Bayilik sözleşmesinin haksız feshinde sabit yatırım bedelinin tahsili

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/1810

KARAR NO 2025/2062

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/10/2025

NUMARASI 2024/308 Esas - 2025/663 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 28/05/2024

İSTİNAF KARAR TARİHİ 15/12/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında "...A Polatlı/Ankara adresinde bulunan istasyonun işletilmesine yönelik 18.09.2023 tarihli Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini,müvekkili şirket tarafından davalı şirket lehine yatırımlar yapıldığını,Sözleşme ilişkisi henüz birinci yılını davalı tarafından müvekkili şirkete karşı keşide edilen Polatlı 4. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 21.11.2023 tarihli fesih ihtarnamesi ile süresinden önce ve haksız şekilde feshedildiğini, davalı şirkete yapılan yatırım bedellerinden kaynaklı olarak davalının vade farkı hariç 175.000-TLsabit yatırım bedeli borcu bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından keşide edilen ihtarlar ile ödenmesi istenildiğini beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000-TL alacağın, 22.11.2023 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH

Davalı vekili; davacı vekili tarafından 02/07/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunularak dava değeri 175.000-TL'ye çıkartılmıştır.

CEVAP

Davalı vekili, arabuluculuk başvurusunda belirtilen uyuşmazlık konusu ile işbu davanın konusunun farklı olduğunu, yetkili mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, davanın kısmi veyahut belirsiz dava olarak açılamayacağını, dava tutarının belirlenmesi gerektiğini, sözleşmenin feshinden sonra davalı müvekkilinin tüm borçlarını ödediğini ve anlaşmayı sona erdirdiğini, davacının alacak talebini kabul etmediklerini beyanla;davanın usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; “Davacı tarafından akaryakıt sektörünün olmazsa olmazı “Kurumsal Kimlik” olmadan ana dağıtım şirketinin ayırt edici logosu ve kurumsal kimliği olmadan akaryakıt bayilerinin satış yapamayacağı” ve “Davacı tarafından, davalı akaryakıt istasyonuna dava dışı “... ... ... Yapı İnşaat Nakliyat Elektrik Hırdavat Taahhüt Ltd Şti”nden davalı istasyonuna “Kurumsal Kimlik Revizyonu” yaptırıldığı” teknik bilirkişi tarafından tespit edilmiş olup,davalının sözleşmeyi ihlal ettiği sonucuna varılmakla;davacının, davalının istasyonu adına aldığı hizmeti 21.11.2023 tarihinde davalının feshi sonrasında davalıya fatura ettiği, dava konusu “Kurumsal kimlik Revizyonu” ile ilgili davalı tarafa fatura edilen 175.000-TL alacağın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 5.000-TL alacağa 28/05/2024 dava;

170.000-TL sine 02/07/2025 ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; alınan bilirkişi raporları arasında çelişki giderilmeden karar verildiğini, davacı tarafından düzenlenen faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının tesbit edildiğini talep edilen tutar sözleşme hükümlerine uygun şekilde ispatlanmadığını, sözleşmede fesih halinde talep edilebilecek bedeller açıkça düzenlendiğini, davacı taraf, bu maddelerde öngörülen piyasa değeri tespiti, yerinde inceleme, teslim edilen malzemeler gibi unsurlara dayanmamış; üçüncü bir firmadan alınan hizmet faturası üzerinden talepte bulunduğunu, feshin haklılığına ilişkin davalı savunmaları tartışılmadan karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, davalının sözleşmenin uygulanmasına ilişkin itirazlarının mahkeme tarafından değerlendirilmediğini, feshe ilişkin nedenler tartışılmadan davalı aleyhine tazmin sorumluluğu yüklenmesi hukuken mümkün olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; Bayilik sözleşmesinin davalı tarafından süresinden evvel feshi nedeniyle davalıdan talep edilen sabit yatırım giderlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Taraflarca 18.09.2023 tarihinde 5 yıl süre ile akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığı, davalı tarafından sözleşmenin akabinde , Polatlı 4. Noterliği'nin, ... yevmiye numaralı ve 21.11.2023 tarihli fesih ihtarnamesi göndererek sözleşmenin tek taraflı fesih ettiği anlaşılmaktadır. Sözleşmede bir fesih sebebi gösterilmediğinden ve süresinden önce fesih yapıldığından davalının feshi haksız fesihtir. Davalı vekili fesih sebeplerinin mahkemece incelenmediğini ileri sürmüş ise de fesih ihtarında bir sebebe dayanılmadığından daha sonra ki bir zamanda fesih sebebi gösterilip ispatlanamaz.

Davacı tarafça kurumsal kimlik yatırımı yapıldığını ileri sürerek bu bedelin ödenmesi için fatura tanzim edildiği, davalının faturayı kabul etmeyerek reddettiğini beyan ile dayanak belgelerini ibraz etmiştir. Davacı adına Davalı akaryakıt istasyonuna dava dışı “... ... ... Yapı..Ltd Şti”nden davalı istasyonuna “Kurumsal kimlik Revizyonu” yaptırıldığı, dava dışı firma tarafından düzenlenen 10.10.2023 tarihli faturada kurumsal kimlik revizyonu yapılan yerin davalı bayii adresi olduğu 21.11.2023 tarihli fatura ile aynı bedelde olmak üzere davalı tarafa fatura ettiği anlaşılmaktadır.Davalı taraf kurumsal kimlik çalışması yapılmadığını ileri sürmemiştir. Lisans başvurusu sonrasında alınacak işyeri çalışma ruhsatı aşamasında bilirkişiler tarafından "akaryakıt sektörünün olmazsa olmazı" olarak tanımlanan “Kurumsal Kimlik” olmadan akaryakıt bayilerinin satış yapamayacağı dikkate alındığında davacının bu masrafa katlandığı, akabinde bayilik faaliyetine başlanmadan sözleşmenin haksız olarak feshedildiği anlaşıldığından davacı tarafından boşa giden bu harcama bedelinden davalının sorumlu olduğunun kabulünde hukuka aykırılık bulunmamıştır.Sözleşmenin feshinden sonra davacı tarafından düzenlenen bu faturanın elektronik ortamda davalıya gönderildiği, davalının ticari defterlerinde davacı adına cari hesap açılmamış olduğu, fatura gönderildiğinde davalı tarafından red edildiğinin fatura üzerinde yazılı bulunduğu anlaşılmaktadır.Davalı vekili bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini ileri sürmüş ise de davalının ticari defterleri talimat yoluyla incelenmiş olup,davalının ticari defterlerinde davacı ile ilgili hiç bir kayıt bulunmadığı belirlenmiştir.Bilirkişi raporları arasında çelişki bulunmamaktadır.Sözleşmenin 32.maddesine göre;

“...Bayi, işbu sözleşme ve ekleri kapsamında geçici kullanım için kendisine teslim edilen ya da varsa, kendisine kiralanan tüm malzeme ve ekipmanları, aldığı vaziyette derhal dağıtıcı'ya teslim etmeyi, aksi halde ilgili malzeme ve ekipmanları ve dağıtıcı tarafından istasyona yapılmış istasyon binası, yer altı tankı, kanopi, market binası, yıkama yağlama ünitesi, çevre düzenlemesi vb dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere tüm sabit yatırımların piyasa değerini ve ilgili piyasa değerinin yüzde on fazlası oranındaki ek ücreti de dağıtıcı'ya derhal nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt etmektedir...” hükümleri uyarınca fesihten hemen evvel teslim edilen kurumsal kimlik malzemesinin değerinin ödenmesine ilişkin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle;

HMK nın 355(1)maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri kapsamında yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 11.954,25-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 2.988,56-TL harcın mahsubu ile kalan 8.965,69-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 75-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/12/2025