Navlun sözleşmesinin tarafı e-posta yazışmaları ve şirket ortaklık yapısıyla ispatlanabilir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2114 E. 2025/1691 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Navlun Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Taşıma
Gerekçe özeti
Bir navlun sözleşmesinin tarafı olduğunun ispatında konşimentoda taraf olarak adının geçmemesi tek başına belirleyici değildir; taraflar arasındaki e-posta yazışmaları (HMK 199 uyarınca belge niteliğinde), şirketler arası ortaklık/adres bağlantıları ve faturaların ilgili tarafa kesilmesinin talep edilmiş olması, karşı tarafın taşımanın başka bir akdi taşıyıcı aracılığıyla yapıldığına ilişkin itiraz ileri sürmemesi ve defter ibraz etmemesi birlikte değerlendirildiğinde navlun sözleşmesinin tarafı olduğu sonucuna ulaşılabilir. Vade farkı talebi ise ancak taraflar arasında buna dair anlaşma veya teamül ispatlandığında kabul edilebilir; işlemiş faiz talebi de temerrüde ilişkin delil bulunmadığında reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Davalının navlun sözleşmesinin tarafı olup olmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili, davalı adına e-posta gönderen kişinin davalı şirketin ortağı olduğunu, taşıma öncesi görüşmelerin bu kişiyle yapıldığını, faturanın davalı adına kesilmesinin istendiğini ve davalının faturalara itiraz etmediğini, mahkemenin konşimento-e-posta gemi isimlerinin örtüşmediğine dair gerekçesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: HMK'nın 199. maddesi uyarınca elektronik ortamdaki veriler de belge olarak kabul edildiğinden, davacı tarafça ibraz edilen e-postaların delil olarak kabulü ve uyuşmazlığın çözümünde değerlendirilmesi gerekir. Davalı şirketle dava dışı satıcı şirketin merkez adresleri aynı olup, e-posta yazışmasını yapan kişi dava dışı satıcı şirketin o tarihteki ortaklarından olup kullandığı e-posta uzantısı davalı şirketin ortaklarından birine ait şirkete aittir; yazışmaların devamında faturanın davalı şirket adına kesilmesi talep edilmiştir. Ayrıca davalı ile dava dışı satıcı şirket aynı adreste faaliyet göstermekte olup malın alınacağı yer olarak da davalının adresi gösterilmiştir. Davalı defterlerini ibraz etmediği gibi taşımanın başka bir akdi taşıyıcı firma aracılığıyla yapıldığına ilişkin bir itiraz da ileri sürmemiştir. Bu durumda davacı ile davalının navlun sözleşmesinin tarafı olduğu sonucuna varılmış, TTK'nın 1200. maddesi gereğince davacının hak ettiği navlun alacakları yönünden davalının itirazının iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Vade farkı ve işlemiş faiz talebi → ret
Gerekçe: Vade farkı talep edilebilmesi için taraflar arasında vade farkı alınacağına dair anlaşma ya da bu hususta teamül bulunması gerekir; taraflar arasında bu yönde bir anlaşma olmadığı gibi teamül de ispat edilmemiştir. Diğer taraftan davacının davalıyı takipten önce temerrüte düşürdüğüne ilişkin bir delil de bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Navlun sözleşmesinin tarafının tespitinde konşimentoda ad geçmemesinin tek başına belirleyici olmadığı, e-posta yazışmaları, şirketler arası ortaklık/adres ilişkisi ve fatura talebi gibi dolaylı delillerin birlikte değerlendirilerek sözleşme tarafının belirlenebileceği yönündeki değerlendirme, benzer ispat sorunları içeren navlun/taşıma uyuşmazlıklarında bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
navlun sözleşmesi↗ itirazın iptali↗ konşimento↗ elektronik belge (HMK 199)↗ vade farkı↗ temerrüt↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/2114
KARAR NO 2025/1691
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/11/2020
NUMARASI 2019/42 Esas 2020/323 Karar
DAVA
İtirazın İptali
DAVA TARİHİ 25/12/2018
İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/10/2025
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin davalı adına üstlendiği deniz taşıması edimini yerine getirmesine rağmen hak ettiği navlun alacağını alamayarak zarara uğradığını, dava konusu taşıma işinin faturalardan anlaşıldığı üzere ... koşullarında yapıldığını, dava konusu taşımada gönderenin davalı şirket olduğunu, davalı şirket yetkililerinin düzenlenen faturaları tebliğ almalarına rağmen müvekkiline ödeme yapmadığını, müvekkili şirketin davalının menfaatlerini gözeterek taşıdığı eşyaları alıcıya teslim ettiğini, davalının İstanbul Anadolu 14. İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takibine itiraz ettiğini belirterek davalının itirazın iptalini, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; dosyada mevcut konişmentolarda davalının adının yer almadığı, konişmentoların bazılarında ... Denizcilik AŞ, bazılarında ... SA ve birinde ... Hava ve Deniz Taşımacılığı AŞ'nin taşıyan olarak yer aldğı, yine ... Dış Tic. Ltd. Şti'nin yükleten veya taşıtan olarak göründüğü, dosyaya sunulan konişmentolardan hareketle davacı ile davalı arasında bir navlun sözleşmesinin bulunduğunun tespit edilemediği, dosyadaki yazışmalara göre navlun sözleşmesi kurulduğunun anlaşılamadığı, kaldı ki konişmentolardaki gemi adlarıyla e-postalarda geçen gemi adlarının da örtüşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAFSEBEPLERİ
1-Davacı vekili; dosyaya tüm yazışma ve konşimentoların ibraz edildiğini, davalı taraf adına e-postayı gönderen şahsın davalı şirketin ortağı olduğunu, taşıma sözleşmesi öncesi görüşmelerin bu kişi ile gerçekleştirildiğini ve bu kişinin gönderdiği e-postalara göre taşımanın müvekkili tarafından yaptırıldığının sabit olduğunu, faturanın davalı adına kesilmesinin istendiğini, davalının faturalara itiraz etmediğini, mahkemenin kararın e-postalardaki gemi istemi ile konşimentoda yer alan gemi isimlerinin örtüşmediğine dair gerekçesinin yerinde olmadığını, 770515037 nolu konşimentoda e-postada belirtilen geminin isminin yazdığını, kararın hatalı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, navlun alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda dava dışı ... Dış Tic Ltd Şti tarafından dava dışı alıcı ... Arar ... ... isimli firmaya satılan domates emtiasının alıcıya taşınması işinin akdi taşıyan sıfatıyla davacının üstlendiği, emtianın alıcısına teslim edildiği hususunda ihtilaf bulunmadığı, davalının 3 ayrı taşıma için düzenlediği navlun faturaları ile vade farkı faturasından kaynaklanan alacağın tahsili için davalı hakkında icra takibi başlattığı, mahkemece davalı ile navlun sözleşmesi kurulduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık; davalının navlun sözleşmesinin tarafı olup olmadığı, davalının navlundan sorumlu tutulup tutulamayacağı hususlarından kaynaklanmaktadır.
HMK'nın 199. maddesinde uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları belge olarak kabul edilmektedir. HMK'nın 199. maddesi elektronik ortamdaki veriler de belge kabul edildiğinden davacı tarafça ibraz edilen e-postaların delil olarak kabulü ve uyuşmazlığın çözümünde değerlendirilmesi gerekmektedir. Davalı şirketle dava dışı satıcı ... Dış Tic Ltd Şti'nin merkez adresleri aynı olup, ...'ün ... Dış Tic Ltd Şti'nde % 90 pay ile ortak olduğu ve şirketin ... tarafından temsil edildiği, davalı şirketin ise % 20 hisse ile ... Gıda ...Ltd Şti, % 5 hisse ile ..., % 50 hisse ile ..., % 25 ...
ortaklığından teşekkül ettiği, davalı şirkette % 20 hisse ile pay sahibi olan ... Gıda San Tic Ltd Şti'nin tek pay sahibinin ise ... olduğu, davalı şirketin ... tarafından temsil edildiği incelenen sicil kayıtlarından anlaşılmaktadır.Davacı tarafından sunulan e-postaların incelenmesinde "..." uzantılı e-posta ile ...tarafından davacı şirket çalışanından navlun teklifi alındığı, devamındaki yazışmalarla emtianın taşınması için tarafların anlaştığı görülmektedir. ..., ... Dış Tic Ltd Şti'nin o tarihteki ortaklarından olup, kullanılan e-postanın uzantısı ise davalı şirketin ortaklarından olan ...'ün şirketine aittir. Yazışmaların devamında faturanın davalı şirket adına kesilmesi talep edilmiştir.
Diğer taraftan davalı şirket ile dava dışı satıcı şirket aynı adreste faaliyet göstermekte olup malın alınacağı yer olarak da davalının adresi gösterilmiştir. Bunun dışında davalı tarafından defterler ibraz edilmediği gibi taşımanın başka bir akdi taşıyıcı firma aracılığıyla yapıldığına ilişkin bir itiraz da ileri sürülmemiştir. Bu durumda davacının ve davalının navlun sözleşmesinin tarafı olduğu sonucuna varıldığından TTK'nın 1200. maddesi gereğince davacının hakettiği navlun alacakları yönünden davalının itirazının iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Buna karşılık, her ne kadar davacı tarafından vade farkı açıklamalı fatura ile alacak talebinde bulunulmuş ise de vade farkı talep edilebilmesi için taraflar arasında vade farkı alınacağına dair anlaşma ya da bu hususta teamül bulunması gerekir.
Taraflar arasında bu yönde bir anlaşma olmadığı gibi teamül de ispat edilmemiştir. Diğer taraftan davacı takip öncesi işlemiş faiz talebinde bulunmuş ise de davalıyı takipten önce temerrüte düşürdüğüne ilişkin bir delil bulunmamaktadır. Bu durumda davacının üç adet navlun faturasına dayalı 9.400-USD alacağı yönünden davalının itirazının kısmen iptaline, vade farkı faturası ve işlemiş faiz talebi yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle; davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından davalının itirazının 9.400-USD asıl alacak üzerinden kısmen iptaline, fazla talebin reddine, hükmedilen likit ve belirlenebilir nitelikteki alacağın takip tarihindeki kur karşılığının % 20'si oranında 11.729,50-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/11/2020 Tarih 2019/42 Esas 2020/323 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davalının İstanbul Anadolu 14. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının 9.400-USD asıl alacak üzerinden kısmen iptali ile takibin 9.400-USD alacağa 3095 S.lı Kanunun 4/a maddesi gereğince kamu bankalarınca 1 yıl vadeli USD mevduata uygulanan en yüksek oranda faiz işletilerek devamına, fazla talebin reddine,Hükmedilen alacağın takip tarihindeki kur karşılığının %20'si oranında 11.729,50-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" İlk derece mahkemesine ilişkin olarak;"Alınması gereken 3.409,68-TL karar harcından davacı tarafından mahkeme veznesine peşin yatırılan 572,76-TL ve icra veznesine yatırılan 314,39-TL olmak üzere toplam 887,15-TL harcın mahsubu ile kalan 2.522,53-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,Davacı tarafından yatırılan toplam 923,05-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 900-TL bilirkişi ücreti ve 411,60-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.311,60-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.260-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,Davacı lehine takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine," Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Davacı tarafından yapılan 168-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 161-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
23/10/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/284787 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi