Bayilik ilişkisinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulamaması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/490 E. 2018/505 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
bayilik (acente-kıyas)
Gerekçe özeti
Bir sözleşme ilişkisinin (bayilik sözleşmesi) haksız rekabet teşkil edip etmediği yargılama konusunu oluşturuyorsa, davanın esasını önceden çözecek nitelikte -yani dava neticesinde ulaşılacak sonucu fiilen sağlayacak biçimde- ihtiyati tedbir kararı verilemez. Ayrıca HMK 389'da öngörülen tedbir koşulları (hakkın elde edilmesinin zorlaşması/imkânsızlaşması veya gecikme nedeniyle ciddi sakınca) somut olarak gerçekleşmediği ve zarar tazmin yoluyla giderilebilecek nitelikteyse, üçüncü kişiyle kurulan sözleşme ilişkisi ihtiyati tedbir yoluyla durdurulamaz.
Ele alınan sorunlar
Haksız rekabet iddiasına dayalı ihtiyati tedbir talebinin reddi → ret
İddia: Davacı vekili, müvekkilinin kira sözleşmesiyle kullanım hakkına sahip olduğu taşınmazda davalının dava dışı şirketle bayilik sözleşmesi yaparak haksız rekabette bulunduğunu, TTK 61. madde uyarınca dava açma hakkına sahip kimsenin talebi üzerine haksız rekabetin meni yönünde tedbir kararı verilebileceğini belirterek, davalının istasyonda satış yapmasının engellenmesi ve görsellerinin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 389. madde gereği, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hale geleceği veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Davalının, davacının kullanım hakkına sahip olduğu istasyonun işleticisi (dava dışı şirket) ile bayilik sözleşmesi akdetmesinin haksız rekabet teşkil edip etmediği yapılacak yargılama sonucunda belirlenecektir; dava neticesinde ulaşılacak sonucu önceden elde edecek şekilde, davayı esastan çözücü nitelikte bir ihtiyati tedbir kararı verilemez. Ayrıca HMK 389. maddede yazılı koşulları taşıyan bir değişme, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da imkânsız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle doğacak ciddi bir sakınca mevcut değildir; kira sözleşmesi kusurlu olarak ihlal edilmiş ise davacının zararının tazmininin işleticiden veya davalıdan her zaman talep edilebileceği de gözetildiğinde, dava dışı işleticiyle imzalanan sözleşme gereği kurulan bayilik ilişkisi ihtiyati tedbir yoluyla durdurulamaz.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Haksız rekabet iddiasına dayalı davalarda, uyuşmazlığın esasını (bayilik ilişkisinin haksız rekabet teşkil edip etmediğini) önceden çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine ve tedbir koşullarının (HMK 389) somut olarak gerçekleşmemesi ile zararın tazminat yoluyla giderilebilir nitelikte olması hâlinde tedbir talebinin reddedileceğine ilişkin bölgesel ikna edici bir emsaldir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haksız rekabet↗ ihtiyati tedbir↗ bayilik sözleşmesi↗ davayı esastan çözücü tedbir yasağı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/490
KARAR NO 2018/505
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 30/01/2018 Tarihli Ara Karar
NUMARASI 2017/762 Esas
DAVA
Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/05/2018 (11.5.2018 yazım tarihli )
İhtiyati tedbir isteminin reddine dair hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, dava dışı...ltd.şti nin maliki olduğu Nazilli ilçesinde kai Parselde kayıtlı bulunan gayrimenkulün 04.02.2014 tarihli kira sözleşmesi ile 10 yıl süre ile davacıya kiralandığını ve kira sözleşmesinin tapuya şerh edildiğini, anılan kira sözleşmesi uyarınca taşınmazın her türlü kullanım hakkının 10 yıl süre ile müvekkil şirkete ait olduğunu, müvekkili şirketle dava dışı ....ltd.şti arasında müvekkilinin kullanım hakkına sahip olduğu taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonun işletilmesi için Bayilik Sözleşmesi ve Çerçeve Protokol akdedildiğini, ...l'un 27.05.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarı ile müvekkili ile akdettiği bayilik sözleşmesi'ni haksız olarak feshettiğini belirterek, öngörülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini, davalı şirketin müvekkili şirketin hukuki kullanım hakkına sahip olduğu gayrimenkul üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunda dava dışı ...ı Petrol vasıtasıyla satış yapmasının engellenmesi ve taşınmaza bulunan davalıya ait tüm görsellerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, müvekkili şirketin 6102 Sayılı T.T.K.'nın 54. Ve 55. Maddeleri uyarınca haksız rekabet oluşturacak şekilde dürüstlük kuralına aykırı bir davranışı veya ticari uygulaması olmadığını, ikame edilen davanın müvekkil şirket açısından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini,hukuki dayanaktan yoksun ihtiyati tedbir talebinin de reddi gerektiğini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, 30/01/2018 tarihli ara karar ile, tedbir konusunun yargılama faaliyeti gerektirdiği, davayı esastan çözücü mahiyette tedbir kararı verilemeyeceği gözetilerek davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, davalının müvekkilinin hukuksal tasarrufunda bulunan taşınmazdaki haksız rekabet teşkil eden faaliyetinin herhangi bir dayanağı bulunmadığını, müvekkilinin söz konusu taşınmazın hukuksal tasarruf hakkının sahibi olduğunu ve davalının eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin kesin olarak ispatlandığını, T.T.K.'nun 61. maddesine dava açma hakkına haiz bulunan kimsenin talebi üzerine haksız rekabetin meni yönünde tedbir kararı verebileceğinin açıkça düzenlendiğini, davalı şirketin müvekkil şirketin hukuki kullanım hakkına sahip olduğu taşınmazda kurulu akaryakıt istasyonunda dava dışı Kayıkçı Petrol vasıtasıyla satış yapmasının engellenmesi ve taşınmaza bulunan davalıya ait tüm görsellerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken anılan gerekçeyle tedbir taleplerinin reddine karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığını belirterek red kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı vekili kira sözleşmesi ile müvekkilinin kullanma hakkı bulunan taşınmaz üzerinde davalı akaryakıt dağıtım şirketinin akaryakıt istasyonunun işletilmesi için davalı şirketle sözleşme yapmak suretiyle haksız rekabet yaptığını ileri sürdüğü davalı şirketin istasyonda satış yapmasının ve kullanımının engellenmesi dava ve ihtiyati tedbir yoluyla talep ettiği anlaşılmaktadır.
HMK 389.maddesi gereği mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından yada tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebileceği ,düzenlenmiştir.
Dava konusu olayda dava dışı Kayıkçı petrol ltd. şirketinin davacı ile olan bayilik sözleşmesini fesh ettiği,sonrasında davalı ile yeni bir bayilik sözleşmesi aktettiği bildirilerek davalının haksız rekabette bulunduğu ileri sürüldüğü,akaryakıt İstasyonunun kullanıcısı-işleticisinin dava dışı şirket olduğu ,davalının davacının kira sözleşmesi nedeniyle kullanım hakkına sahip olduğu istasyonun işleticisi ile bayilik sözleşmesi ihdas etmesinin haksız rekabet teşkil edip etmediği yapılacak yargılama sonucu belirlenecek olduğu ,dava neticesinde ulaşılacak sonucu elde edecek şekilde bir ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gibi HMK 389.madde de yazılı koşulları taşıyan değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı yada imkansız hal geleceği veya gecikme sebebiyle doğacak ciddi bir sakıncanın mevcut bulunmadığı ,eğer kira sözleşmesi kusurlu olarak ihlal edilmiş ise davacı zararının tazmininin işleticiden veya davacıdan her zaman talep edilebileceği gözetildiğinde ,davadışı işleticiyle imzalanan sözleşme gereği kurulan bayilik ilişkisinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulamayacağı ,davacı vekilinin istinaf sebeblerinin yerinde ve reddedilen talebinin yasal olmadığı sonucuna varılmakla ,Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsup edilmesine başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine.
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere HMK.'nın 362.f maddesi uyarınca oy birliği ile karar verildi. 03/05/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/279498 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi