6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Teminat senedinde borcun yerine getirilmemesi halinde senet bedelinin ödenmesi zorunluluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2296 E. 2026/346 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Senede Bağlı Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir senedin arkasında teminat amaçlı düzenlendiğine ve karşılığında belirli bir edimin (örneğin taşınmaz devri) ifa edileceğine ilişkin kayıt bulunması halinde, bu edimin borçlu tarafından yerine getirilmediğinin anlaşılması durumunda senet bedelinin ödenmesi zorunlu hale gelir. Senede karşı ileri sürülen başkaca bir ticari ilişkinin varlığı iddiası, senede karşı senetle ispat zorunluluğu kapsamında olup tanık delili ile ispatlanamaz. Likit alacağa yönelik haksız itiraz halinde icra inkar tazminatına hükmedilmesi yerindedir.

Ele alınan sorunlar

Teminat senedinin geçerliliği ve senet bedelinin talep edilebilirliği → ret

İddia: Davalı vekili, bononun müvekkilin davacıya olan bir borcu nedeniyle verilmediğini, senet arkasındaki kaydın... Group şirketinin ortaklık yapısı ve şirket borcuyla ilgili olduğunu, taraflar arasındaki 28/01/2019 tarihli protokolün senetle bağlantısı olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Gerekçe: Senette ihdas nedeni gösterilmemiş, ancak senet arkasında keşidecinin (davalının) borç karşılığı verdiği bir dairesi karşılığında davacıya belirtilen taşınmazı vereceğine istinaden teminat amaçlı düzenlendiği yazılıdır. Taraflar ve dava dışı bir kişi arasında imzalanan protokolde davaya konu senede ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır; sicil kayıtlarına göre protokol kapsamındaki şirketin ortaklık yapısı da senetteki kayıtla örtüşmemektedir. Senetteki kayda göre davalı, senette yazılı daireyi davacıya devretmeyi taahhüt etmiş, ancak bu taahhüdü yerine getirmediğini kendisi beyan etmiştir. Senedin düzenlenmesine neden olan borcun davalı tarafından ifa edilmediği ve davacının alacağının devam ettiği anlaşıldığından, davalı senet bedelini davacıya ödemekle yükümlüdür.

Gerekçe kaynağı: özgün

Senede karşı ispat şekli ve tanık delilinin dinlenemeyeceği → ret

Gerekçe: Davaya konu senedin arkasındaki kayda göre teminat senedi olarak verildiği belli olmakla, senet arkasındaki imza inkar edilmemiştir. Taraflar arasında başkaca bir ticari ilişki bulunduğu hususu ve bunun aksinin davalı tarafça yazılı delille ispatlanması gerekmekte olup, senede karşı senetle ispat zorunluluğu bulunduğundan bu husus tanık delili ile ispatlanamaz. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

İcra inkar tazminatına hükmedilmesi → ret

Gerekçe: Senet bedelinin likit bir alacak olduğu ve davalının bu alacağa haksız itiraz ettiği anlaşıldığından, mahkemece davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Teminat amaçlı düzenlenen senetlerde, senet arkasındaki kaydın ihdas nedenini oluşturduğu ve bu kayda dayalı edimin ifa edilmemesi halinde senet bedelinin talep edilebilir hale geldiği yönündeki değerlendirme ile senede karşı ispat şekline ilişkin (senetle ispat zorunluluğu, tanık delilinin dinlenemeyeceği) tespit, benzer teminat senedi uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
teminat senedi itirazın iptali senede karşı senetle ispat zorunluluğu icra inkar tazminatı ihdas nedeni likit alacak

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/2296

KARAR NO 2026/346

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/06/2022

NUMARASI 2021/800 Esas - 2022/476 Karar

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ 21/02/2020

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/02/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, 03/12/2019 keşide ve 28/01/2020 vade tarihli, 100.000-TL bedelli keşidecisi davalı ... olan senet üzerindeki kayıtta da görüleceği üzere, davalı borçlunun müvekkilinden 100.000-TL borç aldığı, davalı borçlunun işbu borcunu vadesinde ödemeyi ve eğer bu ödemeyi yapmaz ise 1+1 dairesini müvekkiline vermeyi üstlendiğini, lehtarı olduğu senet ile ödeme yapılmadığı gibi daireyi de devretmediğini, taşınmaz mülkiyeti devrolunmadığından alınan ihtiyati haciz kararı doğrultusunda İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, teminat senedinin arkasında yazılı olduğu üzere müvekkili ile davacı arasında... markası ve... ... ... .... Şti. ortaklığından kaynaklanan ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili, davacı ve dava dışı...arasında 28/01/2019 tarihli protokol imzalandığı nı, protokol gereği yeni kurulacak bu şirkete markanın kiralanacağını, davacının şirkette % 40 oranında ortak olacağını, sermayenin davalı ve...tarafından karşılanacağını, protokol gereği şirketin tek ortaklı olarak ...tarafından kurulduğunu, davacının diğer ortaklardan 50.000-TL para aldığını, bir kısım ödemeler yaptırdığını, davacının anılan markanın sahibi olmadığı gibi üretim tesisi olmadığının da anlaşıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davaya konu senedin arkasındaki kayda göre teminat senedi olarak verildiğinin belli olduğu, senet arkasındaki imzanın inkar edilmediği, aralarında başkaca ticari ilişki olduğu hususunun ve aksinin davalı tarafça yazılı delille ispatlanması gerektiği, senede karşı senetle ispat zorunluluğunun olduğu, tanık delili ile ispatlanamayacağı ve senet arkasında belirtilen taşınmazın davacıya devri yapılmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının icra takibine itirazının iptaline,alacağın %20'si oranda icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davaya konu bononun müvekkilin para borcu nedeniyle davacıya verilmediğini, müvekkilinin davacıdan borç para almadığını, senet arkasında borç aldığına dair ibare de bulunmadığı, arkasındaki kayıt incelendiğinde senedin... Group şirketi ile bu şirketin ortaklık yapısı ve şirket borcu ile ilgili olarak verildiğinin anlaşıldığını,taraflar arasındaki 28/01/2019 tarihli protokol ile... markasının satışı hususunda yazılı belge bulunduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenmiş senede dayalı olarak başlatılmış ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı alacaklı tarafından davalı aleyhine , 14/02/2020 tarihinde 100.000-TL bedelli 03/12/2019 düzenlenme ve 28/01/2020 vade tarihli senede dayalı İstanbul Anadolu .. İcra Dairesi'nin... esas sayılı takip dosyasında ilamsız takip başlatılmıştır.Senette ihdas nedeni gösterilmemiştir.Senet arkasında "..İşbu senet... ...... Şirket %100 sahibi olarak resmiyette görünen keşideci ..., gayri resmi ortağı ...' ın kendi aralarındaki ticarete binaen ...' ın borc karşılığı verdiği dairesindeki alacağına karşılık keşideci ... Tekirdağ ... ilçesindeki (1+1) dairesini ...' a vereceğine istinaden teminat amaçlıdır" yazılıdır.Tarafların ve dava dışı ...'in "ortak" sıfatıyla imzaladığı 28/01/2019 tarihli protokolde "kurulacak...

....şti. unvanlı şirkette %40 payın davacıya, %40 payın davalıya ve %20 payın ...'e ait olacağı, ortaklar kayıtlarda ortak olarak görünmeseler bile payların bu şekilde olduğu, şirket müdürünün davacı olacağı, davacının... markasını şirkete 1 yıllığına belirtilen şartlarla kiraladığı, davacının sermeye olarak markasını ve emeğini, diğer ortakların şirkete nakit veya teminat sermaye koyacağı ve sözleşme süresinin 1 yıl olduğu kararlaştırılmıştır.Protokolde davaya konu senede ilişkin bir kayıt yoktur.Getirtilen sicil kayıtlarına göre..... Şti nin dava dışı...tarafından tek ortaklı kurulduğu ve 28/01/2019 tarihinde tescil edildiği,müdürün...olduğu; 15/03/2019 tarihli TSG'ye göre, 11/03/2019 tarihinde tescil edilen 18/02/2019 tarihli genel kurul kararına istinaden...tüm hisselerini davalıya devretmiştir.

Senetteki kayıtta davacı ve davalının ortak olduğu belirtilse de, senedin davalı tarafından davacıya "davacının borç olarak verdiği dairesine karşılık" verildiği yazılıdır. Bu kayda göre davalı senette yazılı daireyi davacıya devir etmeyi taahhüt etmiştir. Davalı, Tekirdağ.... ilçesindeki daireyi davacıya vermediğini beyan etmiştir. Senedin düzenlenmesine neden olan borcun davalı tarafından yerine getirilmediği ve davacının alacağının devam ettiği anlaşıldığından, davalı senet bedelini davacıya ödemekle yükümlüdür. Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kabulü ile likit alacağa haksız itiraz nedeniyle davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 6.831-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.707,75-TL harcın mahsubu ile kalan 5.123,25-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 36-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine,

HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 26/02/2026

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/293471 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.