Gayrinakit alacağın deposu için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2026/354 E. 2026/437 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz, İİK 257 uyarınca yalnızca para alacakları için öngörülen özel bir geçici hukuki koruma müessesesidir; icra işlemi niteliğinde değildir. Bir alacağın gayrinakit nitelikte olup depo edilmesinin istenmesi (teminat alacağı niteliği taşıması) halinde, bu alacak için ihtiyati haciz kararı verilemez; bu tür alacaklar için ancak İİK 42 uyarınca genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılabilir.
Ele alınan sorunlar
Gayrinakit alacak (çek kanuni karşılığı) için ihtiyati haciz talebinin reddi → ret
İddia: Davacı vekili, toplam 560.181,28-TL alacak için ihtiyati haciz talep edilmişse de mahkemece sadece 7.831,28-TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verildiğini, kalan miktar için talebin reddine ilişkin gerekçe gösterilmediğini ileri sürerek ara kararın kaldırılıp tüm alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.
Gerekçe: İİK 257'de 4949 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle madde başlığı ve birinci fıkrasındaki ibare değiştirilerek ihtiyati haczin sadece 'para alacakları' için öngörüldüğü açıklığa kavuşturulmuştur. Teminat alacakları için İİK 42 uyarınca genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılabilirse de bu alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilemez; zira ihtiyati haciz bir icra işlemi değil, özel bir geçici hukuki koruma müessesesi olup ancak İİK 257'deki şartlar çerçevesinde uygulanabilir. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 27.12.2018 tarih 2016/1 esas, 2017/6 karar sayılı ilamı bu ilkeyi teyit etmektedir: gayrinakit alacağın 'depo edilmesi' amacıyla ihtiyati haciz kararı verilemez. Somut olayda talep konusu gayrinakit alacak, ibraz edilmeyen 45 adet çek yaprağının çek kanuni karşılık tutarından ibarettir; bu tutar bir depo/teminat alacağı niteliğinde olup para alacağı sayılamaz. Bu nedenle bağlayıcı İBK uyarınca gayrinakit alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden, mahkemenin bu kısım için talebi reddetmesi yerindedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çek kanuni karşılığı gibi depo edilmesi istenen gayrinakit/teminat alacakları için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğine ilişkin, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı'na dayanan yerleşik ilkeyi somut olaya uygulayan bir karardır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ para alacağı↗ gayrinakit alacak↗ teminat alacağı↗ çek kanuni karşılığı↗ içtihadı birleştirme kararı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2026/354
KARAR NO 2026/437
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 02/01/2026 (Ara Karar)
NUMARASI 2025/961 Esas
İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/03/2026
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında çek hesabı sözleşmeleri imzalandığını, buna bağlı olarak çek hesabı kullandırılarak çek karnesi teslim edildiğini,teslim edilen çeklerden karşılıksız çıkan 2 adet çek bedelinin müvekkili banka tarafından ödendiğini, davalı şirket elinde kullanılmayan 45 adet çek yaprağının iade edilmediği veya nakden depo edilmediğini, alacağın tahsili amacıyla ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek; çek kanuni karşılığı 560.181,28- TL alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece;
7. 831,28-TL için ihtiyati haciz kararı verilmiş, fazla istem için ihtiyati haciz talebi red edilmiştir.Davacı vekili; 560.181,28-TL toplam alacak yönünden ihtiyati haciz talebinde bulunulmuşsa da mahkemece, 7.831,28-TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verildiği, kalan miktar yönünden neden ihtiyati haciz kararı verilmediğine ilişkin bir gerekçe de yer almadığını ileri sürerek ara kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir....İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibinde davacı alacaklı banka iki adet çek yaprağının ibrazında ödendiği belirtilerek 7.831,28-TL nakit alacak, ibraz edilmeyen 45 adet çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklanan 552.350-TL gayrinakit alacağın deposunu teminen ilamsız icra takibi başlatılmıştır.
Bu halde mahkemece gerekçede açıklanmasa da nakit alacak için talebin kabul edildiği, gayrinakit alacak için ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Talep konusu gayrinakit alacak çek kanuni karşılık tutarından ibarettir. Konuya ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.12.2018 tarih 2016/1 esas 2017/6 karar sayılı ilamında; "İİK’nin 257’nci maddesinde 17.07.2003 gün ve 4949 sayılı Kanunun 59’uncu maddesiyle yapılan değişiklikte, madde başlığı “İhtiyatî haciz” iken “İhtiyatî haciz şartları”; birinci fıkrasında yer alan “borcun” ibaresi, “para borcunun” şeklinde değiştirilmiştir. Bu değişiklik göstermektedir ki, teminat alacakları için İİK’nin 42’nci maddesi gereğince genel haciz yolu ile ilamsız takip yapılabilir ise de ihtiyati haciz kararı verilemez.
Çünkü İcra ve İflas Kanunu’nun 257’nci maddesinde ihtiyati haciz, sadece “para alacakları” için öngörülmüştür. İhtiyati haciz; “icra işlemi” değil, özel geçici hukuki koruma müessesesi olduğundan, ancak İİK’nin 257’nci maddesindeki şartlar çerçevesinde karar verilebilir. O hâlde, gayrinakit alacağın “depo edilmesi” için ihtiyati haciz kararı verilemez." denilmiştir. Yukarıda yazılı ve bağlayıcı bulunan İBK uyarınca gayrınakit alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden ara karara ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/03/2026
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/293468 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi