Delil avansı bildirimi yapılmadan verilen kesin sürenin geçersizliği

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2026/275

KARAR NO 2026/384

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/12/2025

NUMARASI 2024/928 Esas - 2025/1290 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/03/2026

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle düzenlenen 23.06.2023 tarihli ve 5.149,83-USD bedelli, 495,81- USD bedelli ,10.07.2023 tarihli ve 2.501,66-USD bedelli e-faturaların karşı tarafa tebliğ edildiği, taraflarınca alacağın tahsili amacıyla ... İcra Dairesi ...esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, e-faturaların düzenlendikleri tarihte borçluya tebliğ edildiği,8 gün süre içinde itiraz edilmediği, icra takibine haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz ettiğini belirterek; itirazın iptaline, davalı aleyhine takip miktarının %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;dayanak faturalarda yazılı malların müvekkili şirkete teslim edilmediği, her ne kadar ilgili faturalar e-fatura ile müvekkili şirkete bildirilmiş ise bu durum ihtar mahiyetinde olmayıp müvekkili şirket söz konusu faturalar konusunda temerrüte düşmediği, kur farkına yönelik herhangi bir anlaşma veya uygulama olmamasına, bu haliyle açıkça yasak olmasına rağmen ve Türk Parasını Koruma kanunu'nda yapılan değişiklikle de yasaklanmasına rağmen fatura bedelini USD olarak talep ettiği, fatura tek başına alacağın varlığını kanıtlamaya yetecek düzeyde bir belge olmamasına, faturada yer alan mallar müvekkil şirkete teslim edilmediğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI; Mahkemece;03/07/2025 tarihli duruşmada verilen ara karar ile, taraflara inceleme günü defterlerini ibraz etmeleri, ayrıca davacı tarafa gerekli bilirkişi ücretinin yatırılması hususunda kesin süre verilerek kesin süreye uymamanın sonuçlarının ihtar edildiği, ancak davacı taraf gerekli bilirkişi ücretini yatırmadığı gibi, inceleme için belirlenen günde hazır olmamış, defterlerini sunmamış,makul mazeret bildiriminde bulunmadığı,alacağın ispat külfetinin davacıda olduğu, bilirkişi incelemesi yaptırılmasının gerekli olduğu, davacının alacağını ispat edemediği anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Müvekkil tarafça kesin süreye uyulamamış olsa da, mahkemece dosya kapsamında diğer delillerin (.... Vergi Dairesi'nin BA-BS formları,.... Vergi Dairesi'nin davalı şirketin 2023 yılı alış-satış analizleri, özellikle 6. ve 7. ay detayları)değerlendirilmediğini, bu deliller, mal teslimini ve alacağın varlığını açıkça doğruladığını müvekkil şirketin gayri faal durumda olması hasebiyle şirket kayıtlarının erişim zorlukları gözetilmeden karar verilmesi adil yargılamayı zedelediğini Davalı, mal teslimini inkar etmekte ise de ...... Vergi Dairesi yazıları (2023 yılı alış-satış analizleri), davalının ilgili dönemde benzer malları alış yaptığını gösterdiğini ,faturalara 8 gün içinde itiraz edilmemesi içeriğin kabul edildiği karinesini doğuracağı, Mahkeme, faturaların e-fatura olarak tebliğ edildiğini kabul ettiği halde, yalnızca ticari defter yokluğuna dayanarak alacağı ispatlanamamış saydığını, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan 8.923,19 -USD alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, 03.07.2025 tarihli duruşmanın 5 numaralı ara kararı ile tarafların ticari defterleri ile dosya üzerinde 12/09/2025 günü, saat 10:15'da Mahkemenin duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişiye 7.000-TL ücret takdirine, 210x2=420-TL tebliğ gideri olmak üzere toplam 7.420-TL'nin 2 haftalık kesin süre içinde davacı tarafça mahkeme veznesine depo edilmesine, aksi taktirde HMK’nın 324. maddesi gereğince bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı,dosyadaki delil durumuna göre karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına (ihtar edildi) karar verilmiş,davacı vekili kesin süre içinde bilirkişi ücretini yatırmadığı gibi ticari defterlerini inceleme günü sunmamıştır.HMK’nın 324.

maddesinde; taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda olduğu, delil avansının yatırılmaması halinde, tarafın o delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağı düzenlenmiş olup, bu halde mahkemenin davayı dosyada mevcut delil durumuna göre değerlendirerek karar vermesi gerekmektedir. Diğer deliller ile dava kanıtlanamıyorsa, davanın reddi gerekir. Kesin süreye uyulmadığı takdirde bilirkişi deliline başvurmaktan vazgeçmiş sayılacağının davacı vekiline ihtar edildiği, bilirkişi ücretinin kesin sürede yatırılmadığı, ancak davacının dosyada mevcut gider avansı bulunup bulunmadığı ve varsa miktarının ne olduğunun davacı vekiline bildirilmediği anlaşılmaktadır.

Delil avansı kapsamında mahkemece davacı tarafa bilirkişi ücreti yatırması için kesin süre verilmişse de; dava açılırken davacı tarafça 2.150-TL gider avansı yatırıldığı, ara karar tarihi itibariyle harcanmayan miktarın da mahsubu gerekir. Mahkemece verilen kesin süre geçerli şekilde verilmediğinden, buna bağlı olarak davanın reddine karar verilmesi de yerinde değildir.Kabule görede davalı vekili faturaların tebliğ edildiğini cevap dilekçesinde kabul ettiği gibi faturaların ilgili dönemlerine ait BA-BS formları,davalı şirket Bakırköy 2 ATM nin 2023/713 Esas sayılı dosyasında konkordato mühleti talep ettiği ve ilgili dosya getirtildiği halde alacaklılar listesi,bilirkişi ve kayyım raporlarında alacak tesbiti yapılıp yapılmadığı incelenmeden delil avansı yatırılmadığından davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle;davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden usulüne uygun bilirkişi incelemesi ara kararı verilmek dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Bakırköy..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/.... Esas - 2025/1290 Karar sayılı .../12/2025 tarihli kararının, HMKnın 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA

"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"

Yatırılan 732-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/03/2026