Ticari defter ibraz etmeyen davalı aleyhine karine ile itirazın iptali
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2026/9 E. 2026/13 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Ticari davalarda, mahkemenin ara kararına rağmen tarafların ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş ticari defterleri onun lehine delil olarak kabul edilir ve ispat yükü bu doğrultuda değerlendirilir. Ayrıca davalının vergi dairesine sunduğu BA formunda alacaklıdan belirli sayıda belge ile mal aldığını beyan etmiş olması, faturalara konu malların teslim alındığının kabulüne yeterli bir delil oluşturur.
Ele alınan sorunlar
Ticari defterlerin ibraz edilmemesinin ispat açısından sonucu → ret
İddia: Davalı vekili, müvekkilinin defter ibraz etmemesinin aleyhe kesin delil oluşturacak şekilde yorumlanamayacağını, davacı defter kayıtlarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin delil sunulmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK'nın 222(1) ve (3) maddeleri gereği mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına karar verebilir; ikinci fıkradaki şartlara uygun tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun defterlerindeki kayıtların aykırı olmaması veya diğer tarafın defterlerini ibraz etmemesi gerekir. Davacının ticari defterleri kanuna uygun tutulduğundan (e-defter beratlarının süresinde yüklenmesi, envanter defteri açılış tasdikinin süresinde yaptırılması) ve davalı ibrazdan kaçındığından, davacının defterleri davalı aleyhine olmak üzere delil olarak kabul edilerek karar verilmesi gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Faturaların tebliği ve mal teslimi ispatı → ret
İddia: Davalı vekili, faturaların tebliğine ilişkin belge sunulmadığını, faturanın delil vasfı kazanması için karşı tarafa tebliğinin gerektiğini, faturaların müvekkilin ticari defterlerinde yer almadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalının icra takibine konu faturaları tebliğ alıp vergi dairesine sunduğu BA formunda davacıdan 27 adet belge ile mal aldığını beyan etmesi, faturalar içeriği ürünleri teslim aldığının kabulünü gerektirir. Faturalar davalının bilgisinde olup, davacının lehine delil vasfında olan ticari defterleri ile alacağını ve davalının BA formuyla mal teslimini kanıtladığından, davalı vekilinin alacağın ispatlanamadığı ve likit olmadığına ilişkin istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari davalarda karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, kanuna uygun tutulmuş defterlerin sahibi lehine delil kabul edilmesi ve vergi dairesine sunulan BA formu beyanının mal teslimine dair delil sayılması yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
İtirazın iptali↗ Ticari defterlerin ibrazı↗ HMK 222↗ İspat yükü↗ BA formu↗ İcra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2026/9
KARAR NO 2026/13
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 04/11/2025
NUMARASI 2025/115 Esas - 2025/897 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/01/2026
Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili,taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişkide davalının 123.303,78-TL borcu bulunduğunu, takibe konu faturalar içeriği malların davalıya sevkine dair irsaliyelerin mevcut olduğunu, davalının faturalara itirazı olmadığını, borçlu adına Bakırköy 3. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyada başlatılan icra takibine itiraz edildiğini, cari hesap ekstresi gönderildikten sonra davalı şirket yetkilileri ile yapılan e-posta yazışmaları uyarınca "13.09.2024 tarihine kadar ödeme yapılacaktır" denilmişse de işbu taahhüdün yerine getirilmediğini belirterek; davalının itirazının iptaline, alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacının alacağını ispatlamakla yükümlü olduğunu, dava dilekçesinde malları teslimine ve alacak hakkının doğduğuna dair somut delil göstermediğini, faturalara itiraz edilmediğine ve ödeme yapılacağına dair e-postaya dayandığını,TTKnın.21/2 maddesine atıfta bulunarak, davalının faturalara itiraz etmemesinin kabul anlamına geldiğini iddia ettiğini, davacının, fatura ve irsaliyeleri tek taraflı düzenlemiş olup davalıya tebliğ ettiğine dair delil sunmadığını, davacı dayanağı e-postanın "....com" adresinden geldiğini,adres şirket uzantılı olsa da, e-postanın şirketi temsile yetkili biri tarafından
gönderildiğine dair delil olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini
talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması için tayin edilen günde, davalı tarafın yapılan ihtara rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği gibi yerinde inceleme talebinde de bulunmadığı, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacı ticari defterlerine göre de davalıdan icra takip tutarı kadar alacağı olduğunun sabit olduğu,HMK nın 222/3 hükmü gereğince tacirin ticari defterlerini ibraz etmemesi ve karşı taraf defterlerinin aksini kesin delille de ispat edememesi halinde, ispatın sunulan defterlerdeki kayıtlar yönünde gerçekleşeceğinin kabulü gerektiği, tarafların getirtilen ... formlarının birbiri ile uyumlu olduğunun ve taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunun anlaşıldığı,davacının ticari defter ve kayıtları dikkate alınarak davasını ispat ettiği gerekçesiyle davalının itirazının iptaline ,likit alacağa haksız itiraz nedeniyle davalının %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; davacının faturaların tebliğine ilişkin belge sunmadığını,müvekkilin faturalara itiraz etmemesine ve ödeme yapılacağına dair e posta içeriğine dayandığını, faturanın delil vasfı kazanması için karşı tarafa tebliği gerektiği, faturaların müvekkilin ticari defterlerinde yer almadığını,alacak miktarının hatalı olduğunu, müvekkil'in defter ibraz etmemesinin “aleyhe kesin delil” oluşturacak şekilde yorumlanamayacağını, davacı defter kayıtlarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin delil sunmadığını, ticari defterlerin delil teşkil etmesi için usulüne uygun tutulması,tasdiklerinin uygunluğunun denetlenmesi, diğer tarafın defterleriyle uyumlu olması gerektiğini, bu şartlar oluşmadan davacı defterlerinin kesin delil kabul edilemeyeceğini, icra inkar tazminatı şartları oluşmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava,fatura alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece ticari defterlerin ibrazı için verilen ara kararına rağmen davalı tarafça ticari defterler ibraz edilmemiş, davacının ticari defterleri incelenerek alınan bilirkişi raporunda; davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu, takip tarihi itibariyle davacının 123.303,78-TL asıl alacaklı olduğu, tarafların 2024 yılı ... kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğu, davalının BA formunda davacıdan KDV hariç 27 adet belge ile 177.382,96-TL bedelli mal aldığını beyan ettiği belirlenmiştir.
HMK'nın 222(1) maddesi gereği, "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut.. gerekir." Davacının ticari defterlerinin lehine delil teşkil ettiği ve davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının kanuna uygun ticari defterleri kapsamı davalı aleyhine olmak üzere dikkate alınarak karar verilmesi gerekir.
Davalının icra takibine konu faturaları tebliğ alıp vergi dairesine BA formu ile davacıdan 27 adet belge ile mal aldığını beyan ettiğinden faturalar içeriği ürünleri teslim aldığının kabulü gerekir.
Davacının 2024 yılına ilişkin yevmiye ve kebir defterlerinin e-defter olarak elektronik ortamda tutulduğu, e-defter beratlarının Maliye İdaresine kanuni süresinde yüklendiği, envanter defterinin açılış tasdikinin kanuni süresinde yaptırıldığı tespit edildiğinden Davacının ticari defterleri kanuna uygun tutulduğu belirlenmekle davacı lehine delil vasfında olan ticari defterleri ile alacağı ve davalının BA formuyla mal teslimini kanıtladığı,faturalar davalının bilgisinde olup; davalı vekilinin alacağın ispatlanamadığı,likit olmadığına ilişkin istinaf nedenleri yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle,takibe konu alacağın varlığının ispatlandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı vekilinin karara yönelik ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde olmadığından başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 8.422,88-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 2.106-TL harcın mahsubu ile kalan 6.316,88-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 45-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/01/2026
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/288405 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi