Yargılama sırasında pay devri nedeniyle aktif husumet ehliyetinin kaybı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/348 E. 2025/1558 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Ticari şirket (genel)kaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Şirket müdürünün haklı sebeple azli davası, TTK 630(2) uyarınca ortaklara tanınmış bir haktır ve bu hakkın kullanılabilmesi için davacının ortaklık sıfatının yalnız dava açıldığı tarihte değil, yargılamanın sonuna kadar devam etmesi gerekir; yargılama sırasında payların devredilerek ortaklık sıfatının kaybedilmesi, davacının aktif husumet ehliyetini ortadan kaldırır ve davanın bu nedenle reddine yol açar. Aynı şekilde, ortaklıktan çıkarma davasında davalı ortağın yargılama sırasında paylarını devrederek ortaklıktan ayrılması, davanın konusunu ortadan kaldırır ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini gerektirir.
Ele alınan sorunlar
Asıl davada (şirket müdürünün azli) yargılama sırasında payların devri nedeniyle aktif husumet ehliyetinin kaybı → ret
Gerekçe: TTK'nın 630(2) maddesi uyarınca haklı sebeplerin varlığında şirket müdürünün azli davasını açma hakkı diğer ortaklara tanınmıştır; bu hakkın kullanılabilmesi için ortaklık sıfatının yargılama süreci boyunca da devam etmesi gerekir. Ticaret sicili kayıtlarının incelenmesinde, asıl davadaki davacı ve diğer ortakların paylarını davalı şirket müdürü ortağa devrederek ortak sıfatlarının kalmadığı, bu nedenle yargılama sürecinde davacının aktif husumet ehliyetinin ortadan kalktığı anlaşılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Birleşen davada (ortaklıktan çıkarma) davalı ortakların ortaklık sıfatının sona ermesi nedeniyle davanın konusuz kalması → tartışılmadı
Gerekçe: Birleşen dava, davalı ortakların şirketten çıkarılması istemine ilişkindir; yargılama sürecinde bu ortakların ortaklık sıfatları sona erdiğinden davanın konusu kalmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Şirket müdürünün azli ve ortaklıktan çıkarma davalarında, davacı/davalı ortaklık sıfatının yargılama sürecinin sonuna kadar devam etmesi gerektiğini; yargılama sırasında payların devredilmesi halinde aktif husumet ehliyetinin kaybedileceğini ya da davanın konusunun kalmayacağını ortaya koyması nedeniyle bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- aktif husumet ehliyeti (ortaklık sıfatının yargılama sürecinde devam etmesi)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
aktif husumet ehliyeti↗ şirket müdürünün azli↗ haklı sebep↗ ortaklıktan çıkarma↗ pay devri↗ konusuz kalma↗ yönetim kayyımı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2024/348
KARAR NO 2025/1558
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/11/2023
NUMARASI 2022/15 Esas - 2023/799 Karar
BİRLEŞEN ANADOLU 13. ATM 2022/631 ESAS -2022/754 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA
Ticari Şirket (Yöneticilerin Azline İlişkin), Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/10/2025
Davalı karşı davacı tarafından asıl davanın kabulüne birleşen davanın reddine ilişkin kararın istinafı nedeniyle dairemizde inceleme için beklediği sırada; davacı şirket ortaklarının paylarını Davalı ortağa devir ettiği hususunda ortak ve şirket kayyımının dilekçe vermesi üzerine dosya ele alınıp gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Asıl davada davacı vekili: Davalı...'ın şirketin %50 oranında ortağı ve aynı zamanda münferit yetkili müdürü olup, 14/07/2006 tarihinde ...'ın (... ...'ın merhum babası) vefatı sonucunda merhumun paylarının %18.75 oranında ...'a, %18.75 oranında ... ...'a, %12.50 oranında ...'a ait olmak üzere intikal ettiğini, şirketteki işlemlerin yürütülebilmesi için ... ...'a kayyım olarak 01/07/2020 tarihinde İstanbul Anadolu 17. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından teyzesi ...'nin yönetim kayyımı olarak atandığını, 29/07/2020 tarihinde yapılan genel kurulda şirket müdürlüğüne... ile ...'nin müşterek imza yetkisi ile atanmasına karar verildiğini ancak hileli işlemlerle yeniden münferit yetkili müdür olarak seçildiğini belirterek davalı...'ın ...Spor Tesisleri Tekstil ...LtdŞti'ndeki temsil ve yönetim yetkisinin kaldırılmasına, azline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA; Davacı vekili İstanbul Anadolu 17. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/80 esas sayılı dosyada davacının, huzurda görülen dosyada davalı ... olmak üzere kayyım atanması talep edildiğini, 02.06.2022 tarihinde şirket merkezinde genel kurul toplantısı yapıldığını, şirketin %50 hissedarı... ve %18,5 hissedarı ...'ın kabul, diğer hissedarların ret oyuyla ... ve ...'ın ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini ve işbu kararın Kartal 3. Noterliği 03.06.2022 tarih ... no. ile tasdik edildiğini ileri sürerek davalarının kabulü ile davalıların şirket ortaklığından çıkarılmalarına karar verilmesini talep etmiştir.Asıl ve birleşen davada davalılar vekili davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece ;şirket müdürü...'ın azli ile yerine kayyım atanması şartlarının mevcut olduğu gerekçesiyle asıl davada davalı ...'ın şirket müdürlüğünden azline,yönetim kayyımı atanmasına , birleşen dosya davalısı ortakların açtıkları davaların ve yaptıkları şikayetlerin hak arama çerçevesinde hukuki haklarının kullanımı çerçevesinde kaldığı, bu sebeplerin, haklı sebeple çıkarılması için varlığı gerekli haklı sebep şartı olarak kabulü mümkün olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Asıl davada davalı ... ve birleşen davada davacı ...Spor Tesisleri ... Tic. Ltd. Şti vekili; asıl dava yönünden müvekkil davalı, ...Spor Tesisleri Ltd. Şti.'nin 1/2 hissedarı ve müdürü olup ticari faaliyetinin başından beri hukuka uygun şekilde vazifesini yerine getirdiğini, diğer hissedar ...'ın 2016 yılında vefat etmesiyle hisselerinin mirasçılarına geçtiğini , dava dilekçesinde iddia edilen usulsüzlüklerin doğru olmadığını,birleşen dava yönünden ise, Müvekkil şirket ...Ltd.'nin 1/2 hissedarı ve müdürü dava dışı... olup ilgili kişi ticari faaliyetinin başından beri hukuk ve yasaya uygun şekilde vazifesini yerine getirdiğini, sermaye şirketlerinde ortağın ortaklıktan çıkartılması TTKnın 640 vd maddelerde düzenlendiğini belirterek asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Davalı şirket müdürü ve şirkete yönetim kayyımı olarak atanan ... ... Dosya Dairemizde inceleme için beklediği sırada dilekçe sunarak asıl davada davacıların paylarını devrederek ortaklıktan ayrıldıkları,şirketin tek ortaklı limited şirket haline geldiğini beyan etmeleri üzerine ;çıkartılan ticaret sicili gazetesinin 15 mayıs 2025 tarihli 579 sahifede yayınlanan ortaklar kurulu kararıyla davacının ve diğer ortakların paylarını davalı şirket müdürü ...'a devir ederek ortaklıktan ayrıldıkları; 28 mayıs 2025 tarihliı, 355 sahife numarasında yayınlanan ortaklar kurulu kararıyla ...'ın da paylarını devir ederek şirketten ayrıldığı şirketin tek ortaklı hale geldiği belirlenmiştir.
TTK nın 630(2) maddesi uyarınca haklı sebeblerin varlığında şirket müdürünün azli davası açabilme hakkı diğer ortaklara tanınmıştır. Yargılama sürecinde de ortaklık sıfatının devam etmesi gerekir. Ticaret sicili kayıtlarının incelemesinde ;asıl davada ki davacı ... ve diğer ortakların paylarını davalı şirket müdürü ortağa devir ettikleri ortak sıfatları kalmadığı ,yargılama sürecinde davacılnın aktif husumet ehliyeti ortadan kalktığı anlaşılmakla; asıl davanın aktif husumet ehliyetinin kaybı nedeniyle reddine; birleşen dava ise davalı ortakların şirketten çıkartılması istemine ilişkin olup ;yargılama sürecinde ortaklıkları ve davanın konusu kalmamıştır.Açıklanan nedenlerle ;asıl davanın aktif husumet yokluğundan ,birleşen davanın konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına,dava tarihinde ki haklılık durumuna göre yargı giderine hükmolunmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Asıl davada davalı ... ve birleşen davada davacı ...Spor Tesisleri ... Tic. Ltd. Şti. Vekili'nin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2023 Tarih 2022/15 Esas - 2023/799 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;1-Asıl davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,2-Birleşen davanın konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına,Yönetim kayyumu olarak atanan ... ... 'ın görevine son verilmesine, kararın ticaret sicilinde tescil ve ilanına,İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; Asıl davada alınması gereken 615,40-TL karar harcından peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye ödenmesine,Asıl davada yargı giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,Birleşen davada alınması gereken 615,40-TL karar harcından peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Birleşen davada davalı vekili için takdir olunan 17.900-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,Birleşen davada davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.
maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.08/10/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/29473 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi