Taşıyıcının ek ücretli hizmeti ifa etmemesinde sorumluluk sınırı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1841 E. 2025/2154 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Taşıma sözleşmesinde ek ücretle taahhüt edilen özel bir teslim hizmetinin (örn. ertesi gün teslim) ifa edilmemesi halinde, taşıyıcının sorumluluğu TTK'da öngörülen özel hükümlere (TTK 882(3)) tabidir; taşıyıcının ağır kusuru veya pervasızca davranışı ispat edilmedikçe ve dolaylı zararları tazmin etme yönünde açık bir taahhüdü bulunmadıkça, taşınanın gecikmesi nedeniyle doğan dolaylı zararlardan (örn. üçüncü kişiye ödenen idari para cezası) TBK'nın genel hükümlerine dayanılarak sınırsız sorumlu tutulamaz.
Ele alınan sorunlar
Taşıma sözleşmesinde ek hizmet taahhüdüne aykırılık nedeniyle uğranılan dolaylı zararın (idari para cezası) tazmini → ret
İddia: Davacı vekili, davalının 'ertesi gün teslim' hizmetini ek ücret karşılığında taahhüt ettiğini, bu taahhüde uyulmaması nedeniyle SGK'ya ödenen idari para cezasının taahhüde aykırılıktan kaynaklanan zarar olarak TBK'nın genel hükümleri çerçevesinde tazmin edilmesi gerektiğini, davalının pervasızca davrandığını ve bu nedenle sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Taşınan evrakların alıcı SGK'ya süresinde teslim edilememesi nedeniyle davacıya idari para cezası uygulanmış olup, davalı taşıyıcının satmış olduğu 'ertesi gün teslim' hizmetini ifa etmediği ve buna ilişkin bedeli tahsil ettiği tespit edilmiştir. Ancak davacı vekilinin atıf yaptığı emsal karardaki olayda hiç taşıma yapılmamışken, somut olayda taşımanın yapılabilecek makul sürede gerçekleştirildiği, son teslim gününden bir gün önce kargonun davalıya teslim edildiği ve taşıma sözleşmesinin risklerine göre davalının ağır kusurlu veya pervasızca davrandığının kabul edilemeyeceği belirlenmiştir. Taşıma sözleşmesinin ihlali halinde uygulanacak özel hükümler bulunduğundan somut olaya TTK'nın 882(3) maddesi uygulanır; davalının dolaylı zararları ödeme taahhüdü bulunmadığından TBK'nın genel hükümlerine gidilemez. Bu nedenle davalının gecikme nedeniyle doğan dolaylı zararların tamamından sorumlu tutulamayacağı yönündeki ilk derece kararında hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıyıcının ek ücretli özel teslim hizmetini ifa etmemesi durumunda TTK 882(3) hükmünün uygulanacağı ve taşıyıcının ağır kusuru/pervasızca davranışı ispatlanmadıkça dolaylı zararlardan (idari para cezası gibi) TBK'nın genel hükümlerine göre sınırsız sorumlu tutulamayacağı yönündeki değerlendirme, benzer taşıma sözleşmesi uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıma sözleşmesi↗ ek hizmet taahhüdü↗ gecikmeden doğan sorumluluk↗ sınırlı sorumluluk↗ pervasız davranış (ağır kusur)↗ dolaylı zarar↗ özel hüküm-genel hüküm ilişkisi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1841
KARAR NO 2025/2154
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/02/2025
NUMARASI 2022/949 Esas - 2025/162 Karar
DAVA
Tazminat (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ 19/11/2022
İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/12/2025
Davanın kısmen kabulü-reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davacının davalının sunduğu "... ..." hizmetinden faydalanarak teslimden sonraki gün dava dışı alıcısına teslim edilmek üzere davalıya tevdi ettiği kargonun, belirlenen günde teslim edilmemesi nedeniyle uygulanan idari para cezasını ödemek zorunda kaldığını, davalıya hatası nedeniyle ödenen idari para cezasının ödenmesi için gönderilen ihtara olumsuz cevap verildiğini beyan ederek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının "... ..." ile ilgili hizmet taahhüdüne uymaması ve kusuru nedeniyle müvekkil şirkete uygulanan idari para cezası nedeniyle SGK ya ödenen 45.036-TL kadar zarara uğradığını ileri sürerek 45.036-TL nin 01/06/2022 tarihinden itibaren
Faiz işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili;davalının taşıma hizmetinin yerine getirdiğini, taşıma içeriğinin taşıma senedinde belirtilmediğini,"... ..." hizmetinin hangi illere verildiğinin web sitesinde açıkça görüldüğünü, buna göre Ankara ili çıkışlı Kahramanmaraş varışlı gönderilere bu hizmetin verilmediğinin belirtildiğini, teslimatın 1 gün sonra yapılması nedeniyle müşteri memnuniyeti kapsamında alınan hizmet bedelinin iadesinin yapılacağı hususunda cevap verildiğini, müvekkil şirketin "... ..."hizmeti dahi sağlamış olsa davacının SGK'ya evrakların geç teslimi nedeniyle kesilecek idari para cezalarının tahsilinin kendisinden beklenemeyeceğini, müvekkili şirketin gecikecek teslimatlardan kaynaklı oluşması muhtemel tüm zararları tazmin taahhüdü vermediğini, geç teslim varsayımında davacının buna ilişkin bildirimi 21 gün içinde yapması gerektiğinden gecikmeye dayalı haklarının sona erdiğini, basiretli davranmayan ve zararın oluşmasına neden olan davacının dolaylı zararlarını müvekkilinden talep edemeyeceğini beyan ederek,davanın
reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; uyuşmazlığın davacının göndereni olduğu kargo taşımasında taraflar arasında 10/01/2022 tarihinde kargo gönderimine ilişkinticariilişkikurulduğu,https://www.....o.com.tr/hizmetlerimiz/bireysel-hizmetlerimiz /ozel- hizmetlerimiz/...-...//sitesinde; kargonun teslim yerine hizmet verilmediği, davalı tarafça düzenlenen kargo teslim fişinde "... ..." ibaresi bulunduğunu, faturada ayrı bir kalem olarak bu hizmetin zikredildiğini ve bedelinin talep edildiği görülmekle davacının bu hizmeti vermeyi taahhüt ettiğini,bir konu hakkında yasada özel hüküm bulunuyorsa o konu hakkında , özel hükme dayanarak karar verilmesi gerektiği ,somut olayda TTKnın 882(3) maddesinin uygulanacağı;“Taşıyıcının,gecikmeden doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır.” şeklinde olması nedeniyle de davacının talep edebileceği zararının;
kargo ücretinin üç katı 185,25-TL olduğu gerekçesiyle 185,25-TL nin 04/04/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; davalının “... ...” adı altında ek ücret karşılığı hizmet taahhüdü verdiğini, bu hizmetin fiilen fatura edildiğini, daha sonra bu hizmetin yerine getirilmediğini ve bunun sonucunda da müvekkilinin idari para cezası ödemek zorunda kaldığını, zararın"taahhüde aykırılık" neticesinde doğduğunu, “… taraflar arasında mutakabat sağlanmış taşıma planına ve özellikle süreye uyulmaması, dikkatsizlikten daha öte tedbirsizliğe, ihtiyatsızlığa varan cesaretle, pervasızca bir davranış” (Y. 11 HD 13/11/2019 tarih 2018/4642 esas / 2019/7188 karar )olarak değerlendirildiği, taşıyıcının zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle hareket etmesi halinde, sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağının kabul edildiğini, davalının, fiilen sunmadığı veya sunmayacağını bilmesi gereken bir hizmeti satması ve bu hizmete ilişkin bedeli almasının beklenen özen ve dürüstlük ilkesine aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Kargoda taşınan evrakların istenilen sürede alıcı SGK ya teslim edilemediğinden SGK tarafından tahakkuk ettirilen idari para cezasının taşıma taahhüdüne uymadığı ileri sürülen davalı taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkindir.Davacı işyerinde meydana gelen iş kazası nedeniyle davacıdan bir kısım evraklar 15 gün içinde SGK ya teslimi istenilmiştir.Tebligat 27.12.2021 tarihinde yapılmış olup, 15 günlük süre 11.01.2022 tarihinde sona ermektedir. Davacı, belgeleri son günden bir gün önce, "ertesi gün 10:00'a kadar teslim taahhütlü" (... ...) kargoya verdiğini, ancak davalının ertesi gün teslim taahhütlü hizmeti satmasına rağmen; teslim ertesi gün yapılamadığından para cezasına muhatap kaldığını, TBK nın borcun gereği gibi ifa edilmemesine ilişkin hükümleri çerçevesinde davalı taşıyıcıdan tahsili gerektiğini ileri sürmektedir.
Yapılan incelemelerden alıcının bulunduğu yere satılan hizmetin verilmediği tesbit edilmiştir.Ne var ki davalı bu hizmetin bedelini davacıdan tahsil etmiştir. Davacı vekilince atıf yapılan ilamda hiç taşıma yapılmamış olması hali mevcuttur.Taşımanın yapılabilecek makul sürede yapıldığı belirlenmiştir. Son teslim gününden bir gün evvel davalıya teslim edilen kargonun taşıma sözleşmesinin riskleri gözetildiğinde; davalının ağır kusurlu veya pervasızca davrandığı kabul edilemez. Taşıma sözleşmesi ihlali halinde özel hükümler bulunduğu; somut olaya TTK nın 882(3) maddesinin uygulanması gerektiği, davalının dolaylı zararlarını ödeme taahhüdü bulunmadığı dikkate alındığında TBK nın genel hükümlerine gidilemeyeceği sonucuna varılmış, davalının gecikme nedeniyle dolaylı zararlarının tamamından sorumlu olmayacağı yolunda ki kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/12/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/286954 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi