6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Türk bayraklı gemide çalışan gemi adamının ücret alacağı davasında görev

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/926 E. 2018/791 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Deniz ticareti

Davacının nitelemesi: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Ücret Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Türk bayraklı ve yüz veya daha yukarı grostonilatoluk bir gemide hizmet akdiyle çalışan gemi adamının, işvereniyle olan hizmet akdinden kaynaklanan ücret alacağı uyuşmazlıklarında görevli mahkeme, Deniz İş Kanunu'nun 1. ve 46. maddeleri uyarınca İş Mahkemesidir; bu tür uyuşmazlıklar TTK kapsamında ticari dava sayılmaz.

Ele alınan sorunlar

Gemi adamının ücret alacağına ilişkin davada görevli mahkemenin tespiti → ret

İddia: Davacı vekili, TTK 1320/1 uyarınca gemi adamlarının ücret alacaklarının gemi alacaklısı hakkı verdiğini, TTK 3 ve 4. maddelerine göre uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bir geminin bu Kanun kapsamına girebilmesi için denizlerde, göllerde ve akarsularda çalıştırılması, Türk Bayrağı taşıması ve yüz veya daha yukarı grostonilatoluk olması gerekir; 2. fıkraya göre aynı işverene ait gemilerin grostonilato toplamı yüz veya daha fazla ise yahut işverenin çalıştırdığı gemi adamı sayısı beş veya daha fazla ise, geminin grostonilatosuna bakılmaksızın bu gemi Deniz İş Kanunu kapsamına giren bir işyeri sayılır. Aynı Kanun'un 46. maddesi uyarınca, kanun kapsamına giren gemi adamları ile işverenleri arasında kanundan veya hizmet akdinden doğan davalara bakma görevi İş Mahkemesine aittir. Somut olayda davacının çalıştığı '...' adlı geminin Türk Uluslararası Gemi Sicil Tasdiknamesine göre 100 grostondan büyük olduğu, Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı ve Türk bayraklı olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlık Deniz İş Kanunu kapsamında kalmaktadır ve davanın İş Mahkemesinde görülmesi gerekir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Türk bayraklı, yüz grostonilatodan büyük gemide çalışan gemi adamının hizmet akdinden kaynaklanan ücret alacağı davalarında görevli mahkemenin Deniz İş Kanunu'nun 1. ve 46. maddeleri uyarınca İş Mahkemesi olduğu, TTK'ya dayalı ticari dava iddiasının bu tespiti değiştirmeyeceği yönünde emsal niteliğindedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Türk bayraklı ve yüz veya daha yukarı grostonilatoluk gemide hizmet akdiyle çalışan gemi adamının işvereniyle olan hizmet akdinden veya Deniz İş Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklarında görevli mahkeme İş Mahkemesidir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
Deniz İş Kanunu gemi adamı görevsizlik itirazın iptali grostonilato Türk Uluslararası Gemi Sicili

Atıf yapılan mevzuat: Deniz İş Kanunu — Deniz İş Kanunu 1Deniz İş Kanunu 46

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/926

KARAR NO 2018/791

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/02/2018

NUMARASI 2017/227 Esas 2018/16 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/06/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında 27/05/2014 tarihinde 5 ay süreli belirli süreli iş akdinin imzalandığını, işbu sözleşmeye göre müvekkilinin davalı şirkete ait gemide ikinci kaptan olarak çalışması ve aylık 5.640-usd ücret alması konusunda anlaştıklarını, sözleşme ile belirlenen sürenin dolmasına rağmen tarafların iş ilişkisinin devam ettiğini, müvekkilinin toplam 9 ay çalıştığını ve iş ilişkisinin sona erdiğini, müvekkilinin davalı şirkete ait gemide çalıştığı süre kapsamında olan 2014 yılı Aralık ayı, 2015 yılı Ocak ayı ve 2015 yılı Şubat ayına ilişkin ücretlerin ödenmediğini, ödenmeyen ücretlerin tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine İst. Anadolu Adliyesi ..

İcra Dairesinin ...sayılı dosyasıyla ödeme emirli menkul rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin başlatıldığını, davalı tarafın alacağa, faize ve rehin hakkına itiraz ettiğini belirterek davalının takip dosyasına vaki itirazın iptali ve takibin devamına, davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı şirkete dava dilekçesi ile tensip zaptı usulüne uygun tebliğ olunmuş, davalı şirket tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın, Türk bayraklı ... numaralı...r isimli gemide ikinci kaptan olarak çalışan davacının ücret alacağının tahsili için başlattığı icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkin olduğunu, Deniz İş Kanununun 1.maddesinde Türk bayrağı taşıyan, yüz ve daha yukarı gorss tanilotoluk gemilerde bir hizmet akdi ile çalışan gemi adamları ve bunları iş verenleri hakkındaki uyuşmazlıkların çözümünde bu kanunun uygulanacağı belirtilip aynı kanunun 46.maddesinde Deniz İş Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıklara bakma görevinin İş Mahkemesine ait olduğu düzenlenip söz konusu davada davacının ikinci kaptan olarak çalıştığını, geminin Türk bayraklı olduğunu 6102 sayılı TTK 'nun 5.maddesinde yer alan deniz ticaretine ilişkin bir ihtilaf olmaması, uyuşmazlığa Türk Ticaret Kanununda öngörülen yada diğer kanunlarda öngörülen deniz ticaretine ilişkin düzenlemelerin bulunduğu bir kanunun uygulanmasının söz konusu olmaması, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan bir ihtilafın da olmaması, davanın ticari dava olmaması karşısında mahkemenin görevli olmadığını, görevli mahkemenin İş Mahkemesi olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili görevsizlik kararının hatalı olduğunu, TTK 1320/1 maddesine göre, gemi adamlarının gemide çalıştırılmaları nedeniyle ödenecek ücret ve diğer tutarlara ilişkin istem haklarının gemi alacaklısı hakkı verdiğini, 6102 sayılı TTK 3 ve 4. maddelerine göre ticari işlerden olduğunu mutlak ticari dava mahiyetinde olduğunu, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını yeniden yargılama yapmak üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, Türk bayraklı ... numaralı ... isimli gemide ikinci kaptan olarak çalışan davacının ücret alacağının tahsili için başlattığı icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi, Deniz İş Kanununun 1.maddesinde Türk bayrağı taşıyan, yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akdi ile çalışan gemi adamları ve bunları iş verenleri hakkındaki uyuşmazlıkların çözümünde bu kanunun uygulanacağı belirtilip aynı kanunun 46.maddesinde Deniz İş Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıklara bakma görevinin İş Mahkemesine ait olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermiştir.

Deniz İş Kanununun 46'ncı maddesi uyarınca, “Bu kanun kapsamına giren gemi adamlariyla bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet akdinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı Kanun hükümleri uygulanacağı Hizmet akdinde ayrıca bir hüküm yoksa dava geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görüleceği belirtilmektedir. Deniz İş Kanunu 1. Maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bir geminin Deniz İş Kanunu'nun kapsamına girebilmesi için denizlerde, göllerde ve akarsularda çalıştırılması, bu geminin Türk Bayrağı taşıması, geminin yüz ve daha yukarı grostonilatoluk olması gerekir. Maddenin 2. Fıkrasına göre de: Aynı işverene ait gemilerin grostonilatoları toplamı yüz veya daha fazla olduğu" takdirde, bu gemilerle, bu gemilerde çalışan ve çalıştıranlar Deniz İş Kanunu hükümlerine tabi olacakları belirtilmekte, İşverenin çalıştırdığı gemi adamı sayısı beş veya daha fazla bulunduğu takdirde" başka bir şart aranmaksızın, başka bir anlatımla geminin grostonilatosuna bakılmaksızın, bu gemi Deniz İş Kanunu kapsamına giren bir işyeri olacağı belirtilmektedir.

Somut olayda davacının ... gemisinde ikinci kaptan olarak 27.05.2014 tarihli iş sözleşmesine istinaden çalıştığı, 214 yılı Aralık ayı, 2015 yılı Ocak ayı ile Şubat ayı ücretlerinin ödenmediği iddiası ile eldeki davayı açtığı, dosyada bulunan Tür Uluslararası Gemi Sicil Tasdiknamesine göre davaya konu “...” adlı geminin 100 grostondan büyük olduğu Türk Uluslararası gemi siciline ... numarası ile kayıtlı olduğu Türk bayraklı olduğu, nazara alındığında uyuşmazlığın Deniz İş Kanunu kapsamında kaldığı davanın İş Mahkemesinde görülmesi gerektiği gözetildiğinde ilk derece mahkemesinin davada görevsizlik kararı vermesinde bir isabetsizlik bulunmadığından yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsup edilmesine başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/06/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278509 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.