6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari defterlere dayalı alacak iddiasında itirazın iptali davası

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1354 E. 2026/248 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetki

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Para alacağına ilişkin icra takiplerinde TBK 89 uyarınca alacaklının yerleşim yeri icra dairesi yetkilidir. Ön inceleme aşamasında dava dilekçesinde yazılı belge niteliğindeki delillerin (dayanılan faturaların) ibrazı için HMK 140/5 uyarınca kesin süre verilmesi ve HMK 222 uyarınca ticari defterlerin resen incelenmesine karar verilmesi usule aykırılık oluşturmaz. Karşı tarafın ticari defterlerini ibrazdan kaçınması halinde, kanuna uygun tutulan tarafın ticari defter kayıtları diğer taraf aleyhine delil teşkil eder ve alacağın ispatı için yeterli kabul edilir.

Ele alınan sorunlar

İcra dairesinin yetkisine itiraz → ret

İddia: Davalı, yerleşim yerinin başka bir yerde olduğunu ileri sürerek icra dairesinin yetkisine itiraz etmiştir; davalının mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazı bulunmamaktadır.

Gerekçe: Davacı alacaklı tarafından iki adet irsaliyeli faturaya dayanılarak icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine eldeki dava açılmıştır. TBK 89. maddesi uyarınca para alacağı taleplerinde alacaklının yerleşim yeri icra dairesi yetkilidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Dava dilekçesinde dayanılmayan sözleşme ve süresinden sonra sunulan belgelere dayanılarak karar verilmesi → ret

İddia: Davalı vekili; davacının dava dilekçesinde dayanmadığı sipariş sözleşmesinin delil sunma süreleri geçtikten ve iddianın genişletilmesi yasağı başladıktan sonra dosyaya sunulduğunu, bu sözleşmeye dayanılarak şirket yetkilisine isticvap davetiyesi çıkarılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin tarafsızlığını zedelediğini ve açık muvafakatleri olmaksızın süresinden sonra sunulan delillere dayanılarak kabul kararı verildiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Mahkemece ön inceleme duruşmasında davacı vekiline, dilekçelerinde gösterilen ancak henüz dosyaya sunulmamış belgelerin ve başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilmesi amacıyla gerekli açıklamayı yapmaları için HMK 140/5 uyarınca iki haftalık kesin süre verilmiş, bu kapsamda takip dayanağı iki adet faturanın ibrazı istenmiştir. İcra takibi dayanağı faturaların ayrıca delil olarak gösterilmesine gerek bulunmamaktadır; dava dilekçesinde ticari defterlere delil olarak dayanılmış olup faturalar dava dilekçesinde yazılı belge olduğundan, mahkemece ara kararı kapsamında faturaların ibrazının istenmesinde usule aykırılık bulunmamaktadır. Takip dayanağı irsaliyeli faturalarda bulunan teslim alanın imzası bakımından davalı şirket yetkilisinin isticvabı yerindedir. HMK 222. maddesi uyarınca mahkeme, tarafların talebi üzerine veya re'sen tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verebileceğinden, davalı vekilinin hukuka aykırı şekilde dosyaya giren belgelere göre karar verildiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ticari defter kayıtlarının delil değeri ve alacağın ispatı → ret

Gerekçe: Davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu bilirkişi incelemesiyle anlaşılmış, davalı ise ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Bu halde, kanuna uygun tutulan davacı ticari defterleri davalı aleyhine davacı lehine delil teşkil ettiğinden, davacının alacağını kanıtladığı gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Para alacağına dayalı icra takiplerinde yetki kuralı, dava dilekçesinde yazılı belgelerin ayrıca delil listesine yazılmasına gerek olmadığı ve ticari defterlerini ibrazdan kaçınan tarafın aleyhine karşı tarafın kanuna uygun defterlerinin delil teşkil ettiği yönündeki değerlendirmeler açısından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Para alacağına ilişkin taleplerde TBK 89. madde uyarınca alacaklının yerleşim yeri icra dairesi yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali icra dairesi yetkisi ticari defterlerin delil niteliği iddianın genişletilmesi yasağı isticvap kesin süre ticari satım

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 89 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 140/5HMK 222

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2023/1354

KARAR NO 2026/248

TÜRKMİLLETİADINAKARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/10/2022

NUMARASI 2017/552 Esas - 2022/743 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/02/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirkete farklı tarihlerde bir kısım ticari ürünler sattığını ve davalının da ödemeler yapmış ise de, faturalardan kaynaklanan bakiye alacak ödenmediği için davalı şirket aleyhine İstanbul Anadolu 12.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla icra takibi yapıldığını, davalı şirketin haksız bir şekilde takibe itirazda bulunduğunu, davalı borçlu şirketin vaki itirazının iptali ve takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûmiyetine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalı şirket tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.Mahkemece; Davalının icra dairesinin yetkisine itiraz ederek Trabzon/Yomra İcra Dairelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüş ise de alacağın para alacağı olduğu, davacı alacaklı şirketin bulunduğu yerde icra takibi başlatılabileceğinden icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar verildiği, sunulan sipariş formunda ve sevk irsaliyelerinin teslim alan kısımlarında isim ve imza bulunduğundan şirket yetkilisinin isticvap edilmesi için yazılan talimatta davalı şirkete yapılan muhtıraya rağmen davalı şirket adına duruşmaya katılan olmadığı, Davacı şirketin defterlerinin usule uygun olduğu, davacı şirketin defterlerine göre;

davacı şirketin davalı şirket adına 17.06.2016 ve 24.06.2016 tarihlerinde toplam tutarı KDV dahil 14.494,01-TL olan 2 adet irsaliyeli fatura düzenleyerek ticari defterlerinde davalı şirket adına borç kayıtlarını yaptığı ,2 adet irsaliyeli faturadan kaynaklı 14.494,01- TL alacağına karşılık olarak ticari defter kayıtlarına 27.07.2016 tarihinde davalı şirketten 5.000- TL tahsilât kaydı yapıldığı ve neticesinde davalı şirketten 9.494,01- TL alacak bakiyesi kaldığı, davalı şirket ticari defterlerinin incelenmesi için Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, davalı şirket muhtıraya rağmen defterlerini ibraz etmediğinden inceleme yapılamadığı gerekçesiyle davalının İstanbul Anadolu 12.İcra Müdürlüğünün ...

sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 9.494,01-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %10,50 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, 9.494,01 TL'nin %20'si oranında inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Davalı vekili; Davalının yerleşim yerinin ... olduğu gözetilerek işbu davanın yetkili Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini, davacının iddialarının temelde 2 adet faturaya dayandığı ortada ise de davacının, delil listesinde iddialarına dayanak teşkil eden faturalara dayanmadığını mahkemece ön inceleme duruşmasında, faturaları sunmak üzere davacıya resen süre verildiğini 22.10.2019 tarihli 6.

Celsesinde davacı taraf, 'sipariş sözleşmesini ' dosya arasına sunmuş; Mahkemece işbu satış sözleşmesine dayanılarak şirketin yeni yetkilisi olduğu söylenen ...'na isticvap davetiyesi çıkartıldığını, dava dilekçesinde dayanmadığı sözleşmeyi, delil sunma süreleri geçtikten ve iddianın genişletilmesi yasağı başladıktan sonra dosya arasına celbi açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu işbu sözleşmeye dayanılarak isticvap davetiyeleri çıkartılması mahkemenin tarafsızlığını da zedelediğini, açık muvafakatimiz olmamasına rağmen dava dilekçesinde belirtilmeyen ve süresinden sonra sunulan delillere dayanılarak kabul kararı verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı alacaklı tarafından iki adet irsaliyeli faturalara dayanılarak tarihinde icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine eldeki dava açılmıştır.

TBK nın 89 maddesi uyarınca para alacağı taleplerde alacaklının yerleşim yeri icra dairesi yetkilidir. Davalının mahkemenin yetkisine itirazı bulunmamaktadır.Mahkemece; ön inceleme duruşmasında davacı vekiline dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz dosyaya sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları ve başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilmesi amacı ile gerekli açıklamayı yapmaları ve müzekkere yazılmasını sağlamaları için HMK 140/5.maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içinde ara karar gereğinin yerine getirilmemesi halinde o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacakları hususunda uyarılmalarına karar verilmiş,bu kapsamda takip dayanağı iki adet faturanın iki hafta içinde ibrazı istenilmiştir.

İcra takibi dayanağı faturaların ayrıca delil olarak gösterilmesine gerek bulunmamaktadır.Dava dilekçesinde ticari defterlere delil olarak dayanılmıştır. Faturalar dava dilekçesinde yazılı belge olduğundan mahkemece ara kararı kapsamında faturaların ibrazının istemesinde usule aykırılık bulunmamaktadır. Yine takip dayanağı irsaliyeli faturalarda bulunan teslim alanın imzası bakımından davalı şirket yetkilisinin isticvabı yerindedir. HMK nın 222 maddesi uyarınca mahkeme tarafların talebi üzerine veya re'sen tarafların ticari defterlerin incelenmesine karar verebileceği gözetildiğinde davalı vekilinin hukuka aykırı şekilde dosyaya giren belgelere göre karar verildiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.Davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu bilirkişi incelemesi ile anlaşılmış, davalı ise ticari defterlerini ibrazdan kaçınmıştır.Bu halde davacının kanuna uygun tutulan ticari defterleri davalı aleyhine davacı lehine delil teşkil ettiği gözetilerek davacının alacağını kanıtladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 91-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/02/2026

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/290634 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.