Ticari defterlerin ibrazı ve fatura alacağının ispatı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2391

KARAR NO 2026/37

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/09/2022

NUMARASI 2021/808 Esas 2022/562 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 15/12/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/01/2026

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkilinin davalıdan faturaya ayalı alacağı bulunduğunu, 24.139,03-TL alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul Anadolu 9. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takibinin başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını ve davacının alacağını ispat etmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, bilirkişi tarafından davacının ticari defterlerinin incelendiği ve ...2018 tarihli ... malzemelerine ilişkin faturadan dolayı davalıdan 24.139,04-TL alacaklı olduğunun belirlendiği, davalının ticari defterlerini sunmadığından incelenemediği ve davalının tebliğ edilmiş faturayı süresinde iade etmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının takibe itirazının iptaline, takibin 24.139,03-TL alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren % 13,75 oranını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına; likit alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, müvekkilinin ticari defterlerini sunduğunu ancak incelenmediğini, bilirkişinin defterleri şirket merkezinde incelemediğini, istenen belgelerin e-postayla gönderildiğini, faturadaki hizmetin verildiğinin kanıtlanmadığını, faturanın davacıya iade edildiğini ve iade sebeplerinin ekte sundukları belgede belirtildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında faturaya dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.

Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delillerle kanıtlamalıdır. 6100 sayılı HMK'nın "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesi "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.).Yargılama aşamasında alınmış mali müşavir bilirkişi raporunda, davalının ticari defterlerini inceleme için sunmadığından incelenemediği, sadece damga vergisi defteri ve envanter defterine ait açılış kapanış kayıtlarının gönderildiği, yevmiye ve defteri kebir açılış kapanış kayıtları gönderilmediği, muavin defterinin ilgili sayfasının gönderildiği, ticari defterlerin açılış-kapanış kayıtlarının gönderilmemiş olması sebebiyle muavin defter kayıtlarının da incelemediği;

davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerinde takibe konu ...2018 tarihli 24.139,03-TL bedelli faturanın kayıtlı olduğu; davacının davalıdan fatura bedeli kadar alacaklı göründüğü görüşü ifade edilmiştir.

Alınan bilirkişi raporunda davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve davalıdan 24.139,03-TL alacaklı göründüğü bildirilmiştir. Davacı yargılama aşamasında usulünce ticari defterlerini sunmadığı gibi istinaf dilekçesinde de bu hususta bir beyanda bulunmamıştır. Ayrıca davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde sunduğu belgede, davaya konu ...2018 tarihli e-faturanın 13/11/2018 tarihinde sistemden iade edildiği, yani süresinde itiraz veya iade edilmediği anlaşılmıştır. Buna göre davalının defterlerini sunmadığı ve davacının usulüne uygun ticari defterlerine göre davalıdan 24.139,03-TL alacaklı bulunduğu ve davalının da savunmasını ispat edemediği anlaşıldığından, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 412,23-TL harcın mahsubu ile kalan 319,77-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 36-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/01/2026