6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sahtelik def'i mutlak niteliktedir, başka senet ödemesi ileri sürülemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2229 E. 2025/2035 K. · · İlk derece: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalHak düşürücü süre

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Davacının nitelemesi: Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kambiyo senedine dayalı icra takibinde keşideci imzasının sahte olduğu (imza inkarı) mutlak def'i niteliğindedir ve hamilin iyi niyetine bakılmaksızın herkese karşı ileri sürülebilir. Bu def'i ileri sürüldüğünde, borçlunun başka senetleri ödemiş olması davada ileri sürülemez, ödenen senetler mukayese evrakı olarak incelenemez ve davanın niteliği gereği tanık dinlenemez. Takibin kesinleşmesinden sonra haciz tehdidi altında yapılan ödemenin istirdadı talep edilebilir.

Ele alınan sorunlar

Bonodaki keşideci imzasının sahteliği ve istirdat talebinin hukuki niteliği → ret

İddia: Davalı vekili, bonoların davacı tarafından keşide edilip lehdara ciro edildiğini, senetlerin satılan mal karşılığında alındığını, davacının haciz baskısı olmaksızın ve ihtirazi kayıt ileri sürmeden dosya borcunu ödediğini, imza itirazının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: İİK 72/7 uyarınca, itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olması nedeniyle borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalan kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde genel hükümler dairesinde istirdat davası açabilir. Davacı borçlu tarafından keşideci imzası inkar edilmiş, mahkemece yaptırılan imza incelemesi sonucunda bonolar üzerindeki imzaların davacının eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir. Mutlak def'i niteliğindeki sahtelik iddiası herkese karşı ileri sürülebilir. Takibin kesinleşmesinden sonra yapılan ödeme haciz tehdidi altında yapıldığından davacının bu ödemenin istirdadını talep hakkı vardır. İmza inkarı mutlak def'i niteliğinde olduğundan, davacının başka senetleri ödemiş olması bu davada ileri sürülemeyeceği gibi, ödenen bonolar mukayese evrakı olarak da incelenemez; davanın niteliği gereği tanık da dinlenemez. Bu nedenlerle davacının başka senetleri ödemesi imza inkarına engel olmadığından, takibe konu senetler ve icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İmza inkarına dayalı sahtelik def'inin mutlak def'i niteliğinde olduğu ve bu nedenle davacının başka senetleri ödemiş olmasının imza inkarını etkisiz kılmayacağı, ödenen senetlerin mukayese evrakı olarak incelenemeyeceği ve tanık dinlenemeyeceği hususunda BAM'ın kendi muhakemesiyle oluşturduğu tespit, benzer kambiyo senedi uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
İİK 72/7 uyarınca, takibe itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olması nedeniyle borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren bir yıl içinde genel hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit istirdat davası kambiyo senetlerine özgü takip sahtelik def'i (mutlak def'i) imza inkarı haciz tehdidi

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72/7

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

.T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/2229

KARAR NO 2025/2035

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/09/2022

NUMARASI 2021/599 Esas - 2022/621 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/12/2025

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul 25. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkiline usulsüz olarak tebliğ edildiğini, müvekkilinin davalıya borcu bulunmadığını, takibe konu senetlerdeki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek,icra takibi nedeniyle müvekkilinin davacıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 25.10.2021 tarihli dilekçesinde; icra dosya borcunun dava tarihinden sonra haricen ödendiğini, bu kapsamda davalı vekilinin hesabına 14.09.2021 tarihinde 5.000-TL ve 24.09.2021 tarihinde 34.404,89-TL olmak üzere toplam 39.404,89-TL ödeme yapıldığını, davanın kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğünü belirterek, ödemelerinin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; dava konusu 6 adet bono ödenmediğinden icra takibi başlattıkları,davacının keşideci olduğunu, müvekkilince ...'a satışı yapılan ürünler karşılığında bonoların alındığını, borçlu tarafça hiçbir haciz baskısı altında kalmadan icra dosya borcunun tamamını ödediğini ve icra dosyasının infaz olduğundan haricen tahsil talebi ile işlemden kaldırıldığını, davacının imza itirazının kötü niyetli olduğunu, daha önce ... Türk Bankasına sunulan farklı senetleri müvekkiline ödediğini,29.02.2020 vade tarihli senet bedeli 7.500-TL'nin,,30.03.2020, 30.04.2020 ve 30.05.2020 vade tarihli senet bedellerinin de davacı tarafından müvekkiline ödendiğini, borcu ödeyen davacının menfi tespit davası açamayacağını, ancak istirdat davası açabileceğini belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; bonolarda bulunan keşideci imzasının sahte olduğu iddiası mutlak def'ilerden olup, hamilin iyi niyetine bakılmaksızın her hamile karşı ileri sürülebileceği, alınan 19.04.2022 tarihli ATK Fizik İhtisas Dairesi raporunda, senetlerdeki imzaların mevcut mukayese imzalara kıyasla davacının eli ürünü olmadığının tespit edildiği, dava ve takibe konu 6 adet bonodaki imzanın davacıya ait olmadığı gerekçesiyle, takip konusu bonolar ve ve dava konusu takip nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının ödediği miktardan, taleple bağlı olarak 32.627,97-TL'nin davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; bonoların keşidecisi davacı olup senetlerin davacı tarafından lehdara ciro edildiğini, senetleri müvekkilinin lehdara sattığı mal karşılığında aldığını, davacı borçlunun haciz baskısı altında olmaksızın ve ihtirazi kayıt ileri sürmeden dosya borcunu ödediğini, davacının imza itirazının kötü niyetli olduğunu, zira davacının Albaraka'ya sunulan 4 adet farklı senetlere istinaden müvekkiline ödeme yaptığını, ödemesi yapılan 4 adet senet aslının davacıda olduğunu, ödemesi yapılan bu senetlerin en azından sureti üzerinde bir inceleme yapılması ve imza incelemesine mukayese alınması gerekmesine rağmen, mahkemece bu talebin tanık dinletme taleplerinin reddedildiğini, ihtirazi kayıt ileri sürülmeden icra dosya borcunun ödendiğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı tarafça bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü takip nedeniyle ödenmiş olan bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

İİK'nın 72/7 maddesi hükmüne göre, “Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.” Bu hükme göre , ödeme emrine itiraz etmemiş veya itiraz etmekle birlikte kaldırılması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi, maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürerek takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, menfi tespit davası açmamış ve borç da cebri icra tehdidi altında ödenmiş ise ödediği paranın iadesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir.

Somut olayda; davacının keşidecisi olduğu toplam 6 adet bonoya dayalı olarak davacı aleyhine İstanbul 25. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile 08.09.2021 tarihinde kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, takibin 16.09.2021 tarihi itibariyle kesinleştiği, davacı tarafça icra dosya borcuna mahsuben davalı vekilinin hesabına 14.09.2021 tarihinde 5.000-TL ve 24.09.2021 tarihinde 34.404,89-TL olmak üzere toplam 39.404,89-TL ödeme yapıldığı,icra takibinin haricen tahsil nedeniyle kapatıldığı anlaşılmaktadır.Davacı borçlu tarafından keşideci imzası inkar edilmiş olup, mahkemece yaptırılan imza incelemesi sonucunda bonolar üzerindeki imzaların davacının eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.

Mutlak defi niteliğindeki sahtelik iddiası ise herkese karşı ileri sürülebilecektir.24.09.2021 tarihli 34.404,89-TL ödeme takibin kesinleşmesinden sonra haciz tehdidi altında yapıldığından, davacının bu ödemenin istirdadını talep hakkı vardır. İmza inkarı mutlak defi niteliğinde olduğundan davacının başka senetleri ödemesi iş bu davada ileri sürülemeyeceği gibi ödenen bonolar mukayese evrak olarak incelenemeyecektir.Davanın niteliği gereği tanık da dinlenemez.Açıklanan nedenlerle, davacının başka senetleri ödemesi imza inkarına engel olmadığından takibe konu senetler ve icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 2.228,82-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 557,25-TL harcın mahsubu ile kalan 1.671,57-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 102-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/12/2025

.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/287085 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.