6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bayilik sözleşmesi feshinde ariyet malzeme teslim yükümlülüğü söküm masrafını da kapsar

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/534 E. 2018/810 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan Ariyet İadesi Söküm Ücreti mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

bayilik (acente-kıyas)

Gerekçe özeti

Bayilik sözleşmesi sona erdiğinde ariyet olarak teslim edilen malzeme ve teçhizatın derhal ve iyi halde iadesini öngören sözleşme hükümleri, salt fiziksel teslim yükümlülüğünü değil, teslimin gerektirdiği söküm masraflarını da kapsar; bayinin sözleşmeye aykırı olarak malzemeleri teslim etmemesi nedeniyle karşı tarafın kendi imkanlarıyla söküm yaptırmak zorunda kalması halinde bu masraflar bayiye yansıtılabilir. Ayrıca fatura ile karşı tarafa yansıtılan ve bilirkişi incelemesiyle tutarı belirlenen alacak, likit ve belirlenebilir sayılır; bu durumda icra inkar tazminatı talebine ilişkin likit olmama itirazı kabul görmez.

Ele alınan sorunlar

Ariyet malzemelerin söküm masrafından bayinin sorumlu olup olmadığı → ret

İddia: Davalı, sözleşmenin 15/3 ve 22. maddelerinde sökme işleminin bayi tarafından yapılacağına dair bir hüküm bulunmadığını, kendisinin sadece teslim yükümlülüğü olduğunu, sökme mükellefiyetinin bulunmadığını ve malzemelerin sökülmesine engel olunduğuna dair delil olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

Gerekçe: Bayilik sözleşmesinin 15.3 ve 22. maddeleri gereğince davalının, sözleşmenin sona ermesi halinde ariyet olarak kendisine teslim edilen malzeme ve teçhizatı derhal ve iyi halde davacıya teslim etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Davalının sözleşme şartlarına aykırı olarak malzemeleri teslim etmemesi nedeniyle davacı bu malzemelerin sökümünü kendisi yaptırmak zorunda kalmıştır. Davalının teslim mükellefiyeti, sadece malzemenin fiziksel tesliminden ibaret olmayıp, söküm masraflarını ve davacı adresine teslim için gereken diğer masrafları da kapsamaktadır. Bu nedenle davalının sökme mükellefiyeti bulunmadığı yönündeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Alacağın likit olup olmadığı ve icra inkar tazminatı → ret

İddia: Davalı, alacağın likit olmadığını, bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı vekilinin icra dosyasına itiraz dilekçesi ekinde ibraz ettiği ariyet malzemelerin teslim alındığına ilişkin belgenin, malzemelerin sökümünü davacı adına yapan şirket tarafından tanzim edildiği; davacının söküm işi için yaptığı masrafı belgelediği ve talep olunan tutarın bilirkişi incelemesi ile belirlendiği anlaşılmaktadır. Fatura ile davalıya yansıtılan alacağın talep edildiği gözönüne alındığında, alacağın likit ve belirlenebilir olduğu sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Bayilik/dağıtım sözleşmelerinde ariyet olarak verilen malzemenin sözleşme sona erdiğinde 'derhal ve iyi halde teslim' yükümlülüğünün, söküm masraflarını da kapsadığı ve bu masrafların bayiye yansıtılabileceği yönündeki değerlendirme; ayrıca fatura ile yansıtılan ve bilirkişi ile belirlenen alacağın likit sayılacağına ilişkin tespit bakımından emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
bayilik sözleşmesi ariyet itirazın iptali icra inkar tazminatı likit alacak

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362.a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/534

KARAR NO 2018/810

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/11/2017

NUMARASI 2016/1235 Esas 2017/803 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/06/2018 (12/07/2018 yazım tarihli )

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında bayilik sözleşmesi ve protokol akdedildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki sona erdiğinde davalının müvekkil şirket tarafından teslim edilen malzemelerin derhal iade yükümlülüğü bulunduğunu, davalı itiraz dilekçesinde her ne kadar ariyetlerin teslime hazır vaziyette beklediğini beyan etmiş ise de Bayilik Sözleşmesi 15.-3. ve 22. maddeleri gereği ariyetlerin müvekkil şirkete iade edilmesi hususunda herhangi bir fiilde bulunmadığını, bunun üzerine ariyetlerin müvekkil tarafından sökülerek alındığını ve söküm bedellerinin davalıya yansıtıldığını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 10.188,86- TL cari hesap alacaklarının İst. ...icra Dairesinin ...

esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlatıldığını, davalı tarafından yapılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyanla itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin dava dilekçesinin 2. Maddesinin son cümlesinde "Ariyetlerin müvekkil tarafından sökülerek teslim alındığını ve söküm bedelinin davalıya yansıtıldığını, deliller toplanmadan, davacının dayandığı sözleşmenin 15/3 ve 22. Maddelerinin davadılan sökme bedeli talep edilebileceğine dair hüküm içermediğini beyanla haksız ve mesnetsiz davanın reddine ve %20 inkar tazminatının davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasında Bayilik Sözleşmesi akdedildiği, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi sona ermekle sözleşmenin 15. ve 22. maddeleri gereği tesisdeki alet ve ekipmanların davacıya teslimi gerektiği, ancak davalının bu ekipmanları sökmediği, davacının bu işlemi kendisi yapmak zorunda olduğu, dava konusu ekipmanların sökme-nakliye bedelini davacının davalıdan isteyebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazın iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; sözleşmenin hiçbir maddesi ve gerekçeli kararında atıf yapılan 15 ve 22.maddelerinde sökme işleminin bayi tarafından yapılacağına dair hiçbir ifade bulunmadığını, gerek dava dilekçesinde gerekse dosya delillerinde davacıya ait malzeme ekipmanlarının sökülmesine engel olunmasına dair bir beyan veya delil, tutanak bulunmadığını, müvekkilinin uzmanlığı olmadığı ve bilgisi dışında olan bir malzemenin sökümünü üstlenmesi veya yaptırması da, malzemelerin zarar görmemesi adına doğru ve hayatın olağan akışına uygun olduğunu, sözleşmenin 15/3 ve 22 maddelerinde, teslim zamanında söküm bedeli bayii yansıtılır adı altında hiçbir ifade yer almadığını,alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Taraflar arasında Soma /Manisa ilinde akaryakıt bayii istasyonu kurulması konusunda sözleşme akdedilmiştir. Bayilik sözleşmesi gereği davacının malzeme teslim ettiği ve bayilik sözleşmesi sonunda malzemelerin davacıya iade edilmediği, sonrasında davacının malzemeleri söktürerek teslim aldığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık konusu söküm ücretinden kimin sorumlu olduğu noktasındadır.Bayilik Sözleşmesi 15.3 maddesi gereğince "anlaşmanın feshi halinde Lukoil emaneten veya kira ile verilen teçhizat ve edavatı aynen kullanılır ve sağlam bir şekilde derhal iade ile mükelleftir." 22. Maddesi "sözleşmenin sona ermesi ...halinde Bayii ...her türlü malzeme ve teçhizatı .... Kayıtsız şartsız ,derhal ve iyi halde Lukoil'e teslim edecektir" şeklinde düzenlenmiştir. Davalı teslim mükellefiyeti bulunmasına rağmen sökme mükellefiyeti olmadığından ,sökme ücretinin talep edilmesinin yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

Taraflar arasında yapılan bayii sözleşmesi ve Protokol ile akaryakıt istasyonu için kullanılan bir kısım malzemeler ariyet olarak davalıya teslim edilmiştir. Dava konusu akaryakıt bayii davalının kullanımında olan adreste kurulmuştur. Taraflar arasında sözleşme ile ariyet konusu malzemenin, sözleşmenin sona ermesi ile davalı tarafından derhal teslimi konusunda anlaşmaya varılmıştır. Davalının Sözleşme şartlarına aykırı olarak malzemeleri teslim etmemesi nedeni ile davacı bu malzemelerin söküm masrafı yapmak zorunda kalmıştır. Davalının teslim mükellefiyeti aynı zamanda söküm masraflarını ve davacı adresine teslimi için diğer masrafları da kapsamaktadır.

Davalı vekilinin icra dosyasına itiraz dilekçesi ekinde ibraz ettiği ariyet malzemelerinin teslim alındığına ilişkin belgenin de malzemelerin sökümünü davacı adına yapan şirket tarafından tanzim edildiği ;davacının söküm işi için yaptığı masrafı belgelediği ve talep olunan tutarın bilirkişi incelemesi ile belirlendiği ve kadrimaruf olduğu anlaşılmaktadır.Davalı alacağın likit olmadığını ileri sürmekte ise de fatura ile davalıya yansıtılan alacağın talep edildiği gözönüne alındığında alacağın likit ve belirlenebilir olduğu hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 696- TL istinaf karar harcından davalı tarafından yatırılan 175- TL harcın mahsubu ile bakiye 521- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 28- TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/06/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278524 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.