6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Derdestlik nedeniyle menfi tespit davasının reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/321 E. 2018/465 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Aynı taraflar arasında, aynı konu ve aynı dava sebebine dayanan bir dava daha önce açılmış ve halen görülmekte ise, sonradan açılan aynı nitelikteki dava hakkında HMK m. 114/1-ı uyarınca derdestlik dava şartı yokluğundan reddedilir; davacının aynı konuda ikinci bir dava açmakta korunmaya değer bir menfaati bulunmamaktadır.

Ele alınan sorunlar

Aynı çekle ilgili daha önce açılmış ve halen devam eden menfi tespit davası nedeniyle derdestlik → ret

İddia: Davacı vekili, davaya konu çekin ciro silsilesinde bulunan davalının Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeki davada taraf olmadığını, dava konularının farklı olduğunu, bu nedenle derdestliğin söz konusu olmadığını ve işin esasına girilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı, dava konusu çekle ilgili olarak icra takibine dayanan borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Aynı davacı tarafından, dava konusu çek dahil bir kısım çekle ilgili olarak Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde aynı davalıya karşı açılmış ve halen devam eden bir menfi tespit ve istirdat davası bulunduğu UYAP kaydından tespit edilmiştir. Aynı konuda iki dava açılmasında davacının korunmaya değer bir menfaati yoktur. Eski HUMK m. 187/4'te ilk itiraz olarak nitelenen bu husus, HMK m. 114/1-ı ile dava şartı haline getirilmiştir. Her iki davanın tarafları, konusu ve sebebinin aynı olduğu, davaların ayrılma sonrası aynı davalıya yöneltildiği ve dava sebebinin verilen çekten kaynaklanan borcun bulunmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu anlaşıldığından, HMK 114 ve devamı maddeleri gereğince derdestlik hali mevcuttur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Aynı çeke ilişkin olarak, aynı davalıya karşı farklı mahkemede açılmış ve halen devam eden bir menfi tespit davası varsa, sonradan açılan aynı nitelikteki davanın HMK m. 114/1-ı gereğince derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddedileceği yönünde bölgesel ve ikna edici nitelikte bir uygulama örneğidir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Derdestlik (aynı taraflar arasında, aynı konu ve sebebe dayanan, halen görülmekte olan başka bir davanın bulunmaması) — HMK m. 114/1-ı

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
derdestlik dava şartı menfi tespit davası ciro ciro silsilesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/1-ıHMK 114

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/321

KARAR NO 2018/465

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/01/2018

NUMARASI 2017/1090 Esas 2018/12 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/04/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin davalılara İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen ... Bank A.Ş muhataplı, ... hesap, ...çek numaralı, 28/02/2017 keşide tarihli, 50.000- TL bedelli çekten dolayı ve başkaca bir borcunun olmadığının tespitini, ayrıca mahkemece verilecek karar kesinleşinceye kadar davaya konu çekin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının müvekkili aleyhinde Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/41 E. Sayılı dosyası ile de aynı konuda menfi tespit davası açtığı iş bu davanın mükerrer açılmış dava durumunda olduğunu ve dava şartlarından olan davanın derdestliği hususunun resen mahkeme tarafından dikkate alınması gerektiğini beyan ile, davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, aynı dava sebebine dayanarak daha önce bir dava açılmış ve bu dava derdest ise, aynı konunun yeni bir dava konusu yapılmasının mümkün olmadığı, aynı konuda iki dava açılmasında davacının hukuken korunmaya değer bir menfaatinin olmadığı, mahkeme dosyasında ve Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/41 Esas sayılı esas sayılı dosyasında mahkeme dosyasının aynı dava konusu uyuşmazlığın olduğu ve Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/41 Esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği ve halen derdest olduğu, HMK.'nun 114,1/ı hükmü gereğince aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmamasının dava şartı olduğu, dava şartlarının yargılamanın her aşamasında resen değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle derdestlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğunda reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkili tarafından ... firması ile sözleşme yapıldığını, sözleşmenin ilerleyen kısımlarında söz konusu çeklerin ciro edilemeyeceği ibaresinin mevcut olduğunu, sözleşme konusu çeklerin karşılığı malların müvekkiline teslim edilmediğini, çeklerin de tarafına iade edilmediğini, bunun üzerine Tavşanlı 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/41 Esas sayılı dosyasında dava ikame edildiğini, fakat bu süreç içerisinde davaya konu çekin kötü niyetle aralarında ticari ilişkisi bulunmayan kişilere ciro edildiğini, derdestlik itirazında bulunulmuşsa da;... tarafından ciro edilen çekin davaya konu olduğunu ve ciro silsilesinde bulunduğundan davada taraf gösterilmesinin kanun ve hakkaniyet gereği olduğunu, dava konularının farklı olduğunu, Tavşanlı'da ikame edilen davanın ...

ile davacı arasındaki sözleşmenin yerine getirilmemesi ve çek karşılığı olan malların tarafına teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmeyi feshederek çeklerin iadesi talep edilmesi sonucu iade edilmediğinden dolayı borçlu olmadığının tespitiyle alakalı sözleşmeye konu tüm çeklerin mevzu bahis olduğu bir dava olduğunu, ancak bu davanın haksız olarak kötü niyetle tarafına takip başlatan ...t'a karşı borçlu olmadığının tespiti ile alakalı olup ... şirketinin ciro silsilesinde bulunduğundan kendisinin işbu davada taraf olarak bulunduğunu belirerek haksız ve hukuka aykırı mahkeme kararının kaldırılarak işin esasına girilerek yargılamaya devam olunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava da ;davacı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin 2017/9513 esas sayılı dosyası ile ...Bank...hesap ... çek nolu 50.000- TL bedelli çekle ilgili olarak borçlu olmadığının tespiti yönündedava açılmıştır. Davacı vekili çeki davalı ... .Ltd. Şirketine ticari alımla ilgili sözleşme gereği verdiğini ve malların kendisine verilmediğini iddia etmektedir. Diğer davalılar çekin cirantalarıdır.

Mahkemenin 14.11.2017 tarihli ara kararı ile davalı şirkete ait davanın tefrikine karar verilmiş ve davalı ile ilgili bulunan menfi tesbit davası ayrı bir esasa alınmış , davacı vekilinin ayırma kararına itirazı veya istinafı bulunmamaktadır.

Mahkemece Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/741 esas sayılı dosyası UYAP vasıtası ile incelenmiştir. Davacının dava konusu çek dahil bir kısım çek ile ilgili olarak dosya davalısına açılmış menfi tespit ve istirdat davası olduğu, yargılamanın halen devam ettiği anlaşılmıştır. Davalı vekili cevap dilekçesi ile derdestlik itirazında bulunmuştur.

Aynı konuda iki dava açılmasında davacının korunmaya layık bir menfaati yoktur. Daha önce HUMK m.187/4’de bir ilk itiraz olarak nitelenen bu husus HMK m. 114/1-ı hükmüyle dava şartı haline getirilmiştir. Her iki davanın tarafları, konu ve sebebinin aynı olduğu tespit edilmiştir. Her iki davada ayrılma sonrası aynı davalıya yöneltilmiş olup, dava sebebi verilmiş çek ile ilgili borcun olmadığı tespiti talebine ilişkindir. HMK 114 ve devamı maddeleri gereğince derdestlik halinin mevcut olduğu anlaşılmakla , Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsup edilmesine başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 362/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 26/04/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/280105 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.