6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Pay defteri zayi belgesinde tacirin özen ve mücbir sebep şartı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2026/174 E. 2026/225 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalHak düşürücü süre

Davacının nitelemesi: Pay Defteri mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Tacirin TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi alabilmesi için, ticari defterlerinin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması ve ziyaın kendi iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle (afet, hırsızlık vb.) meydana gelmiş olması gerekir. Şirket adres nakli gibi harici ancak öngörülebilir ve önlenebilir bir olay nedeniyle defterin kaybolması mücbir sebep sayılmaz; basiretli tacir ilkesine uygun özen gösterilmediğinden zayi belgesi talebi reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı → ret

İddia: Davacı şirket temsilcisi, şirketin 2020 yılında taşındığını, pay devri yapılmak üzere 2025 yılında defter arandığında kaybın fark edildiğini, şirketin devamlılığının sağlanabilmesi için yeni pay defterinin tasdikinin gerektiğini, davacı şirketin kusuru olmadan pay defterinin kaybedildiğini ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Tacirin TTK'nın 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması, bunun yanında ziyaın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. İşletmenin taşınması harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi, önlenmesi mümkün olmayan davacı bakımından mücbir sebep olarak kabul edilemez. Somut olayda şirket adres değişikliğinin herhangi bir doğal afet sebebiyle olmadığı, mücbir sebebin ya da bir ceza soruşturmasının bulunmadığı, davacının basiretli tacir ilkesine uygun şekilde defteri saklaması gerektiği halde gerekli özen ve ihtimamı göstermediği anlaşılmıştır. Zayi olayının kanunda yazılı sebeplere benzer bir sebep neticesinde gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Sunulan emsal ilamların değerlendirilmesi → ret

Gerekçe: Sunulan emsal ilamların eldeki davaya emsal teşkil etmediği kabul edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

TTK 82/7 kapsamında zayi belgesi talebinde, işletmenin adres nakli sırasında defterin kaybolmasının mücbir sebep sayılmayacağı ve tacirin basiretli tacir ilkesine uygun özen göstermesi gerektiği yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermektedir.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca, saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri kanunda sayılan sebeplerle (yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi afet veya hırsızlık) ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrayan tacir, zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi basiretli tacir ilkesi mücbir sebep ticari defterlerin saklanması pay defteri

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 82/7

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2026/174

KARAR NO 2026/225

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/01/2026

NUMARASI 2025/292 Esas - 2026/22 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ 26/03/2025

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/02/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket yetkilisi şirkete ait pay defterinin 25.12.2020 tarihinde ... Avcılar adresinden, ... Esenyurt adresine nakli sırasında kaybolduğunu ancak şirket hisse devri yapılmak istenmesi üzerine 20.03.2025 tarihinde fark edildiğini, TTK nın 82/7 maddesi “Bir tacirin sâklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaa öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu, davacı şirkete ait pay defterinin şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen bulunamaması nedeniyle zayi olan şirket pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talep ve dava etmiştir.Mahkemece;

somut olayda, davacı tarafça şirketin pay defterinin şirketin adres nakli esnasında pay defterinin kayıp olduğunun hisse devri yapılmak istenmesi üzerine tespit edildiğinden bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, tacirin TTK nın 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerektiği, talebe konu defterlerin, basiretli tacir ilkesine uygun şekilde saklaması gerektiği, buna rağmen gerekli özen ve ihtimam gösterilmediği, şirket adres değişikliğinin herhangi bir doğal afet sebebiyle olmadığı, mücbir sebebin ya da bir ceza soruşturmasının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.Davacı şirket temsilcisi;

şirketin 2020 yılında taşındığını, pay devri yapılmak üzere 2025 yılında defter aranmış ise de bulunmadığında kaybın fark edildiğini, şirketin devamlılığının sağlanabilmesi için yeni pay defterinin tasdiki gerektiğini, davacı şirketin kusuru olmadan pay defterinin kaybedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Somut olayda; davacı şirketin 2020 yılında şirket merkezinin taşındığı belirtilerek pay defterinin taşınma sırasında kaybedildiği ileri sürülmüştür. Tacirin TTK'nın 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.İşletmenin taşınması kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan davacı bakımından mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Sunulan emsal ilamlarda elde ki davaya emsal teşkil etmemektedir.Açıklanan nedenlerle; zayii olayının kanunda yazılı sebeplere benzer bir sebep neticesi gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle, zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, istinaf nedeni yerinde olmayan davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/02/2026

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/289868 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.