Taşıyıcı sorumluluk sigortasında hasarın teminat kapsamında değerlendirilmesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/1349

KARAR NO 2025/1752

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 31/12/2021

NUMARASI 2019/429 Esas - 2021/822 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 16/07/2019

İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/10/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı ... şirketinin müvekkilinin sigortalısı olduğu yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesini düzenlediğini, 17/10/2013 tarihinde taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle müvekkiline açılmış Bakırköy 5. ATM'nin 2016/52 esas ve 2018/374 karar sayılı dosyadaki 06/04/2018 tarihli karar sonucunda, müvekkilinden Büyükçekmece 3. İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasından 19.515,44-TL tahsil edildiğini, hasarın poliçe kapsamında davalı tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürerek, 19.515,44-TL'nin 11/06/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının hasara konu yükü açık, ambalajsız, sürtünme- sarsıntıya karşı sabitleme ve istiflemesi tam olmadan taşıdığını, Bakırköy 5. ATM'nin 2016/52 esas sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının yükü hiçbir çekince beyan etmeden yolda başka bir araca aktardığını, bu yükleme esnasında 5 adet soğutucu üründen birinin camının kırıldığını, yüke nezaret borcunu yerine getirmeyen davacının poliçe kapsamında talepte bulunamayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, bilirkişi raporuna göre davacının taşıma hizmeti kapsamında oluşan hasar için dava dışı kişiye yaptığı ödemenin taraflar arasındaki poliçe kapsamında kaldığı ve davalının sigortalısı davacıya ödeme yapması gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 19.515,44-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, poliçe özel şartlarındaki artırılmış sorumluluk maddesine göre davacının poliçe gerekliliklerini yerine getirmediğinden hasarın poliçe kapsamında bulunmadığını, talep başına 1.000-Euro tenzili muafiyet uygulanması gerektiğini ve ödenen faiz ile fer'ilerden müvekkilinin sorumlu olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı taşıyıcı şirket ile davalı ... şirketi arasındaki ... poliçe numaralı 05/02/2013-15/01/2014 vadeli yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamındaki hasarın ödenmediği iddiası ile tazmini istemine ilişkindir.Dava konusu 17/10/2013 tarihinde meydana gelen hasarın Sorumluluk Sigorta Poliçesi vadesinde meydana geldiği,poliçenin özel şartlarında "Bu sigorta genel şartlar ve aşağıdaki klozlar çerçevesinde taşınan emtiaya verilecek direkt hasarlar nedeniyle taşıyıcı sıfatıyla hareket eden sigortalının yasal mali sorumluluğunu teminat altına almakta olup her türlü dolaylı hasarlar ve netice zararları teminat kapsamı dışındadır." denilmiştir. Davalı vekili, poliçedeki "Özel Şartlar 2.35.

II-Artırılmış Sorumluluk" maddesi kapsamında, davacının parsiyel taşıma yaptığını ve artırılmış sorumluluk maddesi uyarınca teminat kapsamında olmadığını ileri sürmüş ise de, parsiyel taşımada standart şart ve koşullarda öngörülen edim ve yükümlülüklerde doğrudan bir arttırılmış yükümlülük bulunmadığı, tam yük taşımasından farklı olarak birden fazla göndericinin yükünün taşınması söz konusu olduğu, parsiyel taşımanın yaygın kullanılan bir yöntem olduğu gözetildiğinde, hasarın teminat dışı olduğuna yönelik istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Davacı taşıyıcının ödemesine esas Bakırköy 5. ATM'nin 2016/52 esas ve 2018/374 karar sayılı dosyasında, taşımaya konu 3 adet duvar tipi sütlük soğutucu emtiasının gönderen şirketin sigortacısı Mapfre'nin, eldeki davanın davalısı taşıyıcıya açtığı sigortalısına ödediği tazminatın rücuen tahsili istemli itirazın iptali davasında, eldeki davanın davalısına davanın ihbar edildiği, mahkemece 06/04/2018 tarihli nihai kararla 08/08/2017 tarihli bilirkişi raporunda, taşımaya konu 3 adet duvar tipi sütlük soğutucu emtiasındaki hasarın meydana gelmesinde dava dışı yükün göndereni ile davalı taşıyıcının ortak kusurlu oldukları ve 12/12/2017 tarihli raporda da, dava dışı gönderen-sigortalı ile davalının %50-%50 oranda müterafik kusurlu oldukları ,davalının takipte istenilen (17.554,82x0,50=)8.777,41-TL tazminattan sorumlu tutulabileceği gerekçesiyle,davalının takibe itirazının 8.777,41-TL bakımından iptaline karar verilmiştir.

Karara karşı taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzerine, Dairemizin 2018/1083 E., 2018/700 K. sayılı ve 16/05/2019 tarihli ilamıyla, hasarın tam olarak ne şekilde meydana geldiği dosya kapsamında mevcut belgelerden anlaşılamamakta ise de, davalı (taşıyıcı) tarafça ... senedine alıcıya teslim esnasında "yükleme hatası" şerhi düşülmüş olup, bu hususta ispat yükü üzerinde olan davacı da aksi yönde yani davalının farklı bir kusuruna ilişkin delil sunmadığından hasarın yükleme hatası nedeniyle meydana geldiğinin kabulü gerektiği; yüklemenin dava dışı gönderen-sigortalı tarafından yapıldığının tarafların kabulünde olduğu, yükleme esnasında emtianın araca sığmaması nedeniyle sigortalının katılımıyla ambalajları bozularak yükleme yapıldığını ve ayrıca taşıma esnasında emtianın İstanbul merkez depolarındayken davalı taşıyıcının, gönderen şirkete 07/09/2013 tarihli e-posta ile 1 adet camın kırıldığını bildirerek taşımaya onay verip vermediklerinin sorulduğu, gönderenin ise yükün acil olması nedeniyle çıkışının yapılmasını istediği;

taşıyıcının 12/09/2013 tarihli e-postasında emtianın araca sığmaması nedeniyle bir kısım köpüklerinin çıkarılarak araca yüklendiği, bu hususun sigortalı bilgisi dahilinde olduğu, ancak bu nedenle emtianın hasarlandığının bildirildiği, sigortalının bu e-postaya cevabının bulunmadığı; bu durumda dava dışı sigortalı tarafından 1 adet cam hasarına rağmen taşımaya onay verildiği söylenebilir ise de, ambalaj değişikliğinin sigortalının katılımı ile veya bilgisi dahilinde olduğu davalı tarafça ispat edilemediği; bir adet cam kırılması ve camların araç içine dağılması nedeniyle araç değiştirmek zorunda kalındığının ... belgesinden ve poliçe değişiklik zeyilinden sigortalının bilgisi dahilinde olduğu;

sonuç olarak dava dışı sigortalının hasara rağmen taşımaya onay vermesi, ayrıca araç değişikliğine dolayısıyla emtianın yeniden yüklenmesine onay vermesi nedeniyle, hatalı yükleme nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğunun; davalı taşıyıcının ise araç değişikliği nedeniyle yeniden yükleme işini üstlenmesi ve nezaret etme görevini gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle sorumlu olduğunun ve tarafların %50 oranında müterafik kusurlu olduklarının kabulü gerektiği gerekçesiyle, her iki tarafın da istinaf isteminin reddine kesin olarak karar verilmiştir.Bu halde davalının iddia ettiği gibi davalının bizzat kendisinin veya temsilcisinin veya istihdam ettiği kişilerin araç sürücüsünün veya işleteninin hilesi/kastı/ağır kusurunun neden olduğu bir hasardan söz edilemeyeceğinden davaya konu hasar teminat dahilindedir.Davacı söz konusu davadaki kararın kesinleşmesinden sonra Büyükçekmece 3.

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına 11/06/2019 tarihinde 18.317,34-TL ve 20/06/2019 tarihinde de 1.198,10-TL olmak üzre toplam 19.515,44-TL ödemiştir. İlk derece mahkemesince, davacı taşıyıcıya %50 oranda kusur izafe edildiği; davalı ... şirketinin teminat kapsamında hasar meydana geldiği halde ödemeden kaçındığı, önceki davanın davalıya ihbar edildiği ve mütemerrit davalıdan ödenen miktarın ferileriyle birlikte tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.Ayrıca davalı vekili, poliçede tazminat başına 1.000-Euro muafiyetin tenzil edilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, mahkemece istenilmesi üzerine davalı şirket tarafından 17/12/2019 tarihli yazı ekinde mahkemeye sunulan ...

nolu poliçede muafiyet klozu bulunmamaktadır. Söz konusu kloz, uyuşmazlıkla ilgisi bulunmayan davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu ve 16/01/2015-15/01/2016 vadeli 38078527 nolu deniz nakliyat sorumluluğu sigorta poliçesinde mevcuttur. Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 1.333,09-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 335-TL harcın mahsubu ile kalan 998,09-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 13-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/10/2025