Makine kırılması sigortasında işçilik bedeli hesabına ilişkin istinaf

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2026/83

KARAR NO 2026/274

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/04/2025

NUMARASI 2021/525 Esas - 2025/332 Karar

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/02/2026

Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında 6 adet iş makinasını kapsayan makine kırılması geniş ... sigortası yapıldığını,... marka ... Tip, ... seri nolu iş makinası İskenderunda ilçesinde çalışma yaparken, bazı parçalarının yanması nedeniyle, 18.12.2020 tarihinde hasar meydana geldiğini, müvekkili şirket tarafından 21.12.2020 tarihinde davalıya hasar bildirimi yapıldığını, müvekkili firmanın hasara uğrayan makinayı kendi işçileri aracılığı ile tamir ettiğini, hasara uğrayan makinenin tahmini zararının toplam KDV hariç 324.445,04-TL olduğunu, ancak eksper raporunda zararın 278.285,53-TL olarak hesaplandığını ve bu miktarın %10 muafiyet düşülerek, müvekkile 250.456,98-TL ödeme yapılacağı bildirildiğini, ancak müvekkile sigorta şirketi tarafından 123.695,22- TL ödeme yapıldığını,sebebi sorulduğunda eksperin ikinci bir rapor hazırladığının belirtildiğini, belirtilen bu eksper raporu taraflarınca kesinlikle-kabul edilmediğini, müvekkiline ait makinada gerçekleşen 18.12.2020 tarihli hasar nedeniyle şimdilik 194.526,30-TL'sinin başvuru tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; Davanın zaman aşımına uğradığını, 18.12.2020 tarihinde meydana geldiği iddia edilen hasar nedeni ile yapılan hasar ihbarı üzerine hasar dosyası açıldığını ve inceleme yapıldığını olay esnasında makinanın operatörü ile birlikte ... fabrikasında H-) holünde demontaj işini üstlenen ... A.Ş. için çalıştığı öğrenilmiş olup, olaydan sonra düzenlenen tutanaklar bu durumu gösteren nitelikte olduğunu, makinanın götürüldüğü atölyede yapılan incelemede Bomun makine gövdesine bağlandığı kısımda Bomun içerisine düşen sıcak bir cüruf nedeni ile hasar gördüğünü, söz konusu parçaların onarımının mümkün olmadığı ve yenilenmeleri gerektiği kanaatine varılarak ...'den alınan 11.608,52-EUR tutarındaki fiyat teklifi uygun bulunarak tamire onay verildiğini, hasarlı parçalar için 2.000-EUR hurda gideri bedeli tenzil edildiğini, makinanın onarımı tamamladıktan sonra, sigortalı taraflarına onarım ile ilgili işçilik talebi gönderdiğini, bu bedelin üç farklı başlıktan oluştuğunu, bunlar makinanın nakliye edilebilir hale getirilmesi, makinanın sökülerek hasarlı parçanın tespit edilmesi ve onarılması, bunlardan dikkati çeken iki önemli husustan birincisi işçilik birim fiyatları için 50-EURO + KDV talep edildiğini, verilecek işçilik bedelinin 10-EUR / saat olduğu kanaatine varıldığını, seyahat masrafları kaleminde akaryakıt bedeli ile araç amortisman için toplam 0.60-TL /km.

uygun bulunduğunu, yolda geçen süre için ise tüm genel giderler yine işçilikte ki gibi geçerli olacağından 10-EUR / saat alındığını ve 2.200 km yol için 22 saat süre ön görüldüğünü, makinenin nakliye edilebilir hale getirilmesi ve hasar tespiti için belirtilen süreler taraflarınca makul bulunmuş olmakla birlikte makinanın onarım için talep edilen süre 21 gün * 8 saat * 2 gün olduğu, burada makul sürenin 15 gün olacağı kanaatine varıldığını, sigortalı ile 18 gün üzerinde mutabakat sağlandığını, hidrolik yağ kalemi sadece hasar nedeni ile akan yağın tamamlanmasını içerdiğinden ve bakım formları incelendiğinde yakın zamanda yağın yenilendiğini görüldüğünden teminatta değerlendirildiğini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranın sorumluluk ilkesi gözetilerek davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasında 6 adet iş makinesini kapsayan "... Sigorta Poliçesi" düzenlendiği, iş makinesinin çalışırken bazı parçalarının yanması sebebiyle hasar gördüğü,davalı tarafça davacıya 123.695,22- TL ödeme yapıldığı, bakiye hasar bedelinin talep edildiği,aldırılan 04/12/2022 kök 20/06/2023 ve 05/07/2023 tarihli ek raporlar ile hükme varılamadığından yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor aldırıldığı,hükme esas alınan 02/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere,yedek parçaların EURO kurunun fatura tarihlerindeki kurdan hesaplanan hasar bedelinin 64.221,50- TL olduğu, işçilik saat ücreti yönünden yapılan değerlendirmede,sektörde işçilik saat ücretlerinin ortalama 40 Euro olduğu,hasar dikkate alındığında toplam 240 (120x2 kişi) saatlik, konaklama ulaşım ve tüm masraflar dahil işçilik hizmetinin işin tamamlanması için yeterli ve makul olduğu,işçilik ücreti fatura tarihi olan 07/04/2021 tarihli satış kuru üzerinden hesaplanan (240 x 40 Euro) 93.408- TL bedelin talep edilebileceği, her ne kadar davacı onarımın kendi şirketleri bünyesinde yapıldığı için buna yönelik işçilerine ödediği bordro ücretleri yerine dış müşterilerine hizmet verdiğinde aldığı kar oranı talep edilmiş ise de;

poliçe kapsamında bu bedelin talep edilemeyeceği, ancak işçilik birim ücretleri üzerinden bir bedel talep edilebileceği kanaatine varıldığından davacının toplamda ;

64. 221,50 TL hasar bedeli ve 93.408-TL işçilik bedeli olmak üzere toplam: 157.629,50- TL kısmi ödeme tarihi olan 05.05.2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece işçilik bedeli olarak saatlik 40 euro birim ücretten 240 saat makul olacağı belirtilerek hesaplandığı,en yüksek iscilik talep eden ... saat isciligi 60- EUR + KDV, Borusan Makinenin 30-EUR + KDV olduğunun eksper raporunda belirtildiği , müvekkil şirket Alman ... firmasının yetkili distribütörü olup iscilikler için saati 50- EUR +KDV ücretin zorunlu kılındığını, müvekkili makineyi kendi işçileri ile tamir etmiş ise de bu durum anormal bir kar olarak kabul edilemeyeceğini ,işçilik saatlik ücret bedeli olarak belirlenen 40- euronun düşük kaldığını ,bilirkişi raporunda ve kararda 240 saatlik servis işçiliği hizmetinin makul olacağı belirtilerek, 240 saat üzerinden hesaplandığı ,mahkemece alınan önceki raporda dahi toplam 386 saat servis işçiliği hesaplandığı bu yönde çelişki olduğunu, sovtaj bedeli 2.000 EURO eksik ödeme yaptığı tespit edilmesine rağmen bu husus netice kısmında müvekkile ödenmesi gereken toplam zararda belirtilmediğini, faiz başlangıcının sigortacıya başvuru tarihi olduğunu lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, yargı giderinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, makine kırılması geniş ... sigorta poliçesi kapsamında davacıya ait iş makinesinin bazı parçalarının yanması sebebiyle oluşan bakiye 194.526,30-TL hasar bedelinin poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili talebine yöneliktir.Somut olayda;davacıya ait olup hasarlanan makine markasının davacının yetkili servisi olduğu... marka olduğu,onarımın davacı şirket tarafından yapıldığı; uyuşmazlığın temelinin davacı tarafından tamir edilen makine için makul onarım süre/saatinin ne kadar olduğu ve saat başı işçilik ücretinin ne olacağı noktasındadır. Davacı yetkili servis bulunması hasebiyle ... firmasının uygulanmasını zorunlu kıldığını beyan ettiği tabela işçilik fiyatının uygulanması gerektiğini ileri sürmektedir Davacı vekili müvekkili şirketin işçilik ücretinin saatinin 50-euro olduğunu ileri sürerek bu fiyattan hesaplanması gerektiğini ileri sürmektedir.

Hasar dosyasında tesbit edildiği üzere en fazla işçilik ücreti saati 60-euro işçilik fiyatı olduğu gibi 30-euro olarak uygulayan yetkili servis de bulunduğu eksper raporunda saptanmıştır.Yedek parça faturaları toplamı 11.608,52 euro olup bu miktar davalı tarafça kabul edilmiştir.Fatura tarihlerinde karşılığı 103.970,78-TL, nakliye masrafı 6.126,96-TL, vinç hizmeti, 1.880-TL, gümrük masrafları 1.982,40-TL,ardiye 885-TL, hidrolik yağ 624,46-TL toplamı fatura tarihlerine göre hesaplama eksper ve alınan bilirkişi raporlarında aynen kabul edilmiş olup, bu konuda bir çelişki bulunmamaktadır.Davacı sigortalı işçilik gideri olarak 21.325+3.838,50-EURO KDV dahil proforma onarım faturası düzenlemiştir.

Talebi olan 50-euroya bölündüğünde 21.325: 50= 426,5 saate tekabül etmektedir.Onarım saati eksper raporunda 288 saat (18 gün x 8 saat x 2 kişi) 19.12.2020 mesaili çalışma 2,5 saat x 2 kişi, yolda geçen süre 22 saat 19.saat x2 kişi 22 saat yolda geçen süre ilaveleri yapılmıştır. Ekper raporunda saat başı 10 euro+mesaili çalışmada 15 euro işçilik ücreti takdir edilmiştir. Mahkemece alınan 05.12.2022 tarihli ilk bilirkişi heyet raporunda detaylı bir hesaplama yapılmamış, totalde 27.187,20-TL işçilik ve tamir bedeli hesaplanmış ise de hesaplamanın ne şekilde yapıldığı açıklanmamakla birlikte bu miktar eksper raporunda belirtilen 288 saat işçiliğin karşılığının alındığı anlaşılmaktadır. İtirazlar üzerine alınan 27.03.2023 tarihli kök rapor ile ve 20.06.2023,04.2024 tarihli ek bilirkişi raporlarında " "dava konusu hasarın giderilmesi için 19.12.2020 (34 saat) 26.12.2020 tarihinde 56 saat toplam servis işçiliği 90 saat makul bulunduğu, sözü edilen servis işçiliği, 90 saat üzerine" tamir ve devreye alma işçiliği 18 gün x8 saat x2 kişi toplam 288 saat inceleme ve değerlendirmelerime göre çok fazla bulunmuştur, yolda geçen süre 8 saat ilavesi uygundur." denildiği halde işçilik ücreti 20 euro birim ücretten ((yine 90+288+8 gün toplamı )386 saatten hesaplanarak 72.876,80-TL olarak (9.44 kurdan) hesaplanmıştır.

Bu halde bilirkişilerin onarım süresini çok fazla buldukları, makul sürenin 90+8 saat olduğunu belirttikleri halde nedeni açıklanmadan 386 saatten hesaplamaya itibar edilemez.Hükme esas alınan bilirkişi kurulu davacının talebini fahiş bularak 240 saat onarım süresinin makul ve yeterli olduğunu belirtimişlerdir. Sektörde ortalama değeri ihtiva ettiği emsallerle de belirlenen 40-euro rayice ve gerçek zarar ilkesine uygun bulunmuştur. Ne var ki; hasar hesaplamasında hükme esas bilirkişi raporunda; yedek parça+işçilik +vd toplamı 227.676-TL toplam hasar hesabı işçilik dahil olmak üzere hesaplanmıştır.Hasar toplamından sovtaj bedeli 18.800-TL, %10 muafiyet 20.879,64-TL ve davalı tarafça yapılan ödeme düşüldükten sonra ödenecek tazminat bedeli 64.221,50-TL hesaplanmış iken, mahkemece 64.221,50-TL hasar bedeli yedek parça bedeli olarak algılanarak 93.408-TL mükerrer olarak işçilik bedeline ayrıca hükmedildiği anlaşılmakta ise de kararın bu kısmı aleyhe istinaf olmadığından kesinleşmiştir.Davada talep;

194.526,30-TL olup 157.629,5-TL bakımından kabul edilmiştir. Kabul olunan, reddolunan miktardan hesaplanacak vekalet ücretleri birinci kademe içinde kaldığından maktu vekalet ücretinin altında takdir edilemeyecektir. Yargılama gideri de davanın kabul ve reddi oranında hesaplanmıştır. Ayrıca,tazminatının eksik ödendiği tarihte temerrüt oluştuğundan bu tarihden itibaren faiz işletilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle; karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile kalan 116,60-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/02/2026