Karşılıksız çeke dayalı ihtiyati hacizde itiraz sebeplerinin İİK 265 ile sınırlı olması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1250 E. 2018/924 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Kambiyo Senedi (Çek) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Karşılıksız çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına yapılan itirazda, ileri sürülebilecek itiraz sebepleri İİK 265. maddesinde tahdidi olarak sayılmıştır ve bunlar mahkemenin yetkisi, teminat ile ihtiyati haczin İİK 257. maddedeki dayanaklarına (alacağın varlığı, vadesinin gelmesi, rehinle temin edilmemiş olması, para borcuna ilişkin olması) ilişkindir. Çekin teminat senedi niteliğinde olduğu veya lehtarının ciro yetkisinin bulunmadığı gibi çekin geçerliliğine/mahiyetine ilişkin iddialar bu tahdidi sebepler arasında yer almadığından ihtiyati hacze itirazda incelenemez; bu iddialar açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülmelidir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati hacze itiraz sebeplerinin İİK 265. madde ile sınırlı olması → ret
İddia: Muteriz vekili, çekin teminat çeki olduğunu, lehtarının yetkili müessese (döviz bürosu) statüsünde bulunduğunu, yetkili müesseselerin döviz alışverişi dışında işlem yapamayacağını, çekin başkasına ciro edilmesinin ve buna dayalı kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla takip yapılmasının usule ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve ihtiyati haciz isteminin reddini talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak sayılmış olup bu sebepler mahkemenin yetkisine, teminata ve ihtiyati haczin dayandığı nedenlere (İİK 257. maddede düzenlenen alacağın vadesinin gelmiş olması, rehinle temin edilmemiş olması ve para borcuna ilişkin olması gibi hususlara) ilişkindir. İhtiyati haciz isteyenin talebe dayanak çekte son hamil olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, çekin yasal süresi içinde muhatap bankaya ibraz edildiği ve karşılığının bulunmadığına ilişkin şerh düşüldüğü, alacağın varlığı ve vadesinin geldiğinin tespit edildiği, alacak için borçlu tarafından verilmiş bir rehin bulunmadığı ve talebin para borcuna ilişkin olduğu görülmektedir. Borçlunun ileri sürdüğü itiraz nedenleri (çekin teminat senedi olduğu, çekin döviz bürosu tarafından ciro edilmesinin yasal olmadığı) İİK 265. maddesinde sayılan itiraz sebeplerinden değildir; bu iddiaların açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülmesi gerekir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Karşılıksız çeke dayalı ihtiyati haciz kararına itirazda, itiraz sebeplerinin İİK 265. madde ile sınırlı tutulması ve çekin teminat senedi olduğu ya da lehtarının ciro yetkisi bulunmadığı gibi iddiaların bu itiraz kapsamında değerlendirilemeyip menfi tespit davasına bırakılması yönünden emsal değer taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ karşılıksız çek↗ ciro silsilesi↗ menfi tespit davası↗ teminat çeki↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/1250
KARAR NO 2018/924
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 03/04/2018 Tarihli Ek Karar
NUMARASI 2018/637 D.İş 2018/637 Karar
TALEP İhtiyati Haciz Kararının Kaldırılması
İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/07/2018
İhtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ek kararın borçlu vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN
Borçlu vekili, ihtiyati haciz kararına itiraz eden/ borçlu vekilince; ihtiyati haciz isteminin dayanağı olan 200.000-usd bedelli keşidecisi .. Dış. Tic. Ltd. Şti., lehtarı... Tic. A.Ş.olan çekin teminat çeki olduğunu; lehtarı tarafından bir başkasına ciro edilmesi veya bu çeke dayalı kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla takibe geçilmesinin mümkün olmadığını; nitekim çek lehdarı... Tic. A.Ş.'nin yetkili müessese olarak adlandırılan ve döviz alış-verişi ... AŞ statüsünde bulunduğunu; yetkili müesseselerin bağlı olduğu mevzuatın buna izin vermediğini; döviz alışverişinin efektif şekilde yapılmakta olduğunu; karşı taraf ... tarafından ihtiyati haciz kararının dayanağı olarak işbu çeke teminat çeki olmakla birlikte lehtarı da döviz alış verişi yapan yetkili müesseselere dahil olduğunu;
ihtiyati haciz kararını kaldırılmasına karar verilmesini; talep etmiştir.
LEHİNE İHTİYATİ HACİZ KARARI VERİLEN
Alacaklı vekili ilk derece mahkemesindeki beyanında ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, çek suretine göre, keşideci muteriz tarafından lehdar ... A.Ş., lehine 17/01/2018 keşide tarihli, 200.000-usd bedelli çekin keşide edildiği; çekin arka ön yüzünde lehdarın beyaz cirosu bulunduğunu; son hamilin ihtiyati haciz isteyen ... olduğunu; talep konusu çekin 19/01/2018 tarihinde muhatap bankaya ibraz edildiğini; karşılığı bulunmadığı şerhi düşülerek çek sorumluluk tutarı olan 1.410-TL'nin ibraz edene ödendiğini; İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin tahdidi olarak sayıldığını buna göre mahkemenin yetkisi,teminat, ihtiyati haczin dayandığı nedenlere ilişkin olduğunu İhtiyati haczin dayandığı sebeplerin ise İİK 257. maddesinde düzenlendiğini, buna göre, alacağın vadesinin gelmiş olması,alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve para borcuna ilişkin olması gibi nedenler olduğunu, çekin döviz bürosu tarafından ciro edilmesinin yasal olmadığı iddialarının açılacak bir menfi tespit davasında tartışılacağı belirtilerek ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen muteriz .....Ltd. Şti. vekili ihtiyati hacze konu çekin lehtarı ... A.Ş.'nin yetkili müessese olarak adlandırılan ve döviz alış-verişi ...A.Ş. statüsünde olduğunu döviz alış verişinin efektif (hazır bedel)şekilde yapıldığını,yetkili müessese(döviz büroları)nın işlemlerinin döviz, kıymetli maden, taş ve eşyalarla sınırlı olduğunu, bu müesseselerin bu sayılanların dışında faaliyette bulunamayacağını, çekin ciro edilip sonradan ...'ye ciro edilmesinin usule ve kanuna aykırı olduğunu, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak ihtiyati haciz isteminin reddini talep etmiştir.
GEREKÇE
Uyuşmazlık,davaya konu keşideci ... Tic. Ltd. Şti. tarafından lehdar ....... Tic. A.Ş., lehine 17/01/2018 keşide tarihli, 200.000-USD bedelli çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi, karşılıksız çeke ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar vermiş borçlu... şirketinin ihtiyati hacze itirazını da İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebeplerinin tahdidi olarak sayıldığı mahkemenin yetkisi,teminat, ihtiyati haczin dayandığı nedenlere ilişkin olduğu ihtiyati haczin dayandığı sebeplerin ise İİK 257. maddesinde düzenlendiği, alacağın vadesinin gelmiş olması, alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve para borcuna ilişkin olması gibi nedenler olduğu, dosya kapsamına göre; ihtiyati haciz isteyenin talebe dayanak olan çekte son hamil olduğunu ve talebe dayanak çekteki ciro silsilesinde kopukluğun bulunmadığı, talebe dayanak çekin, yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edildiği ve karşılığının bulunmadığına ilişkin şerh yazıldığı;
ihtiyati haciz isteyenin alacak miktarının varlığı ve bu alacağın vadesinin geldiğinin tespit edildiği ayrıca bu alacak için borçlu tarafından verilmiş bir rehnin de bulunmadığı talebin para borcuna ilişkin olduğu, ihtiyati hacze itiraz nedeni olarak bildirilen çekin teminat senedi olduğu çekin döviz bürosu tarafından ciro edilmesinin yasal olmadığı iddialarının açılacak bir menfi tespit davasında tartışılacağı belirtilerek ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermiştir.
Anlatılanlara göre ;ihtiyati haciz kararının karşılıksız şerhi verilmiş çeke dayalı olarak verildiği ,kambiyo senetlerinin borç ikrarı niteliği taşıdığı ,İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri tek tek sayılmış olup; buna göre, ihtiyati hacze itiraz sebepleri mahkemenin yetkisi,teminat, ihtiyati haczin dayandığı nedenlere ilişkin olduğu ihtiyati hacze itiraz eden borçlunun ileri sürdüğü itiraz nedenleri İİK 265 maddelerinde sayılan sebeplerden olmadığı çekin teminat senedi olduğu çekin döviz bürosu tarafından ciro edilmesinin yasal olmadığı iddialarının açılacak bir menfi tespit davasında ileri sürülebileceği nazara alındığında ilk derece mahkemesinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığından yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Muteriz vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran muteriz tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olmak üzere karar verildi. 13/07/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/279254 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi