Ticari defterlerin zayi belgesi talebinde 15 günlük hak düşürücü süre
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1165 E. 2018/847 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalHak düşürücü süre
Gerekçe özeti
Ticari defter ve belgelerin hırsızlık gibi bir sebeple zayi olması halinde, TTK 82/7 uyarınca zıyaın öğrenildiği tarihinden itibaren 15 gün içinde zayi belgesi talep edilmesi gerekir ve bu süre hak düşürücüdür. Şirket yetkilisinin, kendi uhdesinde bulunan veya şirkete ait olayları öğrenmemiş olduğu iddiası, somut olgularla (sicil kaydı, olayın bildirim tarihi, tarafların şirketteki sıfatı) çelişiyorsa kabul edilmez; süre öğrenme anından işlemeye başlar ve mücbir sebep ispatlanmadıkça sürenin geçmiş olması davanın reddini gerektirir.
Ele alınan sorunlar
Zayi belgesi talebinin TTK 82/7'deki 15 günlük hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, şirket yetkilisi ile eşi arasında yıllar süren çekişmeli boşanma süreçleri bulunduğunu, bu geçimsizlik nedeniyle şirket yetkilisinin hırsızlık olayından haberdar olamadığını, olayı 02/11/2017 tarihinde tanıklardan öğrendiğini belirterek hak düşürücü süre nedeniyle verilen ret kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca, saklama süresi içindeki ticari defter ve belgelerin hırsızlık gibi bir sebeple zayi olması halinde, zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde zayi belgesi talep edilmesi gerekir; bu süre hak düşürücü niteliktedir. Şirket sicil kaydına göre şirket 05/11/2014 tarihinde kurulmuş, tek ortaklı olup tek ortak ve yetkilisi hırsızlık ihbarını yapan kişidir. Hırsızlık olayı 06/04/2017 tarihinde kolluğa bildirilmiş ve çalınan defterlerin dökümü bu tarihte verilmiştir. Davacı vekilinin öne sürdüğü boşanma davaları ve geçimsizlik iddiaları, şirketin kuruluşundan itibaren zaten mevcut olan bir ortam içinde gerçekleşmiştir; şirkette ortaklığı veya sıfatı bulunmayan diğer eşin uhdesinde defterlerin bulunmasının, şirket yetkilisinin soruşturmaya intikal etmiş hırsızlık olayından habersiz kaldığı sonucunu doğurmayacağı kabul edilmiştir. Mücbir sebep sayılabilecek bir halin varlığı iddia ve ispat edilememiştir. Dava 07/11/2017 tarihinde açıldığından, öğrenme tarihinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürenin geçtiği sonucuna varılmış ve ilk derece mahkemesinin davayı hak düşürücü süre nedeniyle reddetmesinde isabetsizlik bulunmadığı kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
TTK 82/7 kapsamındaki 15 günlük hak düşürücü sürenin başlangıcının, şirket yetkilisinin fiilen olaydan haberdar olup olmadığına ilişkin ispat yükü ve somut olgusal değerlendirme kriterleri (şirket ortaklık yapısı, taraflar arası ilişki, olayın bildirim tarihi) açısından emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- TTK 82/7 uyarınca, ticari defter ve belgelerin hırsızlık gibi bir sebeple zayi olması halinde, zıyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde zayi belgesi verilmesinin talep edilmesi gerekir; bu süre hak düşürücü süredir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ hak düşürücü süre↗ ticari defter↗ TTK 82/7↗ mücbir sebep↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/1165
KARAR NO 2018/847
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 10/11/2017
NUMARASI 2017/1192 E.- 2017/1202 K.
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/06/2018
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili,müvekkili şirketin yetkili ve sorumlusunun ... olduğunu, şirketin aile şirketi olup, ....'ın 2016 yılı başından itibaren eşinden ayrı yaşadığını, şirket işlerini bu tarihten itibaren fiilen eşinin yürüttüğünü, 2017 yılı Nisan ayı başında şirket merkezinin bulunduğu Sancaktepe ilçesi, ... adresinde meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde zayi belgesi verilmesini talep ettikleri evraklarla birlikte bir kısım eşyanın da çalındığını, durumun şirket işlerini fiilen yürüten ... tarafından kolluk kuvvetlerine bildirildiğini, ancak müvekkilinin haberdar edilmediğini, olayı 02/11/2017 tarihinde öğrendiklerini belirterek davacı şirkete ait 2014-2015-2016 yılları envanter, yevmiye ve kebir defterleri ile aynı yıllara ait faturaların zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı şirket yetkilisinin ....'ın eşi olup şirket yetkilisi olduğunu bildirerek Sancaktepe Polis Merkezine şikayetçi olduğunu ,TTK 82/7.madde gereği yasal 15 günlük süre de açılmayan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, davacı şirket yetkilisi ile eşi ... arasında yıllar süren çekişmeli bir boşanma süreci yaşandığını ,bu geçimsizlik nedeniyle halen İst.Anadolu Adliyesi 2017-483 esas sayılı dosyasında boşanma davasının devam ettiğini,daha evvel de Büyükçekmece 1.Aile Mahkemesinin 2012/1193 esas ,İst.anadolu 11.Aile Mahkemesinin 2013-799 esas ,İst.anadolu 4.Aile Mahkemesinin 2014-284 esas sayılı dosyalarında boşanma davaları açıldığını bu sebeble şirket yetkilisinin olayı öğrenemediğini ,2.11.2017 tarihinde tanıklardan öğrendiği belirtilerek hakdüşürücü süre nedeniyle red kararının ortadan kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Uyuşmazlık davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar ile faturaların zayi olduğundan bahisle açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Kanun da belirlenen süre hak düşürücü süre niteliğindedir.
Şirketin sicil özetinin incelenmesinde ; şirketin 5.11.2014 tarihinde kurulduğu ve tek ortaklı limited şirketin tek ortağı ve yetkilisinin ... olduğu anlaşılmaktadır.Sancaktepe Polis merkezine başvuran davacı şirket yetkilisi olduğunu bildiren ... 06/04/2017 tarihli ifade tutanağında; 06/04/2017 günü, saat 09:00 sıralarında işyerine gittiğinde işyerinin giriş kapısının alt kilit kısmının kırıldığını, hırsızlık olayının gerçekleştiğini belirterek hırsızlar tarafından çalınan ticari defter ve kayıtların dökümünü vermiştir. Davacı vekilinin beyanlarına göre 2011 yılından bu yana süre gelen ve istinaf dilekçesinde birden çok boşanma davası mevcut olduğu ileri sürülmekte ise de ; şirketin kuruluşu tarihi itibariyle geçimsizliğin mevcut olduğu bir ortamda tek ortaklı kurulan şirketin kayıt ve defterlerinin şirkette bir sıfatı ve ortaklığı olmadığı anlaşılan diğer eşin uhdesinde bulunması gözetildiğinde davacı şirket yetkilisinin soruşturmaya intikal etmiş bir hırsızlık olayından haberdar olmadığının ileri sürülemeyeceği davacı şirketin ve yetkilisinin geç bu tarihte zayi durumunu öğrendiğinin kabulü gerektiği, mücbir sebeb sayılabilecek bir halin varlığının iddia ve ispat edilemediği, davanın ise 07.11.2017 tarihinde açıldığı gözönüne alındığında somut olayda davacının olayı öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra zayi belgesi talep ettiği anlaşıldığından davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından hükme yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere HMK.'nun 362.ç maddesi uyarınca oy birliği ile karar verildi.29/06/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278456 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi