Temlik alınan cari hesap alacağında ispat yükü ve dava dışı ilişkilerin ayrıştırılması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2039

KARAR NO 2025/1580

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/04/2022

NUMARASI 2018/396 Esas 2022/439 Karar

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ 03/05/2018

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/10/2025

Davanın kısmen kabulü-reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile dava dışı ...arasında imzalanan Beşiktaş 8. Noterliği 29.01.2018 tarih ve ... nolu alacağın temliki sözleşmesi gereğince ...'ın davalıdan olan 64.000-TL alacağının, 64.000-TL bedelle müvekkili davacıya temlik edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine İstanbul 23. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, borcun kaynağının ... Şarapları -...ve davalı ...'a ait ...Kozmetik ve ... San. Tic isimli şahıs firması ile ticari ilişkiden kaynaklandığını, ticari defterlerin incelenmesi halinde alacağın ispat edileceğini belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin temlik eden ve davacıya ... Sultangazi Şubesinin ... numaralı hesabından ödemeler yaptığını, bu ödemeleri temlik eden ...ile ilgili cari hesaba kaydettiğini, böylece borçlu değil, alacaklı duruma geldiğini, müvekkilinin yine 2011-2014 yılları arasında temlik edenle o dönem ortak avukatlığını üstlenen Av. ...'a ödenen tutarların 1/4'ünden temlik edenin sorumlu olduğunu, fakat ... ... adına olan ödemeleri de müvekkilinin yaptığını belirterek davanın reddine, davacı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davalının temlik edene 64.000-TL borcunun bulunduğu hususundaki ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, 17/07/2019 tarihli rapor ile temlik edenin usulünce tutulan defterleri ile davalıdan 64.398,12-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalının defterleri üzerinde yapılan incelemede ise 02/03/2022 tarihli rapor ile davalının temlik edene 53.386,47-TL borçlu olduğunun tespit edildiği, alacağın likit nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, itirazın 53.386,47-TL yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden talepnamedeki şartlar ile devamına, fazla talebin reddine, 10.677,29-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

1- Davacı vekili; tarafların ticari defterleri arasındaki farklılığın asılsız ve virman talimatı olmaksızın tutulan dayanaksız kayıtlardan kaynaklandığını, bu kayıtların dikkate alınmaması gerektiğini,... isimli hesaptaki 31.943,17-TL'nin mahsubunun hatalı olduğunu, davalının defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını, davalının defterlerindeki muhtelif banka havalesi açıklamalı kayıtların dayanağı bulunmadığını,alacağın azaltılması amacını güden sonradan oluşturulan kayıtlar olduğunu, ayrıca davalının defterlerini süresinde de ibraz etmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2-Davalı vekili; temliknameye rağmen temlik edenin defterlerinde alacaklı görünmesinin izahı bulunmadığını, ayrıca temlik eden tarafından müvekkili aleyhinde Gaziosmanpaşa 2.

İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine İstanbul 6. ATM'nin 2017/598 sayılı dosyasının derdest olduğunu, davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, temlik alınan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Dava dışı temlik eden ile davacı arasında imzalanan Beşiktaş 8. Noterliği 29.01.2018 tarih ve ... nolu alacağın temliki sözleşmesi gereğince temlik edenin davalıdan (...Koz) olan 64.000-TL alacağının davacı tarafından temlik alındığı, temlik eden ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğu hususu sabit olup, uyuşmazlık temlik edenin davalıdan alacağı, varsa miktarı,alacağın temlik eden tarafından başlatılan icra takibinde talep edilip edilmediği hususundadır. Dava dışı temlik edenin defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde ... Gıda- ... adlı hesapta temlik edenin davalıdan 31/12/2014 tarihi itibariyle 64.398,12-TL alacaklı olduğu, alacağın sonraki yıllara aktarıldığı tespit edilmiştir.Bilirkişi tarafından davalıya ait hesap özetleri üzerinde yapılan incelemede ise temlik edenin 64.397,66-TL tutarındaki alacağının 2017 yılına aktarıldığı, davalının defterlerine 2017 yılında işlenen banka havalesi açıklamalı 28.299,44-TL, 31.354,20-TL, 18.149,25-TL ve 18.538,47-TL tutarlı kayıtlar neticesinde davalının 31.943,70-TL alacaklı hale geldiği tespit edilmiştir.

İtiraz üzerine bu kez davalının defterleri üzerinde yapılan incelemede 2018 yılı itibariyle 320.1Ahmet14 nolu hesapta temlik edenin davalıdan 85.330,17-TL alacaklı göründüğü, 320.01 ... adlı hesapta ise davalının temlik edenden 31.943,70-TL alacaklı olduğu, bu tutarın diğer hesaptan mahsubu ile dava dışı temlik edenin davalıdan (85.330,17 - 31.943,70=) 53.386,47-TL alacaklı olduğu tespit edilmiş, mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak bu miktar üzerinden davalının itirazın iptaline karar verilmiştir.Bunun dışında dava dışı temlik eden tarafından davalı hakkında üzüm satışı nedeniyle düzenlediği 06/07/2011 tarihli 16.251,93-TL ve 11/10/2012 tarihli 69.078,24-TL tutarlı müstahsil makbuzlarından kaynaklı 85.330,17-TL tutarındaki alacağın tahsili için davalı hakkında Gaziosmanpaşa 2.

İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali için açılan İstanbul 6 ATM'nin 2017/598esas sayılı dosyasında davalının itirazının iptaline karar verilmiştir.Bu dosyada temlik edenin defterleri üzerinde yapılan incelemede davanın konusu olan 85.330,17-TL tutarlı müstahsil makbuzlarının temlik edenin defterlerine işlenmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla müstahsil makbuzu kaynaklı bu alacağın temlik edenle davalı arasındaki cari hesaba işlenmediği, davacının temlik aldığı cari hesap alacağı ile temlik eden müstahsil makbuzlarından kaynaklı 85.330,17-TL tutarlı alacağın farklı hukuki ilişkiden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davalının defterlerinden de anlaşılacağı üzere temlik eden ile davalı arasında birden fazla hesap bulunmaktadır.

Müstahsil makbuzundan kaynaklı 85.330,17-TL tutarlı alacak Gaziosmanpaşa 2. İcra Dairesi'nin ... sayılı takipte talep edilmiş olup davacıya yapılan temlik bu alacağı içermemektedir. Bu halde mahkemece eldeki davanın konusunu oluşturmadığı halde müstahsil makbuzlarından kaynaklanan 85.330,17-TL alacak üzerinden değerlendirme yapılması doğru olmamıştır. Bu alacak hali hazırda İstanbul 6. ATM'nin 2017/598esas sayılı davasının konusunu oluşturmaktadır. Temlike konu alacak, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklanmaktadır. 20/03/2020 tarihli ek raporda davalı tarafından ibraz edilen hesap özetlerinde dava dışı temlik edenin 64.397,66-TL alacağının 2017 yılına aktarıldığı tespit edilmiş olup, bu tutar temlik edenin defterlerinde görülen alacakla uyumludur.Bu halde 2017 yılı başına kadar temlik edenin davalıdan 64.397,66-TL tutarında kayden alacağı bulunduğu sabittir.

Cari hesaptaki farklılık bu tarihten sonra davalının defterlerinde yer alan banka havalesi açıklamalı kayıtlardan kaynaklanmaktadır. Davalı; temlik eden ve temlik alana ödemeler yaptığını, bunun dışında faturaların, çocukların okul masraflarının kendisi tarafından ödendiğini, yine ortak avukatlarının ücretinin kendisi tarafından karşılandığını ileri sürerek 2011 yılı için 28.678,61-TL,2012 yılı için 31.354,60-TL, 2013 yılı için 18.149,25-TL, 2014 yılı için 18.538,47 -TL tutarlı banka ekstreleri ibraz etmiş olup bu harcamaları 2017 yılında defterlerine işlediği görülmekte ise de ödemelerin ağırlıklı olarak abonelik fatura ödemeleri olduğu, davacı temlik alana ve temlik edene yapılan bir kısım ödemeler bulunmakta ise de temlik edenle davalı arasında birden fazla hesap ilişkisi bulunduğundan yapılan ödemelerin temlik sözleşmesine konu cari hesap alacağına yapıldığına dair bir delil bulunmadığı anlaşılmakla davalının ödeme iddiası ispat edilememiştir.Bu halde temlik alan davacının 64.000-TL alacağını ispat ettiğinden, davanın kabulü gerekirken, davalının ispatlı olmayan ödemeleri ve dava konusu olmayan müstahsil makbuzları dikkate alınarak itirazın kısmen iptali doğru olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından, davalının itirazının 64.000-TL asıl alacak üzerinden iptaline,icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/04/2022 Tarih 2018/396 Esas 2022/439 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA; "Davanın kabulü ile davalının İstanbul 23. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyada itirazının iptali ile takibin 64.000-TL alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek devamına, % 20 oranda hesaplanan 12.800-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 4.371,84-TL nispi karar harcından mahkeme veznesine peşin yatırılan 1.092,96-TLnin mahsubu ile eksik kalan 3.278,88-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Davacı tarafından yatırılan 1.128,86-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 850-TL bilirkişi ücreti ve 371,55-TL posta gideri olmak üzere toplam 1.221,55-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı lehine takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," Alınması gereken 3.646,83-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 911,71-TL harcın mahsubu ile kalan 2.735,12-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde iadesine,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 154,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.09/10/2025