Çekin rıza dışı elden çıkması: kötü niyet ispat yükü davacıdadır

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/357

KARAR NO 2018/482

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/12/2017

NUMARASI 2015/604 esas 2017/1217 karar

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/04/2018

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili , davacının ...' dan aldığı ...bank- Sefaköy Şubesinin .... sayılı 15.05.2015 tarihli ve 10.000- TL. yazılı çekini iş yerinde kaybettiğini, Bakırköy 2. ATM nin 2015/229 esas sayılı dosyası ile çek iptal davası açtığını, tedbir kararı verildiğini, çekin davalı tarafından bankaya takas yoluyla ibraz edildiğini, Mahkemenin çek istirdatı davası açmak üzere süre verdiğini,davacı müvekkilinin çekin arkasında cirosu bulunan kişileri tanımadığını, çekin müvekkilinin iradesi ve rızası dışında elden çıktığını,davalının çalınmış ya da bulunmuş olarak elinde bulundurmasının haksız ve kusurlu bir hareket olduğunu, davanın kabulü ile ..bank Sefaköy İnönü Mah. Şubesine ait keşidecisi ... olan 15.05.2015 keşide tarihi ve ...

nolu 10.000- TL. yazılı çekin istardına ve müvekkiline iadesine, ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davanın tamamen haksız ve kötü niyetle borçtan kurtulmak amacı güdülerek açıldığını, zira müvekkilinin bu çekten dolayı alacaklı olduğunu ve alacağını henüz alamadığını, müvekkilinin davacıyı tanımadığı gibi tamamen iyi niyetli 3.şahıs konumunda olduğunu, bu çekin hiçbir şekilde müvekkili tarafından çalınmadığı gibi herhangi bir yerde de bulmuş olmasının söz konusu olmadığını, dava konusu çekteki ciro silsilesinde görüldüğü gibi bu çekin müvekkiline .. tarafından ciro yoluyla geçtiğini, müvekkilinin bu çekte yetkili ve meşru hamil olduğunu ve ibraz süresi içinde bankaya ibraz ettiğini ve böyle bir durumla karşılaştığını, zira müvekkilinin ticaret kanunlarına göre iyi niyetli 3.şahıs konumunda olduğunu ve davacıyı tanımadığını, haksız ve kötü niyetle açılan davanın reddine, ..bank Sefaköy İnönü Mah.

Şubesine ait, 15/05/2015 tarih ve ... nolu 10.000 TL bedelli çekte müvekkilinin yetkili ve meşru hamil ve alacaklı olduğunun tespit edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın hukuki niteliği itibariyle İİK 72 maddesinde düzenlenen istirdat davası olup, davacının hamili olduğu çeki kaybettiğinden açılan çek iptali davasında, istirdat davası için mehil verildiği çekin hamiline keşide edildiği, çekin arkasında ...' ın ve ...' ın cirosunun olduğu, ciro silsilesinde kopukluk olmadığı, İcra dosyasında ... tarafından çek keşidecisi ve ciranta aleyhine takip yapıldığı, davacının çekte cirosunun olmadığı, çekin davalı tarafından ibraz edildiği, davacının dava konusu çeki davalının kötü niyetle iktisap ettiği hususunu kanıtlayamadığından çek istirdatı davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davalı tarafın cevap dilekçesiyle, olayı ve hamilliği reddetmediğini, müvekkilinin çekten dolayı alacaklı olduğunu ve alacağını tahsil edemediğini, davalının bundan sonra çeki kardeşine vererek icraya konu ettiğini, çek keşidecisinin de mahkemede tanıklık yaparak davalıyı ve alacaklıyı tanımadığını bu çeki ortaklıktan kaynaklanan bir borç nedeniyle davacıya verdiğini kabul etttiğini, yasada aranın çekin rızası dışında elinden çıktığı-meşru hamilin kendisi olduğunu-çeki eline geçiren kimsenin kötü niyetli veya çeki eline geçiren kimsenin iktisapta ağır kusurlu olduğunun apaçık ortada olduğunu, ayrıca MK. hükümleri gereğince yasanın kötü niyetliyi korumayacağını belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı vekili ...'dan almış olduğu ..bank A.Ş. Sefaköy İnönü Mah. Şubesinin ... sayılı 15.05.2015 tarihli ve 10.000,- TL. yazılı çekini iş yerinde kaybettiği , çeki bankaya ibraz eden hamil davalı hakkında istirdat davası açıldığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Dava konusu çek üzerinde davacının cirosu bulunmamaktadır. Dava konusu çek hamiline yazılıdır. İlk cirantadan davalıya geçen çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmamaktadır. Çek keşidecisi ... tanık olarak verdiği ifadesinde çeki ticari ilişki nedeni ile davacıya verdiğini beyan etmektedir. Ticari defter ve kayıtlar ibraz edilmemiştir. Davacı çekin hamili olduğunu iddia etmekte ise de davalıların kötü niyetli hamil yada çeki ağır kusurla iktisap ettikleri yönünde delil sunulmamıştır.

TTK 792(1) maddesine göre ;çek herhangibir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa,ister hamiline ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin ; çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Yasal düzenlemeye göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Davacı; davalının dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiği hususunu kanıtlayamadığından davanın reddine ilişkin hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nun 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/04/2018