Yabancı para alacaklı takipte icra inkar tazminatının TL karşılığı üzerinden hesaplanması gerekliliği

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/1016

KARAR NO 2025/1190

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/04/2025

NUMARASI 2023/826 Esas - 2025/427 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 28/08/2023

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/07/2025

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ticari alım satım ilişkileri neticesi davalının 15.201,58- EURO asıl alacak tutarında, davalıya teslimi gerçekleşen ürünlere ait e-fatura nedeniyle ödenmeyen bakiye fatura borcu bulunduğunu, davalı tarafa, cari hesabın bu miktarda borç gösterdiği bildirilmişse de; aradan geçen süreçte davalı taraf, müvekkile olan borcunu ödemediğini, ödeme yapılmayınca, ödenmeyen e-faturalar nedeni davalı aleyhine 15.201,58-EUR asıl alacak tutarının ödenmesi amacıyla Küçükçekmece İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını,davanın borca itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile alacağın % 20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin adresinin Tekirdağ olması nedeniyle icra takibinin Çorlu icra dairesinde yapılması gerektiğini, yetki itirazları olduğunu, makine bedelinin ödenmediği iddiasının gerçek dışı olduğunu, faturada belirtilen nitelikte makine teslim edilmediğini, davacı tarafça faturaya konu makinenin davalı şirkete ait işyerine getirilmesi ve burada kurulumunun gerçekleştirilmesi gerektiği halde davacı taraf davalıya talep edilen yerde makine kurulumu yapmadığını, davalı şirket kendisi dışarıdan sağladığı ekip ve ekipmanlarla kurulum yapmak zorunda kaldığını ve bu sebeple uzunca süre makineyi kullanamadığını, davalı şirkete birçok kez ayıp ihbarında bulunulduğunu,makinenin randımanlı çalışmadığı belirtilmesine rağmen davacı tarafça ayıpların giderilmesi için işlem yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, incelenen ticari defter ve kayıtlara göre taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, davacının ticari defterlerinin lehinde delil olma niteliğini haiz olduğunu, davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediği, davacının icra takip tarihi itibariyle, davalıdan 12.701,50-euro alacaklı olduğunu, tarafların BA/BS formları arasında fark olmadığını, dosyaya sunulu makine teslim tutanağına göre, makinelerin 21/06/2021 tarihinde eksiksiz ve çalışır vaziyette teslim alındığının yazılı olduğunu, zaten davalının faturaya konu makinelerin kendisine teslim edilmediği yönünde bir itirazı olmadığını, davalının eksiklikler, arızalar ve kurulum işlemi davacı tarafından yapılmadığından faturaya konu bedelin ödenmediğini iddia ettiğini, ancak davalının bu iddialarını ispata yarar delil sunmadığını, ihtarname veya yazışma örneği dosyaya sunulmadığı, bu nedenle davalının bu iddialarını ispat edemediği gerekçesiyle davanın, 12.701,50- euro asıl alacak yönünden kısmen kabulüne ve alacak faturaya dayalı olup, likit olduğundan kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; icra dairesinin yetkisine itirazın karara bağlanmadığını ,mahkemenin yetkili olmadığını , makinenin müvekkili şirkete ait işyerine getirilmesi ve burada kurulumun gerçekleştirilmesi gerektiği halde davacının talep edilen yerde makine kurulum işlemi yapılmadığını,müvekkili şirket dışarıdan sağladığı ekip ve ekipmanlarla kurulum yapmak zorunda kaldığını,uzunca süre bu makineyi kullanamadığını,mahkemece ayıba yönelik inceleme yapılmadığını, fatura kabul edilmediğinden ticari kayıtlarına işlenmediğini, makineye ilişkin eksiklikler, arızalar ve kurulum işlemi davacı tarafça yapılmamasından dolayı faturaya konu bedelin ödenmediğini,teslim fişi, imzalı sevk irsaliyesinin de dosyaya ibraz edilmesi gerektiğini, ancak davacı tarafça malların teslim edildiğine dair belge sunulmadığını, BA /BS formlarında davacı şirkete ait faturaların tespit edilmesi sadece taraflar arasındaki ticareti gösterdiğini, davacının alacağını ispatlayamadığını, müvekkili şirketin hukuki dinlenilme hakkını ihlal edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında bir adet makine satımı nedeniyle düzenlenen fatura/cari hesap bakiyesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafından düzenlenen 21.06.2021 tarihli "kumaş kontrol makinesi"satımına ilişkin 17.700-euro bedelli faturaya karşılık davalı alıcı tarafından icra takibinden önce 100.000-TL ödeme yapılmıştır. İcra takibinde bir kısım ödeme düşülmeden başlatılmış ise de ,davacı vekili bu ödemeyi bilahare dosyaya bildirmiştir. Davalı taraf makinenin davacı tarafça kurulumunun yapılmadığını,makinenin uzun süre çalıştırılamadığını savunmuştur. Yapılan bilirkişi incelemesinde ;davalı taraf defterlerini sunmamış ise de davalının 2021 yılı BS formunda makineyi aldığını Vergi Dairesine beyan etmiştir.

Mahkemece ,davalının iki kerede yaptığı ödemelerinin euro karşılığı 4.998,50-euro ettiğinden ödemelerin mahsubu yapılarak kalan 12.701,50-euroya hükmedilmiştir.Davalı vekili ,kurulumun yapılmadığını ileri sürmüş ise de davacı tarafça kurulum tutanağı ibraz edilmiş,makinenin kurulumunun yapılarak çalışana teslim edildiği anlaşılmıştır. İstinaf dilekçesinde davalı vekili makinenin ayıplı olduğunu da ileri sürmüş ise de ;davalının davacıya süresinde ayıp ihbarı yaptığına ,makinenin ayıbının ne olduğuna ilişkin hiç bir delil sunulmadığından ispat edilemeyen ayıp ididasına yönelik istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Davalı vekili bir yandan ayıp iddiası ileri sürerek diğer yandan kurulumun yapılmadığı ,davacının teslimi kanıtlayamadığı,makinenin uzun süre çalıştırılamadığı gibi birbiri ile çelişen istinaf nedenleri ileri sürmüş olup tenakuz teşkil eden bu savunmalarının kanıtlanamadığı kabul edilmiştir.Davalı vekili icra dairesinin ve mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmüştür.İlk derece mahkemesince dava şartı olduğu halde icra dairesinin yetkisine itiraz ve mahkemenin yetkisine itiraz da karara bağlanmamıştır.TBK nın 89 maddesi gereğince ;para borçlarının ifa yeri itibariyle alacaklının yerleşim yeri mahkemeleri ve icra daireleri de yetkilidir.

Davacı alacaklının yerleşim yeri İkitelli-Başakşehir olup Küçükçekmece Adliyesinin yargı alanındadır. Takibin başlatıldığı Küçükçekme İcra Dairesi ve davanın açıldığı e Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi icra takibinde ve davaya bakmaya yetkilidir.Davalı vekilinin gerek mahkemenin gerekse icra dairesinin yetkisine itirazları karara bağlanmamış ise de bu usulü eksiklik kaldırma sebebi yapılmamıştır. Davacı alacaklı bakiye alacağını ispatlamış olup ,likit alacak ve haksız itiraz nedeniyle davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir. İcra takibi yabancı para üzerinden başlatılmıştır.Yabancı para alacağı olan icra takibine dayalı itirazın iptali davasında, kabul edilen alacağın takip tarihindeki kur karşılığı Türk Lirası üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmekte olup, bu husus kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece resen gözetilmesi gerekir.

İstinaf sebebi olarak ileri sürülmese de resen dikkate alınarak kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle; kabul edilen alacağın takip tarihindeki kur karşılığı Türk Lirası üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken euro alacağın %20 oranda icra inkar tazminatına hükmedilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, itirazın kısmen iptaline, alacağın takip tarihinden ki TCMB efektif satış kuru üzerinden hesaplanan %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/04/2025 Tarih 2023/826 Esas - 2025/427 Karar sayılı kararının HMK 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulüne, Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 12.701,50 Euro asıl alacak ve bu alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4.a maddesi uyarınca Devlet Bankaları tarafından 1 yıllık vadeli Euro mevduata uygulanan en yüksek oranda faiz işletilerek takibin devamına , fazla istemin reddine, %20 oranda hesaplanan 73.125-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;

"Alınması gereken 23.092,05-TL nispi karar harcından mahkeme veznesine yatırılan 5.285,05-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 17.807-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye ödenmesine Davacı tarafından yatırılan 5.554,9‬0-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 4.000-TL bilirkişi ücreti ve 271-TL posta masrafı olmak üzere toplam 4.271-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 3.568,42-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine taktir olunan 54.087,66-TLnispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı lehine taktir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.606,76-TL'sinin davalıdan, 513,24-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına," Davalı tarafından yatırılan 5.773,10-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde karar kesinleştiğinde iadesine, Davacı tarafından yapılan 60-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 50,13-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 430-TL istinaf yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 75-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.16/07/2025