6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kredi kartı/KMH faizinde Tebliğ sınırı; ticari kredide TBK 120 uygulanmaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1437 E. 2025/1575 K. · · İlk derece: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kredi kartı ve kredili mevduat hesabı (KMH) alacaklarına uygulanacak azami akdi ve temerrüt faiz oranları, TCMB tarafından 2006/1 sayılı Tebliğ ve devamındaki tebliğler uyarınca belirlenir; bankanın sözleşmede öngördüğü daha yüksek bir oran bu sınırları aşamaz. Ticari kredi alacağında davacı banka, TCMB'ye bildirdiği fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranını somut ve yeterli bir belge ile ispatlayamazsa, sözleşmede yazılı daha yüksek oran uygulanamaz; ayrıca bu koşullarda TBK'nın 120. maddesindeki avans faizi esası da uygulama alanı bulamaz. İstinaf incelemesinde, hesaplanan doğru oranın istinaf eden aleyhine olduğu tespit edilse de, istinaf edenin sıfatı gözetilerek bu husus onun aleyhine değerlendirilmez.

Ele alınan sorunlar

Kredi kartı ve KMH alacağında uygulanacak temerrüt faiz oranı → ret

İddia: Davacı, genel kredi sözleşmesinin 22. maddesine göre kredi kartı alacağı için %33,12, KMH alacağı için %30,24 oranında temerrüt faizi uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları 2006/1 sayılı Tebliğ ile TCMB tarafından belirlenmeye başlamış; 2013/8 sayılı Tebliğ ile KMH kredilerindeki azami akdi ve gecikme faizi oranlarının kredi kartlarına uygulanan oranları geçemeyeceği düzenlenmiş; 2013/10 sayılı Tebliğ ile kurumsal kredi kartı işlemleri de aynı Tebliğ kapsamına alınmıştır. Buna göre kurumsal kredi kartı dahil KMH kredileri 2006/1 sayılı Tebliğ hükümlerine tabidir. Hesabın kat edildiği tarih itibariyle TCMB tarafından KMH ve kredi kartı alacakları için %22,08 akdi, %28,08 temerrüt faizi belirlendiğinden ve bu oranların aşılması mümkün olmadığından, davacının kredi kartı alacağına %33,12 ve KMH alacağına %30,24 oranında faiz uygulanmasına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ticari kredi alacağında uygulanacak temerrüt faiz oranı ve TBK 120 uygulaması → ret

İddia: Davacı, genel kredi sözleşmesinin 22. maddesine göre ticari kredi alacağı için %50 oranında temerrüt faizi uygulanması gerektiğini, mahkemece uygulanan %39 oranının sözleşmeye aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Bilirkişi raporunda, davacı bankanın fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranı sunulmadığından TBK'nın 120. maddesine göre temerrüt tarihindeki avans faiz oranının (%19,50) iki katı olan %39 oranının talep edilebileceği görüşü bildirilmiş ve mahkemece bu oran üzerinden karar verilmiştir. Davacı, bu oranın sözleşmenin 22. maddesine aykırı olduğunu ve %50 oranının uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür. Davacının TCMB'ye bildirdiği azami kredi faiz oranlarına ilişkin gönderdiği CD içindeki excel belgesinde ticari kredi için %40 oranı yazılı olmakla birlikte, davacı ne icra takibinde ne yargılama aşamasında %50 oranının TCMB'ye bildirildiğini gösteren bir belge sunmamıştır; söz konusu excel belgesindeki soyut kaydın TCMB bildirimi olarak kabulü mümkün değildir. Davalıların icra takibinde faiz oranlarına itiraz ettiği gözetildiğinde, davacı %50 oranında temerrüt faizi talebini ispatlayamamıştır. Ayrıca talebe konu ticari kredi alacağı bakımından mahkemece kabul edildiği üzere TBK'nın 120. maddesinin uygulanma yeri bulunmamaktadır. Kredi için uygulanan akdi faizin %16,20 olduğu ve buna %100 ilaveyle uygulanacak temerrüt faiz oranının %32,40 olarak hesaplandığı görülmüş ise de, istinaf edenin sıfatına (davacı) göre bu husus davacı aleyhine değerlendirilmemiş ve mahkemenin uyguladığı %39 oranı korunmuştur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kredi kartı ve KMH alacaklarında TCMB Tebliğleri ile belirlenen azami faiz oranlarının sözleşme hükümlerine rağmen aşılamayacağı ve ticari kredi alacağında bankanın fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranını somut belge ile ispatlayamaması halinde TBK 120'nin uygulanamayacağı yönündeki değerlendirmeler açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
İtirazın iptali Genel kredi sözleşmesi Müteselsil kefalet Kredi kartı azami faiz oranı Kredili mevduat hesabı (KMH) Temerrüt faizi TBK 120 Avans faizi İspat yükü Aleyhe düzeltme yasağı

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 120

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/1437

KARAR NO 2025/1575

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/05/2022

NUMARASI 2019/166 Esas - 2022/370 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 09/04/2019

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/10/2025

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili banka

ile dava dışı-borçlu ... Özel Güv. ... Ltd. Şti. arasındaki genel kredi sözleşmesi uyarınca borçluya çek taahhüt kredisi, şirket kredi kartı, ticari mevduat hesabı, taksitli ticari kredilerin kullandırıldığını, davalıların ise sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, kredi borçları ödenmeyince hesabın kat edildiğini ve 18/04/2018 tarihli kat ihtarının noterden borçlulara gönderildiğini, borç yine ödenmeyince kredi borçlusu ve kefillere karşı İstanbul 26. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak davalıların takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, davalıların takibe itirazının reddine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, bilirkişi raporu ve tüm delillere göre, davacı ile dava dışı takip borçlusu ... Özel Güv. ... Ltd. Şti. arasındaki genel kredi sözleşmelerinden dolayı davalı kefillerin bilirkişi kök raporunda belirlenen miktarlar üzerinden kredi kartı, KMH ve ticari kredi borçlarının bulunduğu; davacıya iade edilmemiş 9 adet çek yaprağı için toplam 14.400-TL gayrinakit alacağın, nakdi teminat olarak alacaklı nezdindeki faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesi gerektiği ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalıların icra takibine itirazının kısmen iptaline; davalı ... ve ... hakkında takibin kredi kartı hesabı yönünden 6.902,43-TL asıl alacak, 322,67-TL işlemiş faiz, 16,13-TL bsmv, 3.235,87-TL masraf olmak üzere toplam 10.477,10-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %28,08 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına;

kredili mevduat hesabı yönünden 30.869,27-TL asıl alacak, 1.443,04-TL işlemiş faiz, 72,15-TL bsmv olmak üzere toplam 32.384,46-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %28,08 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına; taksitli ticari kredi yönünden 211.440,40-TL asıl alacak, 13.303,13-TL işlemiş faiz, 665,16-TL bsmv olmak üzere toplam 225.408,69-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %39 oranında temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına; davalı ... İşgücü ... Ltd. Şti. ve ... Güv. Ltd. Şti. hakkında takibin kredi kartı hesabı yönünden;

6. 902,43-TL asıl alacak, 280,10-TL işlemiş faiz, 14,01-TL bsmv, 3.235,87-TL masraf olmak üzere toplam 10.432,41-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %28,08 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına; kredili mevduat hesabı yönünden;

30. 869,27-TL asıl alacak, 1.252,67-TL işlemiş faiz, 62,63-TL bsmv olmak üzere toplam 32.184,57-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %28,08 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına; taksitli ticari kredi yönünden; 211.440,40-TL asıl alacak, 8.348,37-TL işlemiş faiz, 417,42-TL bsmv olmak üzere toplam 220.206,19-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %39 oranında temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına; davalı ... hakkında takibin; kredi kartı hesabı yönünden;

6. 902,43-TL asıl alacak, 254,21-TL işlemiş faiz, 12,91-TL bsmv, 3.235,87-TL masraf olmak üzere toplam 10.405,42-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %28,08 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına; kredili mevduat hesabı yönünden;

30. 869,27-TL asıl alacak, 1.154,92-TL işlemiş faiz, 57,75-TL bsmv olmak üzere toplam 32.081,94-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %28,08 ve değişen oranlarda temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına; taksitli ticari kredi yönünden; 211.440,4.-TL asıl alacak, 5.804,04-TL işlemiş faiz, 290,20-TL bsmv olmak üzere toplam 217.534,64-TL üzerinden takip tarihinden itibaren yıllık %39 oranında temerrüt faizi ve %5 bsmv ile devamına; asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 14.400-TL gayrinakit alacağın, nakdi teminat olarak alacaklı nezdindeki faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine, nakdi teminat olarak depo edilmeden alacaklıdan tazmin edilmesi durumunda tazmin edilen tutarın tazmininden itibaren yıllık %50 temerrüt faizi ve %5,00 bsmv ile davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, genel kredi sözleşmelerinin 22. maddesinde temerrüt faizinin bankanın TCMB'ye uygulanacağını bildirdiği en yüksek kredi faizi oranına %100 ilaveyle bulunacak oran üzerinden temerrüt faiz oranı uygulanması gerektiğini, buna göre şirket kredi kartı alacağı için %33,12, ticari kredili mevduat hesabı alacağı için %30,24 ve taksitli ticari kredi hesabı alacağı için de %50 temerrüt faiz oranının dikkate alınması gerektiğin belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamındaki ticari kredi kartı, kredili mevduat hesabı ve ticari kredi alacağının tahsili ile gayrinakdi alacağın depo edilmesi için kefillere başlatılmış icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasında davacı banka ile dava dışı asıl borçlu ... Özel Güv. ... Ltd. Şti. arasındaki 04/06/2016 tarihli ve 5.000.000-TL limitli genel kredi sözleşmesini davalılar ... ve ..., 5.000.000-TL limitle müteselsil kefil olarak; yine davacı ile borçlu aynı şirket arasındaki 15/12/2017 tarihli ve 3.000.000-TL limitli genel kredi sözleşmesini davalılar ..., ... İşgücü ... Ltd. Şti., ... Güv. ... Ltd. Şti. ve..., 3.000.000-TL limitle müteselsil kefil olarak imzalamışlardır.Davaya konu İstanbul 26.

İcra Dairesi'nin ... sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalılar ..., ..., ..., ... İşgücü ... Ltd. Şti., ... Güv. ... Ltd. Şti.'den toplam 10.524,25-TL, 32.453,83-TL ve 228.760,90-TL'nin tahsilinin istenildiği, davalıların itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.Bilindiği üzere kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları hakkındaki Tebliğ (2006/1) RG'nin 02/04/2006 tarih ve 26127 sayılı nüshasında yayınlanarak yürürlüğe girmiş ve kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları Merkez Bankası tarafından belirlenmeye başlamış, 25/05/2013 tarih ve 28657 sayılı RG'de yayınlanan 2013/8 sayılı Tebliğ ile KMH kredilerinde uygulanacak azami akdi ve gecikme faizi oranları kredi kartlarına uygulanan akdi ve gecikme faizi oranlarını geçemeyeceği düzenlenmiştir.

Yine 03/08/2013 tarih ve 28727 sayılı RG'de yayınlanan 2013/10 sayılı Tebliğ ile 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinden sonra 3/A maddesi eklenerek "Kurumsal kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları hakkında tebliğin 3. madde hükümleri uygulanır." denilmiştir. Buna göre kurumsal kredi kartı dahil olmak üzere, KMH kredileri de 2006/1 sayılı Tebliğ hükümlerine tabi tutulmuştur. Hesabın kat edildiği tarih itibariyle TCMB tarafından KMH ve kredi kartı alacakları için %22,08 akdi, %28,08 temerrüt faizi belirlendiğinden ve bu faiz oranlarının aşılması mümkün olmadığından davacı bankanın kredi kartı alacağına %33,12 ve KMH alacağına da %30,24 oranında faiz uygulanmasına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Ayrıca davacının ticari kredi alacağı için, bilirkişi raporunda bir kısım Yargıtay ve BAM ilamlarına istinaden davacı bankanın fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranını sunmadığından, TBK'nın 120.

maddesine göre temerrüt tarihinde avans faiz oranı olan %19,50'nin %100 fazlası olan (19.50x2=) % 39 temerrüt faiz oranını talep edebileceği görüşü bildirilmiş, mahkemece bu oran üzerinden karar verilmiştir. Davacı vekili bu oranın, GKS'nin 22. maddesine aykırı olduğunu ve %50 temerrüt faiz oranının uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Mahkemece yazılmış 20/11/2020 tarihli müzekkereye verilmiş davacı bankanın tarihsiz 2020-SPS-490058 nolu evrakta, bankanın TCMB'ye bildirdiği ticari kredi azami faiz oranı tablosunun gönderilen CD içinde bulunduğu belirtilmiştir. Söz konusu CD içindeki excel belgesinde "TCMB'YE bil.azami kredi faiz o" açıklamalı tabloda, çeşitli krediler için faiz oranları yazılı olup, ticari kredi için %40 oranı yazılıdır.

Davacı taraf, ne icra takibi ne de yargılama aşamasında iddiası doğrultusunda temerrüt faizinin %50 olarak uygulanacağını gösteren TCMB'ye yapılmış bir bildirim sunmamıştır. Söz konusu excel belgesindeki soyut kaydın da TCMB bildirimi olarak kabulü imkanı bulunmamaktadır. Davalıların icra takibinde faize ve faiz oranlarına itiraz ettiği gözetildiğinde, davacı ticari kredi alacağı için %50 oranında temerrüt faizi uygulanması iddiasını ispatlayamamıştır. Ayrıca talebe konu ticari kredi alacağı bakımından mahkemece kabul edildiği üzere TBK'nın 120. maddesinin uygulanma yeri bulunmamaktadır. Fakat davaya konu kredi için uygulanan akdi faizin %16,20 olduğu ve buna %100 ilaveyle uygulanacak olan temerrüt faiz oranı %32,40 bulunmakta ise de, istinaf edenin sıfatına göre bu husus davacı aleyhine değerlendirilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,70-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMKnın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/283997 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.