekili, bilirkişi raporunun yalnızca davacının belgeleri üzerinden hazırlandığını, fatura içeriğinin incelenmediğini ve raporun bu nedenle hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 222(1) ve (3) uyarınca mahkeme ticari davalarda taraflardan defter ibrazını isteyebilir; usulüne uygun tutulan defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ya da diğer tarafın defterlerini ibraz etmemiş olması gerekir. Davalı, usulüne uygun ara kararına rağmen ticari defterlerini ibraz etmediğinden, davacının kanuna uygun tutulmuş ve lehine delil niteliğinde olan ticari defter kayıtları davalı aleyhine sonuç doğuracak şekilde değerlendirilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Faturaya itiraz edilmemesi ve BA formunda beyan edilmesinin teslim karinesi oluşturması → ret
İddia: Davalı vekili, faturaya itiraz edilmemesinin fatura içeriğindeki malın teslim edildiğini göstermeyeceğini, davacının kendi edimini yerine getirdiğini ispatlayamadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. Davalı, faturayı tebliğ alıp vergi dairesine BA formu ile beyan ettiğinden fatura içeriği kumaşları teslim aldığının kabulü gerekir. Bu nedenle takibe konu asıl alacağın varlığının ispatlandığı sonucuna ulaşılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari defter ibrazından kaçınmanın ispat hukuku bakımından sonuçları ile faturaya itiraz etmeyip BA formunda beyanda bulunmanın teslim karinesi oluşturması yönünden bölgesel ve ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ticari defter↗ BA formu↗ fatura↗ ispat yükü↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1057
KARAR NO 2025/1262
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 16/04/2025
NUMARASI 2024/360 Esas - 2025/423 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ 16/04/2024
Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin örme kumaş imali ve toptan satışı ile iştigal ettiğini, davalı şirketin ise konfeksiyon alanında faaliyet gösterdiğini, 13.11.2023 tarihinde davalı şirketin müvekkili firmadan örme kumaş satın aldığını ve kendisine 13.11.2023 tarihli ve ... nolu 63.287,51-TL tutarında fatura düzenlendiğini ve ödeme şeklinin peşin kararlaştırıldığını, davalının ödemeyi banka hesabına göndereceğini belirterek mal aldığını ancak ödeme yapmadığını, müvekkilinin iyi niyetle 1,5 aylık bir süre beklemesine rağmen ödeme yapılmayınca davalı hakkında ilamsız icra takibi başlattığını, Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan 66.664,29-TL tutarındaki takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve takibin devamına, borçlunun alacağın % 20 sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı şirket davaya cevap vermemiş, aşamalarda davalı vekili davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece;davacı tarafından faturaya dayalı olarak 63.287,51-TL asıl alacak olmak üzere toplam 66.664,29-TL'nin tahsili için icra takibi başlatıldığı,alınan bilirkişi raporunda davacının 2023 ve 2024 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliği olduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 63.287,51-TL alacağı bulunduğu, davacının 13.11.2023 tarihli 63.287,51-TL tutarlı faturasının davalının BA formunda bildirildiği, davalının fatura bedelini ödemesine ilişkin belge sunmadığı,davacının davalıdan 63.287,51-TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği,ddavalının ticari defter ve kayıtları mahkemeye sunmadığı, defter ve kayıtların nerede olduklarına dair beyanda bulunulmadığı, temerrüdün takip ile oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalının Bakırköy ...
İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 63.287,51-TL asıl alacak yönünden kısmen iptaline; takibin aynı koşullarla devamına, fazla istemin reddine, alacağın %20'si oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili,faturaların usule uygun olmadığını, faturaların kabul veya reddinin söz konusu olabilmesi için karşı tarafa bildirim yapılması gerektiğini, fatura her zaman düzenlenebilecek belgelerden olup,itiraz edilmemesi kuralının yanında (Yargıtay 11 HD nin 01.06.2009, E. 2240, K. 6610) itiraza uğramayan fatura içeriğindeki malın teslim edildiğini, işin görüldüğünü vs. göstermediğinin belirtildiğini, davacının faturaya itiraz edilmediğini belirtildiğini ancak fatura içeriği kendi edimini yerine getirdiğini ispatlayamadığını, raporda bu hususa yer verilmediğini, raporda yalnızca davacının belgelerinin incelendiğini,raporun hukuka aykırı olduğunu, fatura içeriğinin incelenmediğini, tek taraflı olarak yapılan inceleme dava konusu uyuşmazlığın ortaya çıkarılmasına hizmet etmeyeceğini, kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, bir adet fatura alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafça, davalı adına düzenlenen 13.11.2023 keşide tarihli ve KDV dahil 63.287,51-TL bedelli faturaya dayalı olarak davalı aleyhine başlatılan ilamsız takip itiraz ile durmuştur. Usulüne uygun ara kararına rağmen davalı tarafça ticari defterler inceleme için ibraz sunulmamış, davacının ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde; davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ,icra takip tarihi itibariyle davacının 63.287,51-TL alacaklı olduğu,tarafların 2023 yılı BA-BS kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğu, davalının 2023 yılı BA formunda davacıdan KDV hariç bir adet belge ile 57.534,10-TL bedelli mal aldığını beyan ettiği belirlenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 222 (1) maddesi hükmü gereği, "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir..." Davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının lehine delil vasfında olan ticari defterleri kapsamının davalı aleyhine olmak üzere dikkate alınarak karar verilmesi gerekir.Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
Davalı faturayı tebliğ alıp vergi dairesine BA formu ile beyan ettiğinden fatura içeriği kumaşları teslim aldığının kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle,takibe konu asıl alacağın varlığının ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı vekilinin fatura içeriğinin incelenmediği,tebliğ edilmediği yönünde ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 4.323,16-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.080,79-TL harcın mahsubu ile kalan 3.242,37-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 60-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/09/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/3027 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi