6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Konkordato sürecindeki bayi dağıtıcı hakkında teminat mektuplarına ihtiyati tedbir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2026/346 E. 2026/503 K. · · İlk derece: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Davacının nitelemesi: Bayilik Sözleşmesi ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)

bayilik (acente-kıyas)

Gerekçe özeti

Bir bayilik/dağıtım sözleşmesinde, sözleşme süresinin sona ermesine yakın bir tarihte karşı tarafın konkordato sürecinde olması ve buna bağlı olarak mal tedarikinde güçlük yaşandığı iddiası, sektörde teminat alınmasının yerleşik uygulama olması ve tarafların yarar-zarar dengesi ile birlikte değerlendirildiğinde, teminat mektuplarının/çekin paraya çevrilmemesi veya icraya konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi için yaklaşık ispat koşulunun sağlandığının kabulü gerekir; aksi halde tedbir talep edenin telafisi imkansız zarara uğrayacağı kabul edilir.

Ele alınan sorunlar

Teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi yönünden ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat koşulu → kabul

İddia: Davacı vekili, davalı dağıtıcı şirketle fiili ve hukuki bağın kalmadığını, ihtarnamelere rağmen teminat mektuplarının iade edilmediğini, davalı şirketin konkordato ilan ettiğini, sözleşme süresinin 12 gün sonra sona ereceğini ve bu nedenlerle ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesinin ret kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe: Talep dilekçesine ekli ihtarname içeriklerinden, bayilik sözleşmesinin tarafı olan aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen dağıtıcı şirketin konkordato sürecinde bulunduğu ve mevcut durumun ekonomik güçlüğe işaret ettiği anlaşılmakta, bu durum ekonomik güçlük nedeniyle mal tedarikinde güçlük yaşandığı iddiasının gerçek olma olasılığını önemli ölçüde artırmaktadır. Ayrıca sözleşme süresinin sonuna gelinmiş olması, akaryakıt sektöründe sözleşme süresince teminat alınmasının yerleşik uygulama olması ve taraflar arasındaki yarar-zarar dengesi birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık ispatın sağlandığının kabulü gerekir. İhtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde talep edenin telafisi imkansız zarara uğrayacağı açıktır; bu nedenle ilk derece mahkemesinin somut duruma uygun olmayan gerekçelerle talebi reddetmesi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Çeke ilişkin icra takibi yapılmamasına dair tedbir talebinin İİK 72/2 kapsamında değerlendirilmesi → kabul

İddia: Davacı vekili, çekin de teminat mektupları gibi iade edilmesi gerektiğini ve bu konuda tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karşı tarafın konkordato sürecinde bulunmasının, sözleşmenin sona ermesine yakın bir zamanda verilen teminatların paraya çevrilmesi/icraya konu edilmesine karşı ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık ispat koşulunun değerlendirilmesinde sektörel uygulama ve yarar-zarar dengesiyle birlikte nasıl yorumlanacağı yönünden emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
HMK 393(1) maddesi uyarınca, Dairenin kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararı kendiliğinden kalkar.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat konkordato teminat mektubu bayilik sözleşmesi İİK 72/2 ödeme yasağı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 391(1)HMK 393(1)HMK 362(1)-f · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2026/346

KARAR NO 2026/503

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/01/2026

NUMARASI 2026/47 Esas - 2026/58 Karar

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/03/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati tedbir talep eden vekili; ... Merkez'de akaryakıt ve ......istasyonu işletmeciliği yapan müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 01/02/2021 başlangıç tarihli bayii sözleşmesi ile 5 yıl süre ile anlaşma yapıldığını, bu sürenin 01/02/2026 tarihinde, yani 12 gün sonra sona ereceğini, davalı şirketin, yaklaşık yaklaşık 2025 yılının ikinci yarısından itibaren ekonomik sorunlar yaşadığından ilk etapta ... ve yakıt tedariklerinde gecikmeler ve eksiklikler baş gösterdiğini, 2025 yılı Kasım ayından itibaren ise hiç bir surette ... ve yakıt tedariği yapılmadığını, davalı şirketin konkordato süreci içerisinde olduğunun UYAP sorgudan görüleceğini, müvekkili şirketin, daha evvel davalı şirkete tedbir taleplerinin kurumsal elektronik posta sistemi üzerinden gönderildiğini, 09/10/2025, 14/10/2025, 19/10/2025, 04/11/2025, 19/11/2025 tarihli ihtarnameler ile ve yine talep dilekçesi ekinde sunulan ...

...nin 13/01/2026 tarihli 00292 yevmiyeli ihtarnamesi ile davalı şirketin mali durumu ve konkordato süreçleri sebebi ile 2025 yılı ikinci yarısından itibaren davalı şirketten kaynaklanan sebeplerle fiili bir bağlantı kalmadığını, bu sebeplerle sözleşmenin tekrardan haklı olarak yenilenmeyeceği, müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı şirket lehine teminat olarak verilen ... ...Şubesi’ne ait 350.000- TL tutarlı teminat mektubunun, ... ... Şubesine ait 200.000-TL tutarlı teminat mektubunun, ... ... ... Şubesi’ne ait 200.000-TL tutarlı teminat mektubunun ve son olarak ... ... Şubesi’ne ait 180.000-TL tutarlı çekin ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde iadesini, aksi takdirde hukuki yollara başvuracağının ihtaren bildirildiğini, tüm ihtarların usulüne uygun tebliğ edildiğini, son ihtarın ise davalı şirketin UETS adresine 18/01/2026 tarihinde e-tebliğ edilmiş, aradan geçen süreye rağmen halen talep edilen teminat mektupları ve çekin iadesinin yapılmadığını, ihtarnamelere de herhangi bir cevap verilmediğini, davalı şirket konkordato ilan ettiğinden, sözleşmenin 01/02/2026 tarihinde 12 gün sonra sona ereceğinden gecikmesinde sakınca bulunan hal olduğundan, iddialarının yaklaşık olarak ispat edildiğinden teminat mektupları ile çeke ilişkin icra takibi ve hukuki işlem yapılmamasına ilişkin öncelikle teminatsız, aksi halde uygun bir teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince;ödeme yasağı tedbiri, kambiyo senedinin rıza dışında elden çıkması (Hırsızlık, kaybolma vb) durumları için öngörülmüş olup keşideci zaten TTKnın 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 651 vd. maddelerine göre zayi nedeniyle çekin iptalini isteyemeyeceği gibi İİKnın 72.maddesine dayanılması halinde de yasa kapsamında ödeme yasağı tedbiri öngörülmediğinden bu talebin reddine, dava dilekçesinin anlatımı ve dosyaya sunulan belgelerden (sözleşme ve ihtarnameler) yaklaşık ispat koşulunun kabulü için bu aşamada yeterli delil bulunmadığından, iddiaların yargılamaya muhtaç olması nedeniyle, teminat mektubunun karşılıksız kalıp kalmadığı hususunun yaklaşık ispatı sağlamadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir talep eden vekili; Davalı şirket ile 01/11/2025 tarihinden bu yana hiç bir fiili ve hukuki bağı kalmayan müvekkili şirketin, tüm yasal ihtarnamelerine rağmen talep konusu teminat mektupları ve çek iade edilmediği gibi üstelik davalı şirket konkordato ilan ettiğinden, sözleşme 01/02/2026 tarihinde 12 gün sonra sona ereceğinden, zorunlu arabuluculuk sürecinde olası vakit ve zaman kaybından ötürü mağduriyet doğabileceğinden, daha evvel de davalı şirketin bu teminat mektuplarına dair aleyhinde işlem yapılan işletmeler olduğundan ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Talep dilekçesine ekli ihtarname içeriklerinden, bayilik sözleşmesinin tarafı olan aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen dağıtıcı şirketin konkordato sürecinde bulunduğu ve mevcut durumun ekonomik güçlüğe işaret ettiği, ekonomik güçlük nedeniyle mal tedarikinde güçlük yaşandığı iddiasının gerçek olma olasılığını önemli ölçüde artırdığı,somut durumda sözleşme süresinin sonuna gelindiğinin anlaşıldığı,akaryakıt sektöründe sözleşme süresince teminat alındığının yerleşik uygulama olduğu , taraflar arasında ki yarar ve zarar dengesi de gözetilerek yaklaşık ispatın sağlandığının kabulü ile ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde talep edenin telafisi imkansız zarara uğrayacağı açık olduğundan somut duruma uygun olmayan gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, takdiren %15 teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/... Esas - 2026/.... Karar ../01/2026 tarihli ara kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

İhtiyati tedbir talebinin kabulüne; ... ...Şubesi’ne ait 350.000- TL, ... ...........Şubesine ait 200.000-TL , ... ... ... Şubesi’ne ait 200.000-TL tutarlı teminat mektuplarının açılacak dava süresince paraya çevrilmemesi konusunda HMK nın 391(1) maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

D. İş dosyasının tarafları arasında hüküm ifade etmek üzere; ... ... Şubesi’ne ait keşidecisi ...Limited Şirketi [...Vergi Nolu] 180.000-TL tutarlı çekin ibrazında ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi için İİK nın 72/2 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Takdiren %15 oranda hesaplanan 139.500-TL teminat alınmasına (kesin süresiz teminat mektubu veya nakit), teminat yatırıldığında ilgili banka şubelerine müzekkerelerin İlk Derece Mahkemesince yazılmasına, HMK 393(1) maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtiyati tedbir isteyen vekiline bildirilmesine,"

Yatırılan 732-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde talep edene iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/03/2026

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/294262 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.