6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Zamanaşımına uğrayan bonoya dayalı davada görevli mahkeme

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/20 E. 2018/169 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Davacının nitelemesi: Kambiyo Senedine (Bono) Dayalı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Kambiyo senedinden (bono) kaynaklanan hukuk davaları, senet zamanaşımına uğramış olsa dahi ve tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın, TTK 4(1)/a ve 5(1) maddeleri uyarınca mutlak ticari dava niteliğini korur; bu davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir ve senedin zamanaşımına uğrayıp uğramadığının değerlendirilmesi de bu mahkemenin görevi kapsamındadır. Ayrıca taraflar arasında senedin düzenlenmesine konu ticari bir ilişki bulunması halinde uyuşmazlık nispi ticari dava olarak da değerlendirilebilir.

Ele alınan sorunlar

Zamanaşımına uğramış kambiyo senedine dayalı davada görevli mahkeme → kabul

İddia: Davacı vekili, davanın kambiyo senedine (bono) dayalı itirazın iptali davası olduğunu, TTK 4. madde uyarınca mahkemenin görevli olduğunu, zamanaşımına uğrayan bononun temel ilişkiye dayalı alacak talebinde delil başlangıcı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve bu değerlendirmenin ticaret mahkemesine ait olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Kıymetli evraka ilişkin hükümler TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir; kıymetli evrakın zamanaşımına uğraması halinde hamilin müracaat haklarına ilişkin hükümler de aynı kitapta yer almaktadır. Kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları zamanaşımına uğramış olsa dahi, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın mutlak ticari dava niteliğini korur; senedin zamanaşımına uğramış olması bu niteliği değiştirmez. TTK 4(1)/a ve 5(1) maddeleri uyarınca bu uyuşmazlıkların çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir; senedin zamanaşımına uğrayıp uğramadığının değerlendirilmesi görevi de bu mahkemeye aittir. Ayrıca dosya kapsamında davacı ve davalının geçmişte tekstil ürünü alışverişine ilişkin bir ticari ilişkisi bulunduğu, senedin bu ilişki çerçevesinde düzenlendiği anlaşıldığından, uyuşmazlık nispi ticari dava olarak da değerlendirilmelidir. Bu nedenlerle davaya bakmakla Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair hüküm doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararın 'zamanaşımına uğramış kambiyo senedinden kaynaklanan davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu' yönündeki tespiti, benzer uyuşmazlıklarda görev belirlenmesi açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır; kararda ayrıca bu görüşün Yargıtay uygulamasıyla istikrarlı olduğu belirtilmiştir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Kambiyo senedinden (bono) kaynaklanan davalarda, senet zamanaşımına uğramış olsa dahi ve tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın, TTK 4(1)/a ve 5(1) maddeleri uyarınca mutlak ticari dava niteliği devam eder ve görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir; ayrıca taraflar arasında senedin düzenlenmesine konu ticari bir ilişki bulunması halinde uyuşmazlık nispi ticari dava olarak da değerlendirilebilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutlak ticari dava nispi ticari dava kambiyo senedi zamanaşımı itirazın iptali görevli mahkeme kıymetli evrak

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 4(1)/aTTK 5(1)TTK 670 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/20

KARAR NO 2018/169

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/10/2017

NUMARASI 2017/385 Esas 2017/760 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/03/2018

Görevsizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı yana vermiş olduğu ödünç para nedeniyle düzenlenip müvekkili emrine tanzim edilen 2 adet bonoya dayalı Bakırköy ..İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını,sebebinin bonoların vade tarihinin üzerinden 3 yıl 7 ay gibi bir sürenin geçmiş olması olduğunu, bonolarda nakten ibaresinin mevcut olduğunu, davalı yan ise borcunu ödemek yerine 14/04/2017 tarihinde alacağın tamamına,faiz oranına işlemiş faiz miktarına itiraz ettiğini, davalı yanın zamanaşımı itirazında da bulunduğunu, ancak bonolardaki imzaya itiraz edilmediğini, davalı yanın Bakırköy ...İcra Dairesinin .. esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine itirazın asıl alacak olan 23.500- USD üzerinden iptali ile takibin asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, görevsizlik itirazında bulunduğunu, dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini, icra takibi dosyasında bulunan senetlerin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple zamanaşımı itirazında bulunduğunu, takip dosyasında bulunan takip konusu her iki senetteki imzaya ve senet üzerindeki yazılara itiraz ettiğini, bu nedenlerle haksız ve dayanaksız olduğunu iddia ettiği davanın reddine, davacı tarafın, takibin %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması gerektiği halde somut olayda her iki tarafın ticari işletmesinden doğan husus olmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin yapılan açıklamalar gözetildiğinde anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, alacağın temel alacak ilişkisi çerçevesinde ileri sürüldüğü, mahkemenin görevli olmasını gerektirecek başkaca ilişkinin de bulunmadığı, bu durumda uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olmayıp asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle; mahkemenin görevli olmaması karşısında davanın usulden reddine, dava dosyasının görevli Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davanın kambiyo senetlerine (bono) dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğunu, 6102 sayılı TTK'nun 4.maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde mahkemenin bu davaya bakmakta görevli olduğunu, zamanaşımına uğrayan senetler nedeni ile alacaklı taraf borçlu ile aralarındaki temel ilişkiye dayanarak alacak talebinde bulunduğunu, ayrıca zamanaşımına uğrayan bono yazılı delil başlangıcı olarak kabul edilerek alacaklı taraf iddiasını tanık dahil her türlü delil ile kanıtlayabileceğini, zamanaşımına uğramış bir bonoya ilişkin delillerin takdirinin ticaret mahkemesine ait olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Bakırköy ...İcra Dairesinin .. esas sayılı dosyasında 30.8.2013 ödeme tarihli 10.000- usd ve 30.10.2013 ödeme tarihli 10.000- usd bedelli iki adet senedin takibe konu edildiği ,davacı verilen borç karşılığı senet alındığını ayrıca elden 3.000- usd para verdiğini,davalı ise tekstil satışı sebebi ile teminat olarak verilen senet olduğu, yırtıldığını ancak davacının sahte senet yırttığının anlaşıldığını savunmaktadır.

Kıymetli evraka ilişkin hükümler 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Kıymetli evrak zamanaşımına uğradığında hamilin müracaat haklarına ilişkin hükümlerde üçüncü kitapta yer almaktadır.Kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları zamanaşımına uğramış olsa dahi tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın mutlak ticari dava olduğu, kambiyo senedinin zamanaşımına uğramış olmasının bu niteliği değiştirmeyeceği, 6102 sayılı TTK'nın 4(1)/a ve 5(1) maddeleri uyarınca uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu;senedin zamanaşımına uğrayıp uğramadığını da değerlendirme görevinin anılan mahkemeye ait olduğu açıktır.

Yargıtay uygulamasında da bu konu da istikrarlı bir şekilde ;kambiyo senedinin zaman aşımına uğrayıp uğramadığının da değerlendirilmesi gerekliliği ,zamanaşımına uğramış kambiyo senedinden kaynaklı davalara bakmakla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu belirlenmiştir.. ( Yargıtay 11.HD 2016/6392esas 2016/7502karar; Yargıtay.19 HD: 2016/14411 esas 2017/4136 karar ; 2013/10450 esas 2013/13361 karar sayılı ilamlar )

Dava dilekçesinde davacı taraf tekstil sektöründe iş yapan işyeri(... Tekstil) bulunduğu ,davalı tarafta geçmişte testil ürünü satışına ilişkin kayıtsız bir ilişki bulunduğu ,bu dönemde alışverişin teminatı olmak üzere senet verildiği ,ancak sahte senedin iade olunduğunun anlaşıldığını savunmaktadır.Buna göre farklı sebeb gösterilse de her iki tarafın ticareti ile ilgili senet düzenlenmesinin sözkonusu olduğu , her iki tarafın ticari ilişkisine yönelik davanın nispi ticari dava olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Tüm anlatılanlara göre ;davaya bakmaya Asliye Hukuk mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin hüküm doğru görülmemiş,Davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülerek başvurunun kabulü ile HMK 353 1-a-3 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/385 Esas- 2017/760 Karar sayılı 25/10/2017 tarihli hükmün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 31,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 353(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/03/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/281583 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.