6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Gabari aşımı nedeniyle köprüye çarpmada taşıyıcının müteselsil sorumluluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/62 E. 2018/383 K. ·

Rücuen tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Davacının nitelemesi: Taşıma Hukuku mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Taşınan emtianın gabari (yükseklik) sınırını aşması nedeniyle bir üst geçide çarpması sonucu oluşan hasarda, yol veya başka bir dış etken rol oynamamışsa ve hasar hatalı yükleme/özen eksikliğinden kaynaklanmışsa, akdi taşıyıcı (ana taşıyıcı) ile fiili taşıyıcı TTK 875, 876 ve 888/3 uyarınca müteselsil sorumludur. Zarar gören/sigortalıya ödeme yapan sigortacının halefiyet yoluyla dava hakkı bulunur; taşıyıcının sorumluluk sigortası poliçesi bulunsa da, zarar görenin veya halefiyetle dava açan sigortacının önce sorumluluk sigortacısına başvurma mecburiyeti yoktur; taşıyıcı ile sigortacısı arasındaki ilişki, taşıyıcının zarar görene ödeme yaptıktan sonra kendi sigortacısına dönerek rücu etmesiyle çözümlenir.

Ele alınan sorunlar

Taşıyıcının kusuru ve hasarın oluş nedeni → ret

İddia: Davalılar, Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. maddesindeki asli kusur hallerinin aşırı yük gabarisini kapsamadığını, asfaltlama çalışması ve yol/üst geçit kusurunun değerlendirilmediğini ileri sürerek kusur tespitine itiraz etmiştir.

Gerekçe: Emtianın toplam yüksekliğinin 4,99 metre, köprü yüksekliğinin ise 4,90 metre olduğu tespit edilmiştir. Kaza yeri tespit tutanağı ve mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, hasarın oluşmasında yolun veya başka bir dış etkenin rol oynamadığı, gabari dışı hatalı yükleme ve özen eksikliğinin hasara sebep olduğu tespit edilmiştir. Olay yerindeki tespitler, olayın gelişimi ve yük/araç ölçümleri dikkate alındığında taşıyıcının taşıma sırasında özen yükümlülüğünü ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. HMK 282. madde gereğince yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektirecek yasal bir sebep bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Dosyadaki deliller ve bilirkişi değerlendirmesi neticesinde, olay yerinde tek yanlı olarak taşıyıcı çalışanının dikkat ve özen yükümlülüğü eksikliği nedeniyle hasarın meydana geldiği anlaşıldığından davalıların kusura ilişkin istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Akdi ve fiili taşıyıcının müteselsil sorumluluğu → ret

Gerekçe: Taşımanın davalı kooperatif tarafından ana taşıyıcı, diğer davalı tarafından fiili taşıyıcı sıfatıyla gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. TTK 875 ve 876. maddeleri gereğince akdi ve fiili taşıyıcının TTK 888/3 uyarınca müteselsil sorumlu oldukları sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Zarar görenin taşıyıcı sorumluluk sigortacısına başvuru zorunluluğu bulunmadığı ve halefiyet yoluyla dava hakkı → ret

İddia: Davalılar, taşımanın Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında olduğunu, TTK 1409. madde gereğince tazminatın öncelikle sorumluluk sigortacısından talep edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacının tazminat tutarını sigortalıya ödediği, TTK 1481. madde gereğince zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkının sigortacıya geçtiği, dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu tespit edilmiştir. Davalının sorumluluk sigortası poliçesi yükümlüsü şirket ile taşıyıcının sorumluluğu müteselsil olduğundan, davacının sigorta şirketi ya da davalılardan sorumluluk konusu değeri talep etme konusunda seçim hakkı bulunmaktadır. Davadan önce davacıya taşıyıcının sigortacısına başvuru mükellefiyeti yükleme imkânı bulunmamaktadır; davalı zarar görene tazminat ödemesinde bulunduktan sonra kendi sigortacısından sigorta limiti ve koşulları içinde zararını dava yoluyla isteme hakkına sahiptir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Gabari aşımı nedeniyle oluşan hasarlarda akdi ve fiili taşıyıcının TTK 875, 876 ve 888/3 uyarınca müteselsil sorumluluğu ile zarar görenin/halefiyetle dava açan sigortacının taşıyıcının sorumluluk sigortacısına önceden başvuru mecburiyetinin bulunmadığı yönündeki tespitler açısından bölgesel ve ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Dava şartı
Davacının (sigortacının) halefiyet yoluyla aktif husumet ehliyeti bulunduğu tespit edilmiştir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rücuen tazminat halefiyet müteselsil sorumluluk akdi taşıyıcı fiili taşıyıcı gabari aşımı taşıyıcı sorumluluk sigortası aktif husumet ehliyeti

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — T.T.K 875T.T.K 876T.T.K 888/3T.T.K 1481 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — H.M.K 282

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/62

KARAR NO 2018/383

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

MAHKEMESİ KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/07/2017

NUMARASI 2016/707 Esas 2017/581 Karar

DAVA

Rücuen Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/04/2018 (01/05/2018 yazım tarihli )

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde ;Müvekkili ...Sigorta A.Ş.'ye... sayılı Nakliyat Emtea sigorta Poliçesi ile 26/05/2015/2016 tarihleri arasında sigortalı bulunan ... AŞ ye ait New Holland marka biçerdöver emteası davalılardan fiili taşıyıcı ...'nın maliki olduğu ...plakalı çekiciye bağlı... plakalı yarı römork ile Derince limanından Kırklareliye taşınması sırasında D-100 karayolu İstanbul istikametinden Tekirdağ istikametine seyrettiği sırada Kavaklı Köprüsünden geçmek istediği sırada biçer döverin üst kısmının köprünün altına çarpması sonucunda araçta 34.347-TL'lik hasar meydana geldiğini, bu bedelin sigortalıya ödendiğini, taşımayı üstlenen firmanın olayda kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin ödediği hasar bedelinin avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili Davalı kooperatif ile dava dışı S... A.Ş ile taşıyıcı sorumluluk sigortası imzalandığını meydana gelen zararla ilgili hukuki sorumluluğun ....Ş.'ye ait olduğunu, davacının öncelikle sigorta şirketine başvuru yapılması gerektiğini, davanın ...A.Ş.'ye ihbar edilmesini, açılan davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İhbar olunan ... vekili beyan dilekçesinde; dava müvekkili şirkete ihbar edilmişse de müvekkili şirketin davacı tarafça talep olunan hasar bedelinden sorumluluğu bulunmadığını beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Asıl taşıyıcı olan kooperatif ve alt taşıyıcı (fiili taşıyıcı) olan davalının da hasardan T.T.K.'na göre müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, her ne kadar ... A.Ş tarafından Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlenmiş ise de davacının sigorta şirketine başvuru zorunluluğu bulunmadığı, sigorta şirketi ve taşıyanın müteselsil sorumlu oldukları, davalıların ödeme yaptıktan sonra kendi sigorta şirketlerinden tazminat talep edebilecekleri gerekçesi ile açılan davanın kısmen kabulü ile 30.800-TL tazminatın 11/12/2015 tarihinden, 3.546,96-TL nin ise 02/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. maddesinin asli kusurlu halleri saydığını,aşırı yük gabarinin asli kusurlu sayılmadığını, nakliyatın emtia sigortası ile sigorta şirketine sigortalı olduğunu T.T.K'nun 1409. maddesi gereğince tazminatın sorumluluk sigorta şirketinden alınması gerektiği , asfaltlama çalışması ile yükseklik dikkate alınmadan geçilmesi nedeni ile üst geçit kusur değerlendirilmesi yapılmamasının eksiklik olduğunu beyan ederek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

GEREKÇE

New Holland marka biçerdöver emteasının davalı kooperatifin ana taşıyıcı, diğer davalının fiili taşıyıcı olarak taşınması sırasında Kavaklı Köprüsünden geçmek istediği sırada biçer döverin üst kısmının köprünün altına çarpması sonucunda araçta 34.347,- TL lik hasar meydana geldiğini, bu bedelin sigortalıya ödendiği davacının halefiyet hakkı bulunduğu anlaşılmaktadır.Dosya mevcudundan Davalı SS 18 nolu Derince lojistik kooperatifi tarafından düzenlenen 26.5.2015 tarihli navlun faturası olduğu,taşımanın alt taşıyıcı işleten diğer davalı İbrahim Dalma'ya ait araç ile gerçekleştirildiği, emtianın toplam yüksekliği 4.99- metre köprü yüksekliğinin 4.90 metre olduğu tespit edilmiştir. Davalı KTK 65 maddesi gereği sorumlu kabul edilmiştir.

Olay yerinde düzenlenen kaza yeri tespit tutanağı ve daha sonra mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde olay yerinde hasarın oluşmasında yol yada diğer başka hiç bir etkenin rol oynamadığı, gabari dışı hatalı yükleme ve özen eksikliğinin hasara sebep olduğu tespit edilmiştir. Olay yerindeki tespitler ve olayın gelişimi yük ve araçların ölçümleri dikkate alındığında taşıyıcının taşıma sırasında özen yükümlülüğünü ihlal ettiği, TTK nun 875 ve 876 maddeleri gereğince akdi ve fiili taşıyıcının TTK 888/3 gereği müteselsil sorumlu oldukları sonucuna varılmaktadır. HMK 282 . maddesi gereğince yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ilişkin itirazın yerinde bulunması için yasal sebeplerin olmadığı kanaatine varılmıştır.

Dosyadaki deliller ve bilirkişi değerlendirilmesi neticesinde, olay yerinde tek yanlı taşıyıcı çalışanının dikkat ve özen yükümlülüğü eksikliği nedeni ile hasar meydana geldiği anlaşılmakla davalıların kusura ilişkin istinaf sebebleri yerinde bulunmamaktadır.

Davacının tazminat tutarın sigortalıya ödediği ,T.T.K'nun 1481. maddesi gereğince zarardan dolayı sorumlularına karşı dava hakkı sigortacıya ait olduğundan davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu ,davalının sorumluluk sigorta poliçesi yükümlüsü şirket ile taşıyıcının sorumluluğu müteselsil olup davacının sigorta şirketi yada davalılardan sorumluluk konusu değeri talep etme konusunda seçeneği bulunduğu ,davadan evvel davacıya taşıyıcı sigortacısına başvuru mükellefiyeti yükleme imkanı bulunmadığı gözönüne alındığında ,davalı zarar görenlere tazminat ödemesinde bulunduktan sonra kendi sigortacısından sigorta limiti ve koşulları içinde zararını dava yoluyla isteme hakkı bulunduğundan davalılar vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınacak 2.346,24-TL istinaf karar harcından, yatırılan 586,56- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.759,68- TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak Hazine'ye ödenmesine

İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere H.M.K.'nun 362.a maddesi uyarınca oy birliği ile karar verildi. 05/04/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/279543 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.