6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari defterlerin delil niteliği ve fatura bedelinin ispatı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2026/483 E. 2026/574 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Fatura Bakiyesi Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Ticari defterleri usulüne uygun tutan ve karşı tarafın usulüne uygun tebligata rağmen kendi defterlerini ibraz etmediği bir tarafın ticari defterleri, karşı taraf aleyhine delil olarak değerlendirilir. Ayrıca borçlunun BA formunda faturalara konu malları aldığını beyan etmiş olması ve e-fatura bedeline veya birim fiyatlara itiraz ettiğine dair delil sunmamış olması halinde, borcun bulunmadığı veya fatura bedelinin fazla olduğu yönündeki savunma yerinde görülmez.

Ele alınan sorunlar

Ticari defterlerin ve BA formunun delil niteliği ile fatura bedeline itiraz → ret

İddia: Davalı vekili, davacının faturalarda yer alan malı teslim ettiğine dair delil sunmadığını, mal teslimi ispatlanmadan borçlanmanın kabul edilemeyeceğini, fatura kesilmesinin mal tesliminin ispatı anlamına gelmediğini, teslim-tesellüm belgesi sunulmadığını ve faturaların sözleşmeye uygun fiyatlarla düzenlenmediğini ileri sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Gerekçe: Davacının 2023-2024 yılı ticari defterlerinin (yevmiye ve kebir) e-defter tebliğine uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış beratlarının yasal süresinde alındığı, defterlerin birbirini teyit ettiği ve kanunlara uygun tutulduğu tespit edilmiştir. Davalı, usulüne uygun tebligata rağmen kendi ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Bu durumda HMK 222 uyarınca davacının kanuna uygun tutulan ticari defterleri davalı aleyhine delil olarak değerlendirilmelidir. Ayrıca davalı şirketin dosyaya getirtilen 2024 yılı BA formunda davacıdan 6 adet belge ile KDV hariç 1.258.650 TL'lik mal aldığını beyan ettiği, faturaların e-fatura olup sistem üzerinden davalıya tebliğ edildiği, davalının birim fiyatlara veya faturaya itiraz ettiğine dair delil sunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle fazla fiyatla fatura düzenlendiğine ve soyut olarak borcun bulunmadığına ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararın, ticari defterlerin usulüne uygun tutulmuş olması ve karşı tarafın kendi defterlerini ibrazdan kaçınması durumunda bu defterlerin karşı taraf aleyhine delil sayılacağı ile BA formu beyanının fatura bedeline ilişkin borcun ispatında delil olarak kullanılabileceği yönündeki değerlendirmesi, benzer itirazın iptali davalarında bölgesel olarak ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defil ticari defterlerin delil niteliği e-fatura BA formu itirazın iptali ispat yükü

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 355/1HMK 222

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2026/483

KARAR NO 2026/574

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 30/12/2025

NUMARASI 2024/756 Esas 2025/1297 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 27/08/2024

İSTİNAF KARAR TARİHİ 31/03/2026

Davanın kısmen kabulü-reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında akdedilen 24/07/2023 tarih ve ... numaralı "Hazır Beton Satış Sözleşmesi" gereğince oluşan, 19/02/2024 tarihli ...numaralı, 13.03.2024 tarihli ... numaralı ve 26/03/2024 tarihli ... numaralı 3 adet faturadan kaynaklı 494.604-TL cari borcun ödenmesi için davalı tarafa ........ Noterliği 17/05/2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiğini, davalının temerrüde düştüğünü, fatura alacaklarının tamamı ile 79.333,13- TL işlemiş temerrüt faizinin tahsili için davalı aleyhine ........ İcra Dairesi'nin ........esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, itirazın iptaline ve takibin devamına, takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının davalı taraf hakkında 494.604-TL asıl, 79.333,13-TL işlemiş faiz olmak üzere 573.937,13-TL toplam alacağın tahsilini istediği, cari hesaba ilişkin davacı tarafın davalı tarafa düzenlediği 2024 yılına ait 3 adet ve KDV dahil 694.140-TL tutarlı faturadan 494.604-TL talep edildiği faturaların e-fatura olduğu tarafların 2024 yılı BS-BA Formunda her iki tarafın 6 adet ve KDV hariç 1.258.650-TL tutarlı faturayı beyan ettiği, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin 24.07.2023 tarihli 300.000-TL tutarlı tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 26.03.2024-31.12.2024 tarihinde davacı tarafın davalıdan 494.604-TL alacaklı olduğu tespit edildiği, 2024 yılına ait 3 adet ve KDV dahil 694.140-TL tutarlı fatura takibe konu edildiği....

Noterliğinin 17/05/2024 tarihli ... yevmiye madde numaralı ihtarnamesinde, davacı tarafın 494.604-TL alacağın ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesini davalı tarafa ihtar ettiği, davalı tarafın 28.05.2024 tarihinde temerrüde düştüğü 40.672,71-TL işlemiş faiz hesaplandığı itirazın 494.604-TL asıl alacak, 40.672,71-TL işlemiş faiz üzerinden iptaline, fazla talebin reddine, asıl alacağın %20'sine tekabül eden 98.920,80-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı vekili, dava konusu faturaları kabul etmemek kaydıyla; davacı taraf, kestiği fatura dışında; faturalarda yer aldığı miktardaki malı müvekkil şirkete teslim ettiğine dair hukuka uygun hiçbir delil sunmadığı, hukukun genel ilkeleri uyarınca, iddia eden tarafın iddiasını ispat etmesi gerektiğini, borçlanma, mal teslimi ile olacağından davacının sözleşme kapsamında verdiği hizmeti ispat etmeksizin müvekkilinin borçlu olduğunun kabulünün hukuken imkansız olduğunu, fatura kesilmesinin malın teslim edildiği anlamına gelmediğini, özellikle e fatura kesilmesi sistem üzerinden olduğundan yine faturada yazılı malın veya hizmetin teslim edildiği anlamına gelmediği, malın tesliminin teslim-tesellüm belgesi ile olacağını, ancak davacı tarafından herhangi bir mal veya hizmet teslim edildiği mahiyetini ispat eden herhangi bir teslim tesellüm belgesi de sunulmadığını, bu şartlar altında malın veya hizmetin tesliminden söz edilemeyeceğinden davacının alacaklı olduğundan da söz etmenin mümkün olmadığını, zira davacı, kendini alacaklı konumuna getirecek olan asıl işlemi yani mal/hizmet teslimini yaptığını ispatlamadığını, davacının sözleşmeye uygun fiyatlardan fatura düzenlemediğini, eldeki davanın reddine karar verilmesi gerekmekteyken davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, üç adet fatura bakiyesi alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. HMK'nın 355/1. maddesi uyarınca istinaf incelemesi ileri sürülen istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacının 2023-2024 yılı ticari defterlerinin incelendiği işbu defterlerin yevmiye ve kebir defterinin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 1 Sıra nolu elektronik defter tebliği gereğince elektronik ortamda e-defter olarak tutulduğu, .. sıra nolu e-defter tebliği gereğince Ocak ayı beratlarının açılış tasdiki, Aralık ayı beratlarının kapanış tasdiki yerine geçtiği, açılış ve kapanış beratlarının yasal süresi içinde alındığı, yevmiye ve kebir defterlerinin birbirini teyit eder şekilde ve kanunlara uygun olarak tutulduğu, birbirini doğruladığı, davacı tarafın 2023-2024 yılına ait ticari defterler ve kayıtlarının davacı lehine delil niteliğinde bulunduğu tesbit edilmiştir.

Davalı usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Davacı alacaklı icra takibinde19/02/2024 tarihli ...... numaralı, 13/03/2024 tarihli ..... numaralı ve 26/03/2024 tarihli.... numaralı 3 adet kesinleşmiş faturadan bakiye kaynaklı 494.604-TL alacağını talep etmiştir. Davacının ticari defterlerinde 494.604-TL bakiye borç bulunduğu tespit edilmiş olup, davacının kanuna uygun tutulan ticari defterlerinin davalı aleyhine delil olarak değerlendirilmesi gerekir. HMK'nın 222 maddesi yanında; davalı şirketin dosyaya getirtilen 2024 yılı BA formunda davacıdan 6 adet belge ile KDV hariç 1.258.650-TL'lik mal aldığını beyan ettiği, faturaların e-fatura olduğu anlaşılmakla sistemden davalıya tebliğ edildiği, birim fiyatlara itiraz ettiğine ilişkin bir delil sunmadığından fazla fiyat ile fatura düzenlendiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle, BA bildirim formu da davalının faturayı tebliğ aldığını gösterdiği, sistemden gönderilen e-faturaya itiraz ettiğini de iddia etmediğinden davalının soyut borcu bulunmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 2.210,92-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 732-TL harcın mahsubu ile kalan 1.478,92-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 31/03/2026

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/294980 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.