Şirket adına yapılmayan ödemede derdestlik/kesin hüküm ve zamanaşımı başlangıcı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/2250

KARAR NO 2025/1738

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/10/2022

NUMARASI 2021/1153 Esas - 2022/941 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/10/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında akdedilen tekstil makinesi alım satımına ilişkin olarak anlaşma kapsamında davalıya 19/01/2011 tarihinde 20.000-USD, 22/01/2011 tarihinde 70.000-USD ödemede bulunduğunu, müvekkilinin sahibi olduğu dava dışı ... Ltd Şti aleyhine davalının yetkilisi olduğu şirket tarafından Bakırköy 8. ATM'nin 2012/415 esas sayılı dosyasında sözleşme konusu malın bedelinin ödenmemesi nedeniyle alacak davası açıldığını, müvekkilinin şirket yetkilisine yaptığı 90.000-USD ödemenin şirket adına yapılmadığından bahisle iş bu ödemenin kabul edilmediğini, söz konusu kararın Yargıtay tetkikatından geçmek suretiyle kesinleştiğini, söz konusu ödemenin belge karşılığında davalıya yapıldığının sabit olduğunu, söz konusu alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan iki ayrı icra takibine davalı tarafın haklı bir neden olmaksızın itiraz ettiğini belirterek davalının haksız itirazının iptaliyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; öncelikle takip konusu yapılan alacağın TBK'nın 146. maddesi gereğince zamanaşımına uğradığını, bu nedenlerle öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, ayrıca söz konusu ticari ilişki nedeniyle Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı dosyasında yargılama yapıldığını, yapılan yargılama sonucunda ihtilafın çözüldüğünü, mahkemece verilen kararın kesinleştiğini, bu bağlamda müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı tarafından ortağı olduğu şirket adına ödeme yaptığı hususunu Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı dosyasında ileri sürdüğü, mahkemece söz konusu ödemenin davalının sahibi olduğu ... Ltd Şti adına yapıldığı hususunun kabul edilmediği, dolayısıyla davacı tarafından dava konusu yapılan alacak yönünden zamanaşımının ancak Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmesinden sonra işleyeceği, söz konusu kararın Yargıtay 19.HD 2014/11150 E. 2015/8299 K. sayılı ilamıyla 04/06/2015 tarihinde onanmak suretiyle kesinleştiği, bu bağlamda söz konusu kararın kesinleşme tarihi dikkate alındığında icra takip tarihi itibariyle 10 yıllık sürenin geçmediği, taraflar arasında mevcut tekstil makineleri alım satımı kapsamında davacı tarafından davalıya belge karşılığında 19/01/2011 tarihinde 20.000-USD, 22/07/2011 tarihinde 70.000-USD ödemede bulunduğu, söz konusu ödemenin satışa konu makineler karşılığında yapıldığının Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı dosyasında ileri sürüldüğü, ancak mahkemece söz konusu ödemenin iş bu davanın davalısı olan şirket adına yapıldığı hususunun kabul edilmediği, mahkemece verilen kararın kesinleştiği, davacı tarafından bizzat davalıya yapılan söz konusu ödemeler nedeniyle davacının alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Bakırköy 13.

İcra Dairesi'nin ...sayılı takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, takip konusu alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, hükmedilen alacağın TL karşılığının %20'si üzerinden hesaplanan 166.040-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının Bakırköy 14. İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, takip konusu alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, hükmedilen alacağın TL karşılığının %20'si üzerinden hesaplanan 47.440-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; derdestlik itirazının değerlendirilmeden karar verildiğini, Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı dosyasında eldeki davanın konusu olan alacak isteminin değerlendirildiğini, eldeki davada ileri sürülen alacağın aynı alacak olduğunu, taraf değişikliğinin derdestliği ortadan kaldırmayacağını, bahsi geçen dava dosyasında şirketlerin ticari defterlerinin incelendiğini, ... firmasının ödeme yöntemi olarak kullandığı çeklerin akıbetine ilişkin banka yazıları, hesap özeti ve bilirkişi raporuna göre ... firmasının yaptığı ödemelerin tespit edilemediğini, tüm bu hususların Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas dosyada bulunduğunu, eldeki davada ileri sürülen hususların daha önceki davada tartışıldığını, müvekkilinin alacağına bu şekilde kavuştuğunu, davacı ...'in ödeme yaptığı iddiasının ikinci kere yargılama konusu yapıldığını, zamanşımı definin reddinin hatalı olduğunu, zamanaşımını kesen nedenlerin somut olayda gerçekleşmediğini, Asliye ticaret mahkemelerinin görevli olmadığını, davacının önceki davada ticari ilişkinin şirketle olduğunu iddia ettiği halde eldeki davada kendisi ile ilgili olduğunu iddia ederek çelişkili beyanlarda bulunduğunu, davacının dava dilekçesindeki iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, davacının önceki davada söz konusu borcun 70.000-USD kısmını elden verdiğini, kalan kısmı ise 30 ay vade ile ödenmek üzere anlaşıldığını ileri sürdüğünü, 90.000-USD tutarlı makbuz sunamadığını, davacının önceki beyanlarında da açıkça görüleceği üzere sözleşme konusu makinelerin davacı tarafından teslim alındığını, davacının 2011 yılında teslim aldığı makineler nedeniyle aradan 12 yıl geçtikten sonra açtığı davada kötüniyetli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, avans olarak yapıldığı iddia edilen ödemelerin iadesi içim başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davalının yetkilisi olduğu şirket tarafından, davacının yetkilisi olduğu şirkete teslimi yapılan makinelerin bedelinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için davacının sahibi olduğu şirket aleyhinde icra takibi başlatıldığı ve Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı itirazın iptali davasının açıldığı, davacı tarafından davalıya belge karşılığında 19/01/2011 tarihinde 20.000-USD, 22/07/2011 tarihinde 70.000-USD ödemede bulunulduğu, bahsi geçen dava dosyasında davacıya ait şirket tarafından söz konusu ödemenin satışa konu makineler karşılığında yapıldığının ileri sürülmesine rağmen bu ödemelerin şirket adına yapılmış geçerli bir ödeme kabul edilmeyerek, borçtan mahsubunun yapılmadığı ve davalının yetkilisi olduğu şirket tarafından açılan 2012/415 esas sayılı davanın kabulüne karar verildiği, temyiz üzerine kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafça, Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı dosyasının derdestlik veya kesin hüküm teşkil ettiği ileri sürülmüş ise de kesin hüküm ya da derdestlikten söz edilebilmesi için davaların aynı taraflar arasında görülmesi gerekmektedir. Bahsi geçen dava, eldeki davanın taraflarının ortağı ve aynı zamanda yetkilisi olduğu şirketler arasındaki görülmüş olup, davacının davalıya yaptığını ileri sürdüğü ödeme, şirket borcundan mahsup edilmemiştir. Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı dava dosyasında eldeki davanın konusunu oluşturan ödemelerin yapılmadığına ilişkin kesinleşen bir tespit bulunmamaktadır. Bu durumda Bakırköy 8.ATM'nin 2012/415 esas sayılı dava dosyası eldeki davanın konusunu oluşturan ödemeler bakımından kesin hüküm arz etmemektedir.Davacı tarafından ibraz edilen 19/01/2011 ve 22/01/2011 tarihli belgelerde makine siparişi için davalıya ayrı ayrı 20.000-USD ve 70.000-USD olmak üzere toplam 90.000-USD ödeme yapıldığı hem davacının hem de davalının imzası ile teyit edilmiştir.

Bahsi geçen belge HMK'nın 199. maddesi kapsamında kesin delil niteliğinde olup, davalıya sipariş için 90.000-USD avans ödemesi yapıldığını doğrulamaktadır. Bu ödemelerin davalının yetkilisi olduğu şirketten alınan makinelerin karşılığında, davacının yetkilisi olduğu şirket adına ve hesabına yapıldığı iddiaları Bakırköy 8.ATM 2012/415 esas sayılı dosya kapsamında geçerli görülmediği gibi davalının ödeme karşılığında davacıya teslim ettiği makine bulunmamaktadır. Bu durumda dava konusu avans ödemeleri nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olduğunun kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacının alacağı, makine satışına ilişkin sözleşmeden kaynaklanmakla TBK'nın 146. (818 S.lı BK m.125.) maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Davalı tarafça davacının alacağının zamanaşımına uğradığı ileri sürülmüş ise de davacının bu ödeme iddiası Bakırköy 8.ATM 2012/415 E. sayılı dosyasında itiraz olarak ileri sürülmüş olup, Eldeki dava bahsi geçen davanın sonucuna bağlı olarak açılmıştır. Bahsi geçen davanın 04/06/2015 tarihli onama kararının tebliğine müteakip kesinleştiği anlaşılmakla dava konu icra takibinin 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşıldığından davalının zamanaşımına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 72.914,09-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 18.229-TL harcın mahsubu ile kalan 54.685,09-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 27-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde HMK’nın 361/1. maddesi gereği Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.30/10/2025