İş makinesinin noterde yapılmayan satımı, mülkiyet kazandırmaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/1870

KARAR NO 2025/1954

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/06/2022

NUMARASI 2020/925 Esas - 2022/500 Karar

DAVA

Malın İadesi veya Alacak

DAVA TARİHİ 16/12/2020

İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/11/2025

Davanın davalı ... bakımından kabulüne, diğer davalı ... bakımından reddine ilişkin verilen kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin dava konusu 140347665 şase, ... motor nolu ...-33H 3.3 metre iki kademeli 3.000 kg kapasiteli forklifti 2018 yılı Haziran ayında aylık 3.000-TL bedelle davalı ...'ın eski çalışanı diğer davalı ...'dan kiraladığını, 3-4 ay boyunca kira bedelini davalı ...'ya ödediğini, davalı ... rıza gösterdiğinden davalı ...'nın forkliftle ilgili işlemleri yapmaya yetkili olduğuna dair kanaat oluştuğunu, 2019 yılı Eylül ayında forkliftin satın alınmak istendiğini ... ile görüşülerek forkliftin 41.300-TL'ye müvekkilince satın alındığını, bedelinin Mustafa'ya ödendiğini, doğal olarak bu tarihten sonra kira ödemesi yapmadığını; sonrasında davalı ...'in şikayet üzerine savcılık kararıyla forkliftin ...'e yediemin olarak teslimine karar verildiğini, 21/03/2019 tarihinde Aziz'in polis memurlarıyla müvekkilinin iş yerine geldiğini, tutanak tutulduğunu, ancak tutanağa rağmen davalının forklifti sonra teslim alacağını söyleyerek bıraktığını, daha sonra ikinci bir savcılık kararıyla müvekkilinin işyerinde forkliftin davalı ...'e yediemin olarak teslim edildiğini;

davalı ...'in çalışanı diğer davalı ...'nın yetkili olduğuna dair müvekkilinde oluşturduğu güvenen istinaden emin sıfatıyla zilyet olan davalı ...'dan usulünce forklifti satın almış müvekkilinin iyiniyetli iktisabının korunması gerektiğini ileri sürerek, müvekkilinin davaya konu forkliftin müvekkiline iadesine, aksi halde 41.300-TL'nin ödeme tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili, müvekkilinin forklift alım-satımı, tamir-bakımı ve kiralama işiyle iştigal ettiğini, diğer davalı ...'nın davacı şirketin müdürü ile arkadaş olduğunu, davacının kiralık forklift istediğini, müvekkiline ait dava konusu forkliftin davalıya 01/09/2018 yılında kiralık olarak teslim edildiğini, 2018 yılı Eylül, Ekim ve Kasım aylarına ait kira bedellerinin davalı tarafından ödendiğini ancak sonrasında ödenmediğini, davalının 2018 yılı Aralık, 2019 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin kira bedelini ödememesi üzerine müvekkilinin kardeşini davacıya gönderdiğini ve davacının forklifti satın aldığı bilgisini verdiğini, davacıdan forklifti iade etmesinin istendiğini ancak iade edilmediğini;

bunun üzerine davacıyı şikayet ettiklerini, 2019/12025 soruşturma nolu dosyasındaki karar üzerine müvekkilinin forklifti teslim aldığını; müvekkilinin davacıya kira bedellerinin tahsili için Büyükçekmece 3. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlattığını, davacının takibe itiraz ettiğini ve Büyükçekmece 1. SHM'nin 2020/748 esas sayılı dosyasında itirazın iptalinin talep edildiğini;makine operatörü olarak çalışan diğer davalı ...'nın davacının müdürüyle arkadaşlığı bulunduğundan, satım yetkisinin olmadığının bilindiğini veya bilebilecek durumda olduğunu; forkliftin satımına ilişkin olarak diğer davalı ...'nın davacıya Yakuplu ... Ltd. Şti. tarafından kesilmiş tahsilat makbuzu ve irsaliyeli fatura verildiğinin iddia edildiğini, fakat o şirketle müvekkilinin hiçbir ilgisinin bulunmadığını, davacının kötüniyetle başka şirket faturasıyla forklifti almaya çalıştığını ve KTK 36'ya göre forkliftin mülkiyetinin ancak tescille kazanılmasının mümkün olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının forkliftin davalı ...'ya ait olmadığı, diğer davalı ...'e ait olduğunun bilindiği, tanık beyanları, ceza soruşturma dosyası ve forkliftin satın alınmasında kullanılan fatura itibariyle davacının iyiniyetle hareket etmediği, davacının forklift üzerindeki zilyetliğinin mülkiyet hakkına değil, kiracılık sıfatına dayandığı, tacir olan davacının davalı ...'nın forklifti satma konusunda yetki sahibi olduğuna ilişkin vekaletname ve temsil belgesi gibi bir belge mukabilinde işlem yapması gerekirken, haksız ön kabulle hareket ettiği, bu nedenle davacının forkliftin teslimi talebinin yerinde olmadığı; terditli talep olan tazminat bakımından, aynı gerekçelerle davalı ... bakımından talebin reddinin gerektiği;

ancak diğer davalı ...'nın haksız olarak forklift bedelini davacıdan tahsil ettiği anlaşıldığından parayı davacıya iade etmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın davalı ... yönünden Reddine; davanın davalı ... yönünden terditli tazminat talebi açısından kabulü ile 41.300-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, tanık beyanların duyuma dayalı olduğunu, müvekkilinin ceza soruşturma dosyasının tarafı olmadığını, davalı ...'nın diğer davalı ...'in dolaylı olarak yetkilendirdiği çalışanı olduğunu, Aziz'in kiradan haberdar olduğunu, forkliftin kiralanması işleminde 2019 yılı Mart ve öncesi kira ödemesinin Mustafa'ya yapıldığını, Aziz tarafından buna itiraz edilmediğini, muhatabın Mustafa olduğunun zımnen kabul edildiğini, Mustafa'nın yaptığı işlemlerin temsil olunanı bağladığını, buna göre davalı ...'in de forklift bedelinin iadesinden sorumlu olduğunu; davalı ... yönünden lehine maktu vekalet ücretine yerine nispi vekalet ücreti hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının emin sıfatıyla zilyetten iyiniyetli olarak satın aldığını iddia ettiği forkliftin kendisine iadesi, bu talep kabul edilmez ise ödediği bedelin iadesi istemine ilişkindir. Davanın 16/12/2020 tarihin açılmasından önce, davalı ...'in şikayeti üzerine Büyükçekmece CBS nin 2019/8741 (birleşen 2019/12025) soruşturma sayılı dosyasında, davalı ...'in davacı (önceki unvan ... Metal ...AŞ) şirket yetkilisi ... ile diğer davalı ...'ı davaya konu forklift nedeniyle 18/03/2019 tarihinde şikayet ettiği; Soruşturma kapsamında forkliftin 21/03/2019 ve 14/11/2019 tarihinde kolluk marifetiyle davalı ...'e teslim edildiğine dair tutanak tutulduğu; ... hakkında 02/03/2021 tarihinde suç eşyasının satın alınması ve kabul edilmesi eyleminden dolayı takipsizlik kararı verildiği, karara karşı itirazın kesin olarak Bakırköy 5.

Sulh Ceza Hakimliği'nin 22/05/2021 tarihli kararıyla reddedildiği; diğer davalı ... hakkında 10/1/2024 tarihinde Büyükçekmece 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/780 esas sayılı dosyasında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan dava açıldığı, davaya konu olayın kiralanmış forkliftin davacı şirkete satılması olduğu, yargılamanın halen devam ettiği ve bir sonraki duruşmanın 13/05/2026 tarihine bırakıldığı görülmüştür. Davalı ...'in l0/11/2019 tarihinde davacıya karşı başlattığı 17.700-TL forklift kira bedeli talepli Büyükçekmece 3. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında, davacının takibe itiraz ettiği, bunun üzerine davalının Büyükçekmece 1. SHM'nin 2020/748 esas sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası açtığı, davada eldeki davanın bekletici mesele yapıldığı ve bir sonraki duruşmasının 13/03/2026 tarihine bırakıldığı görülmüştür.

Davacının iddiasında belirttiği .....Ltd Şti'nin ticaret sicil kayıtlarında davalı ... ile ilişkili sayılabilecek bir tesbit yapılamamıştır. İş makineleri 2918 sayılı KTKnın 22/c-2 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (olay tarihinde yürürlükte bulunan) 29/a ve 42. maddeleri uyarınca, özel ve tüzel kişilerin üyesi bulunduğu Ticaret ve Sanayi Odalarına tescili zorunlu araçlardandır. Aynı Yönetmeliğin (olay tarihinde yürürlükte bulunan) 36/2. maddesinde, tescilli, son fıkrasında tescili silinmiş veya tescil edilmediğinden tescil belgesi bulunmayan araçların satış ve devirlerinin geçerli olabilmesi için sahiplik belgesi esas alınarak Noterde yapılacağı düzenlenmiştir (Yargıtay 4. HD'nin 2012/3863 E., 2012/5564 K.

sayılı ve 03/04/2012 tarihli ilamı). Yine bu kapsamda iş makinelerinin devir ve tescil işlemlerinin TOBB Yönetim Kurulu tarafından, 17/10/2008 tarihinde yürürlüğe konulmuş İş Makinelerinin Tescili ile İlgili Esaslar'a göre yapılması gerektiği; anılan esasların 11. maddesinde, iş makinelerinin satış ve devirlerinin düzenlediği ve buna göre iş makinelerinin satış ve devirlerinin Noterlerce yapılmasının zorunlu olduğu kabul edilmiştir (Yargıtay 19. HD'nin 2014/5484 E., 2014/7753 K. sayılı ve 21/04/2014 tarihli ilamı).Somut olayda, davacı davalı ...'den kiraladığı forklifti iyiniyetli olarak emin sıfatıyla zilyet zannettiği ve güven oluşturan diğer davalı ...'dan bedelini ödeyerek satın aldığını iddia etmekte ise de, basiretli tacir olan davacının mülkiyetin davalı ...'e ait olduğunu bilmesine rağmen, mevzuatda belirtilen şekilde satım işlemi yapmadan diğer davalı ...'ya ödeme yapmak suretiyle forkliftin mülkiyetini kazandığı kabul edilemeyecektir.

Kaldı ki davacı, forkliftin kiralanması kapsamında irtibatta bulunduğu davalı ...'ın satım konusunda yetkili olduğuna dair bir belge sunmamıştır. Davalı ...'in kiraya ilişkin işlemlere itiraz etmediği sabit olmayıp , resmi şekilde yapılması gereken satım işlemi için davalı ...'a davalının satış için yetki de verdiği ispatlanamadığından davacının forklift bedelini davalı ...'den talep hakkı bulunmamaktadır.Davacının forklift bedelini davalı ...'ya ödediğini beyan ettiği gözetilerek, bu gerekçe ile davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Davalı ... hakıkında ki davanın esası incelenerek reddine karar verilmesine göre lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de tarafe hükümlerine uygundar.Açıklanan nedenlerle ;davacı vekilinin davalı ...

bakımından davanın reddine ilişkin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,7-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davalı ... tarafından yapılan 72-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.27/11/2025