Cebri icra tehdidi altında yapılan ödemenin istirdadı ve mükerrer takip hesaplaması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1940 E. 2026/311 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Aynı alacak için aynı borçlu aleyhine iki ayrı icra takibi başlatılmışsa ve alacaklı taraf bu iki takibin aynı alacağa ilişkin olduğunu kendi beyanıyla kabul etmişse, istirdat hesabında ferilerin (faiz, harç, masraf) yalnızca bir takip dosyası üzerinden hesaplanması gerekir; mükerrer takibin ferileri istirdat tutarına dahil edilmez. Haciz ve muhafaza işlemi sırasında icra memuru ve ekiplerinin fiilen malı sökmeye başlamasından sonra yapılan ödeme, rızai değil cebri icra tehdidi altında yapılmış ödeme sayılır ve istirdat talebine konu olabilir. Sözleşmede öngörüldüğü ileri sürülen yüksek temerrüt faiz oranını ispat yükü kendisine ait olan taraf, sözleşmenin tam metnini sunmazsa, bu oran esas alınamaz; bunun yerine icra takiplerinde fiilen talep edilen (avans) faiz oranı esas alınır.
Ele alınan sorunlar
Ödemenin rızai mi cebri icra tehdidi altında mı yapıldığı → ret
İddia: Davalı vekili, davacının ihtirazi kayıt koymadan borcu kabul ederek rızaen ödeme yaptığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: İkinci takip kapsamında davacının işyerinde icra edilen haciz işlemi sırasında, alacaklı vekilinin haciz ve muhafaza istediği, makinelerin sökümü ve taşınması için ekip, vinç, çekici ve kamyon getirtildiği, malların tespitine başlandığı, o sırada alacaklı vekilinin ödeme konusunda haricen anlaşıldığını söyleyerek haciz işlemini durdurttuğu ve aynı gün davacının davalıya ödeme yaptığı anlaşıldığından, söz konusu ödemenin fiilen uygulanan haciz nedeniyle cebri icra tehdidi altında yapıldığı kabul edilmiş, davalı vekilinin ödemenin rızai yapıldığına ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Uygulanacak faiz oranının tespiti (sözleşmedeki temerrüt faizi mi, avans faizi mi) → ret
İddia: Davalı vekili, uygulanması gereken temerrüt faiz oranının %67,50 olduğunu, bilirkişinin bu oranı esas almayarak hatalı hesaplama yaptığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalı banka yargılama aşamasında ara kararlar mucibince iki genel kredi sözleşmesinin tüm sayfalarını sunmamış, bilirkişi bu nedenle temerrüt faizi oranını belirleyemediğini belirterek davalının her iki takipte talep ettiği o tarihte geçerli %19,50 avans faiz oranını baz alarak hesaplama yapmıştır. Davalı vekili bilirkişi raporuna itirazlarında sözleşmelerin tam sayfalarının sunulacağını ifade etmiş, ancak ne yargılamada ne de istinaf aşamasında sözleşmeleri sunmamıştır. Bu nedenle kat ihtarında bildirilen %67,50 temerrüt faiz oranında faiz talep edilebileceği ispat edilememiştir. Ayrıca davalı başlattığı her iki takipte de alacağın %19,50 (avans) faiziyle tahsilini istemiş ve takipler kambiyo senedine dayalı başlatıldığından, faiz oranına yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Aynı alacak için başlatılan mükerrer takibin istirdat hesabına etkisi → ret
İddia: Davalı vekili, davacının zamanında ödeme yapmaması nedeniyle iki ayrı takip başlatılmasına sebebiyet verdiğini, her iki kambiyo senedinin farklı şirket/kişilere ait olması nedeniyle iki takip başlatılmasında meşru menfaat bulunduğunu, ...esas sayılı dosyaya sunulan 17/08/2020 tarihli dilekçenin mükerrer harç alınmaması amacıyla verildiğini, bu dilekçenin gerekçe gösterilerek icra dosyası ferilerinin hesap dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İstanbul İcra Dairesi'nin iki ayrı dosyasında davalı banka tarafından, biri çeke biri senede dayalı olarak takip başlatılmış; ancak alacaklı vekilinin ikinci takip dosyasına sunduğu 17/08/2020 tarihli dilekçede, işbu takibin diğer icra dosyasıyla aynı alacağa ilişkin olduğunu, o dosyanın borcunun haricen ödendiğini belirterek bu dosyadan feragat ettiğini, dosyanın harçsız kapatılmasını ve hacizlerin kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür. Davalı-alacaklı tarafın kendi beyanıyla aynı tek alacak için iki ayrı takip yapıldığı anlaşıldığından, bilirkişinin bir icra takibi esas alınarak yaptığı ferilerin hesaplama yöntemi ve buna göre tespit edilen 69.561,49-TL borç miktarı ile bu tutarın davacının ödediği 133.000-TL'den mahsubu sonucu bulunan 63.438,51-TL'nin istirdadı gerektiği yönündeki mahkemece benimsenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun bulunmuştur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Aynı alacak için mükerrer icra takibi başlatılması halinde istirdat hesabının tek takip üzerinden yapılması gerektiği ve haciz sırasında fiilen icra tehdidi altında yapılan ödemenin rızai kabul edilemeyeceği yönündeki tespitler, benzer istirdat davalarında ikna edici emsal olarak kullanılabilecek niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
istirdat↗ cebri icra tehdidi↗ mükerrer takip↗ ispat yükü↗ avans faizi↗ temerrüt faizi↗ haciz ve muhafaza↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2022/1940
KARAR NO 2026/311
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/06/2022
NUMARASI 2021/333 Esas - 2022/421 Karar
DAVA
İstirdat (Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ 07/05/2021
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili ile davalı banka arasındaki kredi ilişkisi nedeniyle davalıya teminat senedi verildiğini, bu kapsamda borç için davalının iki icra takibi başlattığını, haciz ve muhafaza işlemi sırasında davalıya ödeme yapıldığını, fakat davalının cebri icra baskısı ve tehdidiyle fazla tahsilat yaptığını ileri sürerek, şimdilik 10.000-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
ISLAH Davacı vekili 18/05/2022 tarihli ıslah dilekçesiyle, talebini 63.438,10-TLye çıkarmıştır.
CEVAP
Davalı vekili, davacının müvekkiline fazla ödeme yapmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacının aldığı kredi için verdiği 65.000-TL bedelli müşteri çeki için davalının 14/02/2019 tarihinde İstanbul..... İcra Dairesi'nin 2019/... esas, sayılı dosyasıyla kambiyo takibi başlattığı; yine davalının 19/02/2019 tarihinde ferileriyle beraber 39.437,37-TL alacağın tahsili için davacının verdiği 1.250.000-TL bedelli teminat senedi için de diğer takip derdestken mükerrer olarak İstanbul 36. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyasıyla ana parası 39.437,37-TL talepli kambiyo takibi Başlattığı; bilirkişi raporunda davalının hesap kat tarihi itibariyle hesaplanan alacağı için takip tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar tahakkuk eden borç miktarının 69.561,49 -TL olduğu, bu tutarın 13/08/2020 tarihinde haciz tehdidi altında ödenen toplam 133.000-TL'den mahsup edildiğinde istirdadı gereken tutarın 63.438,51-TL olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 63.438,51-TL'nin 13/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, davacının ihtirazi kayıtla ödeme yapmadığını, borcu kabul ederek ödediğini;uygulanması gereken temerrüt faiz oranının %67,50 olmasına rağmen bilirkişinin hatalı hesaplama yaptığını; davacı zamanında ödeme yapmadığından 2 ayrı takip yapılmasına sebebiyet verdiğini, bu nedenle her iki takibin masraf ve ferilerinden sorumlu olduğunu, önce ...esas sayılı dosyada çek ile ilgili takip başlatıldığını, sonrasında diğer takiple diğer kambiyo senedi ile takip başlatıldığını, her iki kambiyo evrakında da farklı şirket ve kişiler olduğundan 2 takip başlatılmasında menfaat bulunduğunu; ...esas sayılı takip dosyasına sunulan 17/08/2020 tarihli dilekçedeki talebin mükerrer harç alınmaması için sunulduğunu, bu talep gerekçe gösterilerek icra dosyalarını ferilerinin hesaplama dışı yapılmasının yasal olmadığını, kaldı ki bankanın temerrüt faizi üzerinden borcun ödenmesi için karşılıklı mutabakata varıldığından davanın kötüniyetli olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, davacı ile davalı banka arasındaki genel kredi sözleşmesi kapsamında oluşmuş borcun tahsili için başlatılmış iki icra takibi kapsamında cebri icra tehdidiyle yapıldığı belirtilen ödemelerin istirdatı istemine ilişkindir. İstanbul... İcra Dairesi'nin ...esas sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip dosyasında, davalı bankanın 14/02/2019 tarihinde davacı ve diğer borçlular aleyhine 65.000-TL asıl alacak, 4.154,58-TL işlemiş faiz, 6.500-TL karşılıksız çek tazminatı olmak üzere toplam 75.654,58-TL'nin %19,50 oranında işleyecek faiziyle tahsilini istediği; takip dayanağının Garanti Bankası'nın son cirantası davacı olan 65.000-TL bedelli çek olduğu, alacaklı banka vekilinin 17/08/2020 tarihinde borcun davacı borçlu tarafından haricen ödendiğini belirterek hacizlerin fekkini talep ettiği görülmüştür.
İstanbul .... İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyada; davalı bankanın 19/02/2019 tarihinde davacı ve diğer borçlular aleyhine 39.437,37-TL asıl alacak ve masraflar olmak üzere toplam 43.872,66-TL'nin %19,50 oranında işleyecek faiziyle tahsilini istediği; takip dayanağının 30/01/2019 vade tarihli 1.250.000-TL'lik senet olduğu, 21/03/2019 tarihinde haciz ve muhafaza işleminin yapıldığı, haciz sırasında alacaklı-davalı vekilinin ödeme konusunda anlaşıldığından bahisle haciz işleminin durdurulmasını talep ettiği ve işleme son verildiği, alacaklı vekilinin 17/08/2020 tarihinde ''işbu takip İstanbul ......... İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası ile aynı alacağa ilişkindir. Mezkur icra dosyasının borcu, haricen ödenmiş olup gerekli harçlar mezkur dosyadan alınmıştır.
Bu nedenle işbu dosyadan feragat ettiğimizi bildirir, dosyanın harçsız olarak kapatılmasını, hacizlerin kaldırılmasını talep ederiz'' şeklinde beyanda bulunmuştur. Bilirkişi raporunda, davacının kullandığı kredi kapsamında verdiği 65.000-TL bedelli müşteri çekine dayanarak 14/02/2019 tarihinde başlattığı İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyasından sonra 19/02/2019 tarihinde de 39.437,37-TL alacağın tahsili için 1.250.000-TL bedelli senede dayalı aynı icra dairesinin ...esas sayılı dosyasıyla mükerrer takip başlatıldığı; davalının hesap kat tarihi itibariyle hesaplanan alacağı için 13/08/2020 ödeme tarihine kadar haciz kapsamında ödemenin yapıldığı ...esas sayılı dosyada tahakkuk eden borç miktarı (takip tarihi itibariyle toplam 26.845,96-TL+sonrasında tahsil harcı, vekalet ücreti, giderler ve 9.142,15-TL işlemiş faiz olarak toplam) 69.561,49-TL olduğu ve davacının ödediği 133.000-TL'den bu tutar düşüldüğünde, kalan 63.438,51-TL'nn istirdadının gerektiği görüşü bildirilmiştir.
Davacı 13/08/2020 tarihinde davalıya "İst. ... İcra... - ...nolu 2 dosyaya mahsuben ödeme" açıklamasıyla 133.000-TL'yi banka havalesiyle ödemiştir.
Somut olayda davacı ile davalı banka arasında 05/05/2011 ve 13/04/2018 tarihli iki genel kredi sözleşmesi imzalanmış, davalı banka hesabı 31/01/2019 tarihinde kat ederek 01/02/2019 tarihli kat ihtarıyla 36.052,01-TL nakit kredinin ödenmesini ve 4.800-TL gayrinakit kredinin de depo edilmesini istemiş yıllık temerrüt faiz oranı %67,5 olarak gösterilmiştir. Alacak 30.999,17-TL'sinin çek teminatlı BCH kredi bakiyesi ve 5.052,84-TL'sinin de 2 adet çek sorumluluk bedelinden oluşmaktadır. Davalı banka davacıya ve ve dava dışı diğer ilgililere karşı 14/02/2019 tarihinde ...esas sayılı davacının son ciranta olduğu 18/10/2018 vadeli 65.000-TL çeke dayanarak toplam 75.654,58-TL talepli ve 19/02/2019 tarihinde de ...esas sayılı 30/01/2019 vadeli 1.250.000-TL bedelli senede dayanarak toplam 43.872,66-TL talepli kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla iki adet takip yapmıştır.
İkinci takip kapsamında davacının işyerinde 13/08/2020 tarihinde icra edilen haciz işlemi sırasında, alacaklı vekilinin haciz ve muhafaza istediği, makinelerin sökümü ve taşınması için ekip, vinç, çekici ve kamyon getirtildiği, malların tespitine başlandığı, o sırada alacaklı vekilinin söz alarak ödeme konusunda haricen anlaşıldığını söyleyerek haciz işleminin durdurulduğu; aynı gün de davacının davalıya 130.000-TL ödeme yaptığı görülmüştür. Söz konusu ödemenin fiilen uygulanan haciz nedeniyle cebri icra tehdidi altıda yapıldığı anlaşıldığından, davalı vekilinin ödemenin rızai yapıldığına ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Davalı banka yargılama aşamasında delilleri sunması kapsamındaki ara kararlar mucibince, söz konusu iki genel kredi sözleşmesinin tüm sayfalarını sunmamıştır.
Bilirkişi de 17/05/2022 tarihli raporunda, bu nedenle temerrüt faizi oranının belirlenmediğini belirterek, davalının da her iki takipte talep ettiği o tarihte geçerli %19,50 avans faiz oranından temerrüt faizini baz alarak hesaplama yapmıştır. Davalı vekili bilirkişi raporuna itirazlarını içeren 03/06/2022 tarihli dilekçede, sözleşmelerin tam sayfalarının sunulacağını ifade etmiş, ancak ne yargılama da ne de istinaf aşamasında sözleşmeleri sunmamıştır. Bu nedenle kat ihtarında uygulanacağını bildiridği %67,50 temerrüt faiz oranında faiz talep edilebileceği ispat edilememiştir.Başlattığı her iki takipte de alacağın %19,50 (avans) faiziyle tahsilini istemiş ve takipler kambiyo senedine dayalı başlatıldığından faiz oranına yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Yine bilirkişi raporunda bir icra takibi için ferilerin hesaplaması yapılarak ödeme tarihindeki davacı borcunun 69.561,49-TL olarak tespit edilmiştir. Bunun sebebi de, davacının ...esas sayılı takip dosyasına sunduğu yukarıda gösterilmiş 17/08/2020 tarihli dilekçesindeki her iki takibin de aynı alacağa ilişkin olduğunu, borcun haricen ödendiğini ve bu dosyadan feragat ettiklerini bildiren, dosyanın harçsız kapatılarak hacizlerin kaldırılmasını isteyen talebi ile ...esas sayılı takip dosyasına aynı tarihte sunduğu dilekçesinde, alacağın haricen ödendiğinden, dosyanın infaza kaldırılması ve hacizlerin fekki talebidir. Davalı-alacaklı tarafın beyanıyla aynı tek alacak için iki ayrı takip yapıldığı anlaşıldığından, mahkemece benimsenen bilirkişi raporundaki hesaplama yöntemi dosya kapsamına uygun bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle ve ileri sürülen istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmış inceleme sonucunda,davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 4.333,49-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.083,38-TL harcın mahsubu ile kalan 3.250,11-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,
Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 93-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/02/2026
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/293473 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi