Çek bedelinin avans olduğu iddiasında ihtiyati tedbir talebi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/1734

KARAR NO 2025/1962

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/10/2025 (Ara Karar)

NUMARASI 2025/647 Esas

İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/12/2025

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili birleşen davada dava dilekçesinde; davalı şirketin davacının tedarikçisi olduğunu, taraflar arasında devamlı bir alım - satım ilişkisi bulunup buna istinaden cari hesap tutulduğunu, avans şeklinde ön ödemeli olarak ve genellikle fiyat sabitleme maksatlı, davalı şirkete ileri tarihli çekler keşide edildiğini ancak malların teslim edilmediğini, cari hesap dökümüne göre davacı şirketin davalı taraftan 11.955.774,26-TL alacaklı olduğunu, ... Bankası Tepeüstü Şubesi nezdinde, keşidecisi müvekkili şirket, lehdarı ... Tekstil..Ltd. Şti. olan;

15. 10.2025 tarihli 0020140 seri numaralı, 370.000-TL tutarlı;

30. 10.2025 tarihli, 0018972 seri numaralı, 490.000-TL tutarlı, 30.10.2025 tarihli, 0020141 seri numaralı, 490.000-TL tutarlı, 30.11.2025 tarihli, 0020142 seri numaralı, 1.000.000-TL tutarlı, 30.12.2025 tarihli, 0020143 seri numaralı, 1.000.000-TL tutarlı çek bedellerine karşılık olarak verildiği ticaretin hiç gerçekleşmediğini, taahhüt edilen malların teslim edilmediğini, cari hesaplara göre çekten katbekat fazla alacakları doğduğunu, aynı taraflar arasında aynı ticari ilişkiye dayanan 1.000.000-TL bedelli 30.09.2025 tarihiyle tahsile verilen 0018703 nolu çek için İstanbul 5. ATM'nin 2025/647 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını da beyan ederek; söz konusu çekler için menfi tespit taleplerinin kabulüne,bedelsiz kalan 5 adet çekin ödemeden kat'i olarak men edilmesine, kararın muhatap bankaya bildirilmesine, dava sonuçlanıncaya kadar, ödemenin ve yasal süreçlerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece;

birleşen davaya konu çeklerin taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında mallar teslim edilmeden avans olarak verildiğinin, davalı tarafça malların teslim edilmediğinin, çeklerin bedelsiz kaldığının, asıl davaya konu çek yönünden davalı tarafça tarihte tahrifat yapıldığının birleşen davaya konu çekler yönünden de tahrifat yapılma ihtimali bulunduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı, birleşen dava dilekçesinde davaya konu çekler yönünden ödeme yasağı kararı verilmesi yönünde tedbir talebinde bulunulduğu, çekin bir borç ödeme aracı olduğu, çekin düzenlenip verilmesi halinde mevcut ve doğmuş borç için verildiğinin kabul edilmesi gerektiği, çeklerin avans olarak verildiğinin ve davalının malları teslim etmediğinin ispat yükünün davacıda olacağı, bu aşamada dosya kapsamından çeklerin avans olarak verildiği ve çeklerde tahrifat yapıldığı veya yapılma ihtimali bulunduğu iddiaları yönünden yaklaşık ispatın sağlanmadığı gerekçesiyle tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı ihtiyati tedbir isteyen vekili; dava konusu ettikleri çeklerden biri için "ibraz edenin davalı olması durumunda ödemenin durdurulması" tedbirine karar verilmiş ise de; diğer çekler için tedbir talebinin reddedildiğini, dava dilekçesinde cari hesap dökümleri, karşı yan hakkındaki İstanbul 36. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında davalıdan 11.955.774,26-TL tutarında alacak için başlattıkları takibin kesinleştiğini, davalıdan, iptali istenen çek bedellerinin katbekat üstünde alacaklı oldukları kesinleşmesine rağmen tahsilatı davalı yapacağını davalı pratikte iflas etmiş durumda olduğunu, davaya cevap vermediğini iflas eden bir şirketin domino taşı etkisiyle birden çok şirketi iflasa götürmesi herkesçe bilinen bir durum olduğunu, davaya konu çeklerden birçoğu tedbir kararı verilmediği için tahsil edildiğini, hiç değilse henüz tahsil edilmemiş 2 adet çek için tedbir talebinin kabulü elzem olduğunu, henüz tarihi gelmediği için ödenmeyen 30.11.2025 tarihli çek no: 0020142 - 1.000.000-TL tutarlı çek, 30.12.2025 tarihli çek no: 0020143 - 1.000.000-TL tutarlı çek için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Talep, davaya konu 5 adet çekin ibrazı halinde ödenmemesi, icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.İİK'nın 72/2 maddesi "borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir."Dava dilekçesi ekinde cari hesap ekstresi davalı karşı yan aleyhine davacı tarafça başlatılan İstanbul 36. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası kapsamı, asıl dava dosyasında verilen 19.09.2025 tarihli ara kararı içeriği dikkate alındığında davaya konu edilen çeklerin bedelsiz kalması ve ödenmesi halinde davacının telafisi olmayan zarara uğrayacağı açık olmakla birlikte, gelişen durumlara göre karşı yanın itirazı üzerine ihtiyati haciz kararı mahkemece incelenebilecektir.

Davanın bulunduğu aşamada davacının ihtiyati tedbir talebi bakımından yaklaşık ispatın sağlandığı sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile iki adet çekin davalı tarafından ibrazı halinde ödenmemesi,icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı/ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 5 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/647 Esas sayılı dosyasında 13/10/2025 tarihli ara kararın HMK 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA;"Davanın tarafları arasında hüküm ifade etmek üzere; davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, İİK'nun 72/2.maddesi uyarınca dava konusu; ... Bankası Tepeüstü Şubesi nezdinde, keşidecisi ... ... Oto Yedek Parça Sanayi VE Dış Ticaret Ltd. Şti., lehdarı ... Tekstil Ve Lastik Örme Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. olan;30.11.2025 tarihli çek no: 0020142 - 1.000.000-TL, 30.12.2025 tarihli çek no: 0020143 - 1.000.000-TL tutarlı çekler bakımından İİK nın 72/2 maddesi uyarınca ibrazlarında ödenmemesi, icra takibine konu edilmemeleri için ihtiyati tedbir kararı verilmesine,Çekler tutarı toplam 2.000.000-TL'nin %15'i oranında 300.000‬-TL teminat (nakit veya kesin süresiz banka teminat mektubu) alınmasına,HMK 393 maddesine uygun olarak teminatın alınması ve kararın infazına yönelik işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, HMK 393(1) maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde teminat karşılanarak ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekiline bildirilmesine,Davacı/ihtiyati tedbir talep eden tarafından yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

01/12/2025