6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Üye işyerinin mail order satışında chargeback bedelinden sorumluluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1162 E. 2026/448 K. · · İlk derece: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Üye İşyeri Sözleşmesinden Kaynaklanan Chargeback Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Üye işyeri sözleşmesinde, kart hamili itirazı (chargeback) nedeniyle bankanın uğradığı zarar veya operasyonel maliyetten üye işyerinin münhasıran sorumlu olacağı kararlaştırılmışsa ve üye işyeri mail order yöntemiyle gerçekleştirdiği satışlara ilişkin harcama itirazlarına karşı geçerli belge sunamamışsa, mail order işlemindeki finansal riskin üye işyerine ait olması nedeniyle chargeback sürecinin banka aleyhine sonuçlanması halinde banka tarafından kart hamiline iade edilen bedelden üye işyeri sözleşme hükmü uyarınca sorumlu tutulur.

Ele alınan sorunlar

Mail order işleminde chargeback bedelinden üye işyerinin sorumluluğu → ret

İddia: Davalı vekili; müvekkilinin satışları titizlikle yaptığını, kartların sahte olduğu düşünülse dahi üye işyeri sözleşmesindeki edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, pasaport ve kredi kartını inceleyip mail order formu düzenlediğini, alıcıların kötü niyetli olarak charge back sistemini kullandığını, güvence için alınan evrakların dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: Davaya konu kart hamillerinin bankalarına harcama itirazını iletmeleri üzerine bu itirazların davacı bankaya ulaştığı, davacı bankanın davalı işyerinden itirazlarla ilgili belge talep ettiği, davalı işyerinin harcama itirazlarına karşı geçerli belge sunamadığı ve bu nedenle işlemlerin chargeback sürecinin davacı banka aleyhine sonuçlandığı, chargeback bedellerinin davacı banka tarafından karşı bankalara ödendiği ve taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden bu tutarların davalı üye işyeri hesabına borç geçildiği bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir. Taraflarca imzalanan Üye İşyeri Sözleşmesi'nin 3.1.i maddesi uyarınca, kart hamili itirazlarında ilgili ulusal/uluslararası kuruluşlar veya hakem komiteleri tarafından tahakkuk ettirilen her türlü ücret ve ceza bedelinden, itiraza neden olan işlemlerle ilgili olarak bankanın zarara veya operasyonel maliyete uğraması halinde üye işyeri münhasıran sorumludur ve bu bedeller üye işyerinden tahsil edilir. Mail order işlemlerinde finansal risklerin tamamı üye işyerinde bulunmaktadır. Davalının sözleşmenin 3. ve 4. maddeleri uyarınca tahakkuk edebilecek tüm ödemeleri davacı bankaya ödemeyi taahhüt ettiği, davacı bankanın kart hamillerine ödemelerini iade ettiği ve böylece takibe konu miktar kadar davalının davacıya borçlandığı anlaşıldığından, işlemlerde kusuru olmadığına ilişkin itirazlar yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Mail order satış yöntemiyle işlem yapan üye işyerinin, kart hamili itirazı (chargeback) sonucu bankanın uğradığı zararın sözleşme hükmü uyarınca üye işyerinden tahsil edilebileceği ve mail order işlemlerindeki finansal riskin üye işyerine ait olduğu yönündeki değerlendirme, benzer üye işyeri-banka ilişkilerinde bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
chargeback mail order üye işyeri sözleşmesi itirazın iptali kart hamili itirazı icra inkar tazminatı

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2023/1162

KARAR NO 2026/448

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/03/2023

NUMARASI 2022/277 Esas - 2023/179 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/03/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında Üye İşyeri Sözleşmesi, Ticari Müşterilere Ait İşlemlerde Tahsil Edilecek Ücret Protokolü, Ticari Ürün ve Hizmet Paketi Sözleşmesi'nin imzalandığını, akdedilen sözleşmeler uyarınca davalının, ... no'lu vadesiz bankomat hesabının bağlı bulunduğu ... no'lu pos cihazını kullandığını, davalıya verilen ... no'lu pos cihazından, yurtdışı kaynaklı işlemler yapılmış olup, sonrasında pos cihazından işlem yapan kart sahipleri tarafından ödemelere itiraz edildiğini, ödemelerin iadesi (.....) talebinde bulunulduğunu,müvekkili bankanın itiraz edenlere ödemek zorunda kaldığını,itirazlı işlemler sebebiyle müvekkili bankanın ödemek zorunda kaldığı bedellerin, davalı tarafından ödenmemesi üzerine, ....

Noterliği'nin ..../12/2021 tarih ve..... yevmiye sayılı ihtarının eşide edilerek, hesabın kat edildiğinin ihtar edildiğini, ihtara rağmen verilen süre içinde davalı-borçlu tarafından ödeme yapılmadığını, bu nedenle borçlu hakkında...... İcra Dairesinin ... Esas Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline,%20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkiline ait yedek parça satışı yapılan ...'den yabancı uyruklu ... -... adlı şahsın ...adlı iş yerinden 11/12/2020 ile 13/12/2022 tarihleri arasında araç yedek parçaları satın aldığını, yabancı uyruklu şahsın ödemeleri kredi kartı ile yaptığı müvekkilinin de söz konusu ödemeleri mail order yöntemi ile aldığını müvekkilinin bugüne kadar yabancı uyruklu şahıslara birçok kez yedek parça satmış olup hiçbir sorun yaşamadığını alışveriş yapan yabancı uyruklu şahsın pasaportunda yazan isim ile kredi kartının üzerinde yazan ismin aynı olması nedeni ile şüphelenmediğini, ayrıca müvekkilinin yabancı uyruklu şahıs için mail order formu, e fatura düzenlediğini, müvekkilinin, yabancı uyruklu şahsın pasaportu ile kredi kartını inceledikten sonra mail order formu düzenleyerek satışı gerçekleştirerek ürünleri kart hamiline teslim ettiğini,ürünlerle ile ilgili müvekkiline hiçbir şikayet sorun vs.

gelmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasında üye işyeri sözleşmesi ve diğer ekleri imzalanarak davalı işyerine POS cihazı bağlandığı, Üye İşyerinin satışlarının bir kısmının POS cihazı aracılığı ile Kredi Kartı ve Banka Kartları ile gerçekleştirilmeye başlandığı, ancak, Üye İşyerinden kredi kartı ibrazı ile alış yapan kredi kartı hamillerinin bir kısım sebeplerle kredi kartlarından çekilen bedellerin iadesini talep ettiği (charge back talebinde bulundukları) bu bedellerin, davacı banka tarafından kart hamillerinin kart hesaplarına iade edildiği, takip tarihi itibariyle davacı bankanın alacaklı olduğu, davalının icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı gerekçesiyle;İstanbul 6.İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davalının,51.482,34-TL asıl alacak, 1.536,15-TL.

işlemiş faiz 76,80-TL BSMV 438,20-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 53.533,49-TL alacağa itirazının iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %29,9 oranda temerrüt faizi, %5 BSMV işletilerek takibin devamına,%20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; müvekkilinin satışları titizlikle yapmış olup, alışveriş yapılan kartların sahte olduğu dahi düşünülse müvekkil üye işyeri sözleşmesinde üzerine düşen edimleri eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, müvekkilim yabancı uyruklu şahsın pasaportu ile kredi kartını inceledikten sonra mail order formu düzenleyerek satışı gerçekleştirmiş ürünleri kart hamiline teslim ettiğini, müvekkilden ürün satın alan yabancı uyruklu kişiler tamamen kötü niyetli olup charge back sistemi kullanılarak müvekkilim zarara uğratıldığını, güvence altına almak için alıcılardan almış olduğu evraklar hiçbir şekilde dikkate de alınmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; üye işyeri sözleşmesinden doğan alacağa dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından sunulan harcama itiraz belgelerinde ....... numaralı karttan 11.12.2020 (saat;19.05 kart sahibi...-...)...... karttan 13.12.2020 tarihinde saat 18.55 (Kart sahibi ...)..... numaralı karttan 12.12.2020 saat 21.34 de (kart sahibi...-...) ..... numaralı kart (Kart sahibi ...),....... numaralı kart11.12.2020 ... (kart sahibi...-...)-...... numaralı karttan 11.12.2020 tarihinde(kart sahibi...-...) ,....... numaralı kart (kart sahibi...-...),.......

11. 12.2020 tarihinde (kart sahibi...-...)...... numaralı kart 13.12.2020 (Kart sahibi .....) kart hamillerinin ..... vatandaşı olduğu, davacı vekili tarafından verilen dilekçede kredi kartı sliplerinde geçen tarihlerin 11.12.2020 tarihili cuma ve takip eden cuma, cumartesi pazar günleri olduğu bu günlerde covid nedeniyle sokağa çıkma yasağı bulunduğu ileri sürülmüştür. Kart hamili bankası ........tarafından işlemlerin tamamının dolandırıcılık işlemi olduğu bilgisi verilmiştir.Alınan bilirkişi raporunda; Davaya konu ......işlemleri için kart hamillerinin bankalarına harcama itirazını ilettikleri, bu itirazların davacı bankaya ulaştığı ve davalı işyerinden bu itirazlarla ilgili belgeleri talep ettiği, davalı işyerinin harcama itirazlarına karşılık olarak geçerli belge sunamadığı ve bu nedenle itiraz edilen işlemlerin chargeback sürecinin davacı banka aleyhine sonuçlandığı,chargeback harcamalarının davacı banka tarafından karşı bankalara ödendiği, davacı bankanın taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden ilgili tutarları davalı üye işyeri hesabına borç geçtiği, davalı işyeri hesabında yeterli bakiye olmaması ve işyerinden tahsilat sağlanamaması nedeniyle yasal takibe intikal ettirdiği yolunda rapor sunulmuştur.Taraflarca imzalanan “Üye İşyeri Sözleşmesi”’nin 3.1.i maddesi uyarınca "üye işyeri kart hamili itirazlarında kartlı ödeme sistemleri, BKM vesair ilgili ulusal ve uluslararası kuruluşlar nezdinde bulunan Hakem Komitesi ve diğer merciler tarafından gerek bu maddede ve bu sözleşmede bahsedilen kurallara uyulmaması gerekse herhangi bir başka nedenle ortaya çıkan herhangi bir sorunlu/ihtilaflı/itirazlı işlem, her ne nam altında olursa olsun tahakkuk ettirilecek değerlendirme ve ceza bedellerinden uluslararası Kartlı Ödeme Sistemleri ve ilgili diğer ulusal veya uluslararası mevzuat hükümleri gereğince, her türlü ulusal, uluslararası kuruluş, birlik, komite tarafından üye işyeri aleyhine tahakkuk ettirilebilecek tüm ücret ve ceza tutarlarından, itiraza neden olan işlemlerle ilgili olarak Bankanın herhangi bir sebeple bir zarara veya operasyonel maliyete maruz kalması halinde tüm ferileriyle birlikte bu bedellerden münhasıran sorumlu olduğunu, bu bedellerin kendisinden tahsil edileceğini kabul ve taahhüt "etmiştir.Alınan bilirkişi raporu içeriği, harcama ve itiraz belgelerine göre tamamı Vienamlı bulunan kart hamillerince yapılan harcamalara itiraz edildiği, kart hamilleri bankasının tamamının dolandırıcılık ürünü işlemler olduğu gerekçesiyle chargeback talep edildiği, mail order işlemlerinde finansal tüm risklerin üye işyerinde bulunduğu, davalının üye işyeri sözleşmesinin 3 ve 4 maddeleri uyarınca tahakkuk edebilecek tüm ödemeleri davacı bankaya ödemeyi taahhüt ettiği,davacı bankanın kart hamillerine ödemelerini iade ettiği ve böylelikle katibe konu miktar kadar davalının davacıya borçlandığı anlaşılmakla davanın kabulüne ilişkin kararda isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle ,kartlı ödemenin mail order yöntemiyle yapıldığı,itiraz gelmesi halinde üye işyeri davalının itiraz bedellerini davacıya ödemeyi taahhüt ettiği halde ödemediği anlaşılmakla işlemlerde kusuru olmadığına ilişkin itirazları yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 3.656,87-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 914,25-TL harcın mahsubu ile kalan 2.742,62-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 131-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/03/2026

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/293685 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.