Aracın tekrarlayan arızalarında gizli ayıp ve garanti kapsamı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/2390

KARAR NO 2025/2132

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/10/2022

NUMARASI 2020/847 Esas - 2022/889 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/12/2025

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı ... Otomotiv AŞ vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 02.01.2018 tarihinde ... Otomotiv'den... plaka sayılı ... model minibüs satın aldığını, aracın garanti süresinin 2 yıl olduğunu, aracın her 10.000 km periyodik bakımının ... şirketinde yapıldığını, ayrıca her 50.000 km’de aracın antifrizinin de davalı tarafından değiştirildiğini, aracın 70.000 km’de motorunun arızalandığını, garanti kapsamında motorun değiştirildiğini,antifrizinin de değiştirildiğini, antifrizin her 50.000 km'de değiştirilmesi gerekirken, 120.000 km’de servise bakıma girdiğinde antifrizin değiştirilmediğini, müvekkiline bilgi de verilmediğini, antifrizin değiştirilmediğinin aracın tekrar arızalanarak bakıma girdiğinde davalılar tarafından müvekkiline ifade edildiğini, aracın en son 130.000 km'de periyodik bakıma girdiğini, burada aracın antifrizinin değişip değişmediği kontrol edilmeden araca antifriz konulmadan müvekkiline 27.08.2019 tarihinde teslim edildiğini, araç 130.000 km'de bakıma girdikten 2 gün sonra garanti süresinin bitimine henüz 4 ay kala aracın motorunda devamlı su eksiltme arızası oluştuğunu, aracın 29.08.2019 tarihinde davalı yetkili servise götürüldüğünü, yapılan kontrolde motor silindir kapağının çatladığı tespit edilerek garanti kapsamında değişimi için davalı satıcı ...

Otomotiv’e talep iletildiğini, ancak bu talebin reddedildiğini, bu nedenle aracın motor silindir kapağı ve antifriz değişiminin ücretli yapıldığını, müvekkilince onarım bedeli olarak davalıya 13.600-TL ödendiğini, aracın müvekkile teslim edildikten sonra araçtan çamur gibi su aktığını, davalı ... Otomotiv’in yönlendirdiği yetkili serviste aracın suyunun boşaltılarak yeniden su ile doldurulduğunu, bunun üzerine aracın tekrar ... Otomotiv’in merkez şubesine götürüldüğünü, burada çamur gibi olan suyun araca koyulan antifrizden kaynaklandığı ve radyatörün bu nedenle patladığının ifade edildiğini, radyatörün garanti kapsamında değiştirilmesi teklifinin de davalı ... tarafından reddedildiğini, radyatör değişimi müvekkilince kendi imkanları ile yaptırılarak davalı yetkili servise 1.804,48-TL ödeme yapıldığını, araç teslim alındıktan kısa bir süre sonra 18.10.2019 tarihinde aracın suyuna yağ karışması arızası oluştuğunu, aracın tekrar yetkili servise götürüldüğünü ve arızanın yağ soğutucunun patlamasından kaynaklandığının bildirildiğini, bu onarımın da garanti kapsamında kalmadığı bildirildiğinden, bunun üzerine yağ soğutucu müvekkilince değiştirilerek 719,41-TL ödeme yapıldığını, araçta oluşan arızaların garanti kapsamında giderilmesi gerekirken davalıların ihmali nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, aracın garanti vereni davalı ...

Otomotiv ile aracın arızalanmasına kusuruyla sebebiyet veren davalı ... Otomotiv'in zarardan müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek, müvekkili tarafından ödenen toplam 14.699,61-TL bedelin, ihtar tebliğ tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi işletilerek davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili; hasarın aracın kötü kullanımından kaynaklandığını, aracın 16.11.2018 tarihinde 70.106 km’de motor arızası şikayeti ile müvekkili servise getirildiğini,motorun garanti kapsamında orijinali ile değiştirildiğini,su eksiltme şikayeti ile 29.08.2019 tarihinde geldiğinde aracın motor silindir kapağının çatladığının tespit edildiğini, davacının garanti kapsamında onarım talebi üzerine, ... tarafından aracın elektronik beyninde yapılan incelemede, aracın çok uzun süre yüksek devirlerde, düşük viteste kullanıldığı, birçok kez maksimum devrin geçildiği, aracın hararet yaptığı,silindir kapağındaki çatlağın kullanıcı hatasından kaynaklandığı gerekçesiyle garanti kapsamında onarımın kabul edilmediğini,ücretli onarım yapıldığını, ...

tarafından yapılan tespitlere göre hasarın antifriz değiştirilmemesi ile ilgisi bulunmadığının anlaşıldığını, pis su şikayeti ile 05.09.2019 tarihinde yapılan incelemede aracın radyatöründe delik olduğunun tespit edildiğini, ... tarafından, aracın radyatöründeki su kaçağı nedeniyle birçok kez hararet yaptığı, buna rağmen su eklenerek aracın kullanıldığı, radyatör delik olduğu halde değiştirilmeden kilometrelerce yol yapıldığı,radyatörde korozyon oluştuğu bu nedenle pis su geldiği tespit edilerek, arızanın hatalı kullanım nedeniyle ortaya çıktığından bedelsiz onarımın kabul edilmediğini, ücretli onarım yapıldığını, tüm arızaların kullanıcı hatasından kaynaklandığını, davalının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...

vekili;araçta açık ya da gizli ayıp bulunmadığını,imalat kaynaklı veya yetkili servis hatası ile ortaya çıkan bir arıza bulunmadığını, arızaların tamamen kullanıcı hatasından kaynaklandığını, 70.000 kilometrede yapılan motor değişiminden sonra aracın 130.000 kilometreye kadar sorunsuz şekilde çalıştığını,su eksiltmesine neden olan silindir kapağındaki çatlağın, davalının iddialarının aksine yetkili servisin eksik bakımından değil, kullanıcının limit değerleri aşmasından kaynaklandığını,su eksiltmesi arızasının kaynağının motor silindir kapağında yaşanan soğutma suyu kaçağı olduğunu, bu kaçağın yaşanmasının sebebinin motorun yüksek devirde, yani göstergede kırmızı renk ile belirtilen 4.000-5.000 d/d riskli çalışma bölgesinde kullanılması olduğunu, aracın beyninde yapılan incelemede aracın çok uzun süreler yüksek devirde düşük viteste kullanıldığının tespit edildiğini,müvekkilince düzenlenen garanti kılavuzunda hatalı kullanım kaynaklı arızaların garanti kapsamında olmadığının belirtildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava konusu aracın tüm bakımlarının yetkili servis tarafından yapıldığı, servis kayıtlarına göre garanti kapsamında silindir kafasının değiştiği ve bu tarihe kadar olan tüm işlemlerin periyodik bakımlar, kullanıma bağlı gelişen aşınma elemanlarının değişimi ve basit müdahale ile giderilebilecek arıza onarımları olduğu, ancak satın alınmasından sonra kısa kullanım mesafesinde aracın motorunda meydana gelen ve kapsamlı onarım gerektiren motor revizyonu ve silindir kapağı değişimi işlemlerinin araç ömrüne kıyasla çok erken safhada ortaya çıktığı, söz konusu arızaların kullanım hatasına bağlı gelişmeyeceği veya bakım eksikliğinden kaynaklanmadığı, araçta meydana gelen arızanın aracın gizli ayıplı olması sebebiyle meydana geldiği, yetkili servisler eliyle garanti kapsamında gerçekleştirilen onarımların, 130.350 km kullanım mesafesinde gerçekleştirilen radyatör değişimi ve 18/10/2019 tarihinde gerçekleştirilen yağ soğutucusu değişimi işlemlerinin olduğu ve bu işlemlerin toplamda 10.084,19TL+KDV olduğu hesaplanmış olup, davacının dava konusu araçta bulunan gizli ayıp sebebiyle zarara uğradığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 11.899,34-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilerek davalılardanmüteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili; araçtaki arızaların çok erken safhada meydana gelmesinin davacının hatalı kullanımından kaynaklandığını, aracın su eksiltmesi arızasının kaynağı olan motor silindir kapağındaki çatlağın, motorun yüksek devirde, yani göstergede kırmızı renk ile belirtilen 4.000-5.000 d/d riskli çalışma bölgesinde kullanılmasından kaynaklandığını, aracın çok uzun süreler yüksek devirde düşük viteste kullanıldığının tespit edildiğini, bu hususun 24.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiğini, bu nedenle arızanın garanti kapsamında olmadığını, yine aynı bilirkişi raporunda radyatör patlamasının da kullanıcı hatasından kaynaklandığı kanaatine varıldığının bildirildiğini, davacının periyodik olarak yapılması beklenen antifriz kontrolü ve ekleme işlemlerini yapmadığını, yaklaşık 50.000 km sürüş boyunca davacı tarafından böyle bir talepte bulunulmadığını, müvekkilince düzenlenen garanti ve servis kılavuzunda da hatalı kullanımdan kaynaklanan arızaların garanti kapsamında olmadığının belirtildiğini, ancak mahkemece arızanın davacının hatasından kaynaklandığının gözden kaçırıldığını, hükme esas alınan 29.05.2022 tarihli bilirkişi raporu hatalı tespitler içermekte olup, raporda yetkili servis raporlarının da dikkate alınmadığını, ticari olarak yaklaşık 100.000 km kullanımdan sonra ortaya çıkan arızların ayıp olarak kabulünün mümkün olmadığını, araçta açık ya da gizli ayıp bulunmadığı gibi davacı tarafça süresinde ayıp ihbarında da bulunulmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı tarafından satın alınan aracın kullanım hatası olduğu gerekçesiyle garanti dışı sayılarak onarımlarının ücretli yapılması nedeniyle davacıdan tahsil edilen bedellerin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.TBK'nın 227. maddesinde satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiş olup, davacı tarafça somut olayda bu kapsamda ödenmiş olan onarım bedeli talep edilmiştir.

Dava konusu aracın davalı ... tarafından 02.01.2018 tarihinde davacıya satıldığı,periyodik bakımların davalı yetkili servis tarafından yapıldığı, aracın 16.11.2018 tarihinde 70.106 km’de motor arızası şikayeti ile davalı servise getirildiği ve garanti kapsamında motor değişimi yapıldığı, aracın su eksiltme şikayeti ile 29.08.2019 tarihinde 130.097 km'de iken tekrar servise getirildiği, yapılan incelemede aracın motor silindir kapağının çatladığı tespit edilerek ücretli onarım yapıldığı, davacı tarafça aracın 05.09.2019 tarihinde 130.350km'de iken bu kez araçtan pis su gelmesi şikayeti ile tekrar servise başvurulduğu, yapılan incelemede radyatörde delik olduğu tespit edilerek ücretli radyatör değişimi yapıldığı, 18.10.2018 tarihinde suya yağ karışması şikayeti ile tekrar servise başvurulduğu, yağ soğutucun da davalı yetkili servis tarafından bedeli karşılığında değiştirildiği anlaşılmaktadır.

Araçtaki arıza ilk olarak 16.11.2018 tarihinde ortaya çıkmış ve davacı tarafça araç hemen servise götürülmüştür. Sonrasında ise her arıza ortaya çıktığında yetkili servise başvurulmuştur. Aracın ilk arızası ve devam eden arızalar sonrasında davacı tarafından ayıp ihbarı niteliğinde yetkili servise başvurulmuş, olup, arızalar kullanımla birlikte zaman içerisinde ortaya çıktığı da dikkate alındığında, ayıbın süresinde ihbar edildiğinin kabulü gerekmektedir.Mahkemece alınan 24.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda; araçta soğutma suyunun pis olarak gelmesinin radyatör ve hortum gibi kısımlarda çatlak olması sonucu su eksilmesinden kaynaklandığı, silindir kapağındaki çatlağın motorun maksimum devirden yüksek devirde kullanılması sonucu aşırı sıcaklık artışı nedeniyle meydana gelebileceği, aracın radyatör değişiminin 130.000 km'de yapıldığı, değişimin yapıldığı Eylül ayında donma, genleşme ve patlama oluşmayacağı için radyatörün patlamasının antifrizle ilgisi olmayıp kullanım hatasından kaynaklandığı, yağ soğutucu değişiminin ise hatalı kullanımla ilgisi olmadığı ve garanti kapsamında değiştirilebileceği, sonuç olarak silindir kapağı ve radyatör değişiminin garanti kapsamı dışında olduğu, yağ soğutucunun ise garanti kapsamında değerlendirilebileceği bildirilmiştir.

29. 05.2022 tarihli bilirkişi raporunda ise; aracın motorunda 70.106 km'de garanti kapsamında motor revizyonu gördüğü, 93.100 kmde iken silindir kafasının yine garanti kapsamında değiştirildiği, bu onarımların araç ömrüne kıyasla çok erken safhada ortaya çıktığı, kullanım hatasına bağlı gelişmeyeceği ve bakım eksikliğinden kaynaklanmadığı, meydana gelen arızaların üretimden kaynaklandığı, 29.08.2019 tarihinde araç 130.097 kmde iken silindir kafasının değiştirildiği, aracın 4500 ile 4900 devir arasında 4 saniye boyunca kullanıldığı ve yakıt basıncının 3 kez 1700 bar değerini aştığı, bu durumun münferiden motorun hararet yaparak hasar görmesine neden olamayacağı, 37.000 km öncesinde silindir kafası değiştirilen motorun tekrar hasar aldığı ve su eksiltme şikayetine sebep olduğu, buna bağlı olarak conta yüzeyinden soğutma hattına gaz kaçağı gerçekleşerek sistemi basınçlandırdığı, kısa süre içinde sırasıyla radyatör ve yağ soğutucunun basınç nedeniyle hasarlandığı, aracın bakımları yetkili serviste yapılmakla, antifriz eksikliğinin sorumluluğunun yetkili serviste olduğu, bu nedenle 130.097 kmde yapılan silindir kafası değişimi, 130.350 kmde yapılan radyatör değişimi ve 18.10.2019 tarihinde yapılan yağ soğutucusu değişimi işlemlerinin garanti kapsamında olduğu davacının zararının toplam 10.084,19TL+KDV olduğu görüşü bildirilmiştir.Yapılan onarımlar;

motor silindir kapağı, radyatör ve yağ soğutucu değişimi nedeniyle ödenen yedek parça ve işçilik bedellerinden kaynaklanmaktadır. Davalı tarafça söz konusu onarımlara neden olan arızaların, aracın uzun süre yüksek devirde kullanılması ve uzun süre antifriz değişimi yapılmaması sonucu oluştuğu ileri sürülmüştür. Ancak hükme esas alınan 29.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda, aracın 4500 ile 4900 devir arasında 4 saniye boyunca kullanıldığı ve yakıt basıncının 3 kez 1700 bar değerini aştığı, bu durumun tek başına motorun hararet yaparak hasar görmesine neden olamayacağı tespiti yapılmıştır.

24. 08.2021 tarihli ilk bilirkişi raporunda ise bu konuda kesin bir kanaat bildirilmeyip, bu durumun hasara neden olabileceği ihtimalinden söz edilmiştir. Araçta daha önce de motor değişimi ve silindir kafası değişimi yapıldığı, yüksek devirde kullanım süresinin de 4 saniye gibi çok kısa bir süre olduğu gözetildiğinde, ikinci bilirkişi raporundaki tespitlerin benimsenerek arızanın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığının kabulü yerinde bulunmuştur.Yine aracın gereken tüm bakımları da davalı üreticinin yetkili servisi tarafından yapıldığından aracın antifirizinin değiştirilmemesinde davacının kusurlu olduğu kabul edilemez.Araçtaki arızaların kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, üretim ve ayıplı hizmetten kaynaklanan ve gizli ayıp niteliğinde tekrarlanan arızalar nedeniyle davacı tarafça yapılan onarım masraflarından davalıların sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle,kullanıcı hatasından kaynaklanmayan onarım bedellerinin davacıya iadesinde isabetsizlik olmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı ...

vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı ... Otomotiv Sanayii ve Tic AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 812,84-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 203,70-TL harcın mahsubuna kalan 609,14-TL harcın davalı ... AŞ'den alınarak Hazine'ye ödenmesine,Davalı ... tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 78-TL istinaf yargı giderinin davalı ... Otomotiv AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/12/2025