Ticari defterlerin ibrazından kaçınma ve BA-BS uyumu ile alacağın ispatı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2023/1040

KARAR NO 2026/23

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/11/2022

NUMARASI 2022/80 Esas - 2022/1023 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/01/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Müvekkilinin davalı tarafa yaptığı satışlar karşılığı faturalar düzenleyerek teslİm ettiği davalının bir kısım kıymetli evrak ile müvekkile ödemeler yapmışsa da bakiye alacağı ödenmediğini ileri sürerek alacağın tahsili için başlattıkları Bakrköy 16. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatttıklarını ,davalı tarafından yetkiye ve borca itiraz edildiğini , belirterek itirazın iptaline davacı lehine icra i talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının fatura karşılığı hizmeti müvekkillerine vermediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre .../2020 tarihi itibariyle taraflarca borç miktarında mutabık kalındığı,davacı tarafından gönderilen faturalara davalının 8 gün içinde itiraz edilmediği, tarafların BA-BS kayıtlarının birbirini teyit ettiği ve 2021 yılında 613.255-TL tutarında olduğu, davalı tarafça ticari defterlerin ibrazdan kaçınılması nedeniyle usulüne uygun olarak tutulan davacı tarafın defterlerinin sahibi lehine delil teşkil edeceği nazara alınarak davacı ticari defterine göre davacı 285.034,07-TL alacaklı olduğundan davanın kabulüne,taleple bağlı kalınarak alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, alacak likit olup davalı itirazında haksız olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacının müvekkil şirkete verdiği herhangi bir hizmet bulunmadığını, ispat külfeti davacı yanda olup hizmetin verildiğine dair dosyaya somut hiçbir delil sunamadığını, fatura akdin şartlarını tespit eden değil, tespit edilmiş olan şartların bir kısmını gösteren ve bunları belirli şartlarda tevsik eden bir belgedir. Açık fatura ticari hayatta bedeli ödenmemiş faturayı ifade ettiğini, davacı tarafın üzerinde bulunan ispat külfetini yerine getirmemesi, iddiaya konu faturaya ilişkin hizmetin verildiğine dair hiçbir somut delil sunulamaması ve izah edilen diğer nedenler gerekçesiyle; açıkça hukuka aykırı olan kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE; Dava, cari hesap alacağından kaynaklı takibe davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece; HMK'nın 220 vd maddeleri uyarınca tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için 04/04/2022 tarihli celse de ara karar iverilerek gereken ihtaratların yapıldığı, alınan bilirkişi raporunda ;davacının 2019-2020-2021 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliği bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (08.11.2021) itibariyle davalıdan 285.034,07- TL bakiye alacaklı olduğu, davalının ticari defter ve belge ibraz etmediği,davacı tarafından düzenlenen 7 adet KDV Hariç 613.255-TL bedelli faturanın davalının 2021 yılı BA formunda; Vergi Dairesine bildirimde bulunduğu, davacı yan tarafından davalı tarafa gönderilen davalı şirket kaşesini ve imzasını içeren mutabakat mektubunda tarafların 31.12.2020 tarihi itibariyle 16.161,92 TL borç bakiye hususunda mutabık kaldığı, davalı adına düzenlenen cari hesaba konu faturaların E-fatura olduğu vergi dairesi cevabi yazısıyla da tarafların 2021 yılı Ba-Bs bildirimlerinin birebir uyuştuğu görüldüğünden davacının incelenen ticari defterlerine göre, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 285.034,07 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu belirtilmiştir.HMK'nın 222(1) maddesi gereği, "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut.. gerekir." Davacının ticari defterlerinin lehine delil teşkil ettiği ve davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının kanuna uygun ticari defterleri kapsamı davalı aleyhine olmak üzere dikkate alınarak karar verilmesi gerekir. Davalının icra takibine konu faturaları tebliğ alıp vergi dairesine BA formu ile davacıdan mal aldığını beyan ettiğinden faturalar içeriği ürünleri teslim aldığının kabulü gerekir.

Davalı vekilinin davacının fatura içeriği mal veya hizmet tedarik etmediğine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Davacının 2021 yılına ilişkin yevmiye ve kebir defterlerinin e-defter olarak elektronik ortamda tutulduğu, e-defter beratlarının Maliye İdaresine kanuni süresinde yüklendiği, envanter defterinin açılış tasdikinin kanuni süresinde yaptırıldığı tespit edildiğinden Davacının ticari defterleri kanuna uygun tutulduğu belirlenmekle davacı lehine delil vasfında olan ticari defterleri ile alacağı ve davalının BA formuyla mal teslimini kanıtladığı,faturalar davalının bilgisinde olup; davalı vekilinin alacağın ispatlanamadığı,likit olmadığına ilişkin istinaf nedenleri yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, takibe konu alacağın varlığının ispatlandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı vekilinin karara yönelik ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde olmadığından başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 19.470,68-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 4.867,67-TL harcın mahsubu ile kalan 14.603,01-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 40-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde HMK’nın 361/1. maddesi gereği Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.09/01/2026