CMR kapsamında taşıma hasarında sınırlı sorumluluk sınırının aşılması ve gerçek zarar tazmini
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/195 E. 2018/1094 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Haksız Fiilden (Taşıma Sırasında Hasar) Kaynaklanan Zarar Nedeniyle Halefiyete Dayalı Rücu mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Taşıma sırasında hasarlanan emtia için, hasarlı teslim edilen taşıyıcı hasardan sorumlu olup, bilirkişi incelemesiyle belirlenen gerçek zarar tutarı CMR 23 kapsamındaki sınırlı sorumluluk tutarının (8,33 SDR üzerinden hesaplanan) altında kaldığında sigortacı halefiyet yoluyla gerçek zararını talep edebilir. Parsiyel yük taşımasında taşıyıcı, yükün istiflenmesi ve taşınması konusunda tam kusurlu kabul edilir. Sigortacının halefiyete dayalı rücu davasında zamanaşımı süresi, malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Ele alınan sorunlar
Zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, uluslararası taşımalardan kaynaklanan davaların 1 yıl içinde açılması gerektiğini ileri sürerek zamanaşımı itirazında bulunmuştur.
Gerekçe: Davacı sigortacı, abonman sözleşmesi kapsamında düzenlenen nakliyet sigorta poliçesi uyarınca sigortalısına yaptığı ödeme kapsamında taşıyıcı aleyhine icra takibi başlatmıştır. Teslimden itibaren 1 yıllık süre içinde icra takibi başlatıldığından zamanaşımına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Taşıyıcının hasardan sorumluluğu ve sınırlı sorumluluk sınırının uygulanması → ret
İddia: Davalı vekili, malların tam ve hasarsız teslim edildiğini, hasar tutanağında akma/sızıntıya ilişkin ibare bulunmadığını, eksik inceleme yapıldığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Taşıyıcı hasarsız aldığı emtiayı kısmen hasarlı teslim ettiğine göre gerçekleşen hasardan sorumludur. Taşıyıcının sınırlı sorumluluk koşullarını düzenleyen CMR 23 kapsamında taşınan emtianın ağırlığı esas alınarak 8,33 SDR üzerinden belirlenen karşılığın talep edilen tutarın üzerinde olduğu anlaşılmakla, davacı gerçek zararını talep edebilecektir. CMR 23/1-2'ye göre taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. Bilirkişi heyeti malın CFR satış fiyatı üzerinden Türkiye fiyatını belirlemiş, sovtaj bedelini mahsup ederek gerçek değeri hesaplamıştır. Taşımanın parsiyel yük taşıması niteliğinde olduğu, bu niteliği karşısında yükün istiflenmesi, yüklenmesi, boşaltılması konusunda gönderenin veya alıcının taşıyıcıdan daha tedbirli olmasının beklenemeyeceği, parsiyel yük taşıması yapan taşıyıcının yapmış olduğu taşımanın gereğine uygun hareket etmek zorunda olduğu, meydana gelen zararın temel sebebinin insani gıda niteliğindeki emtianın kapaklarındaki açılma sebebiyle akmanın meydana gelmesi olduğu, taşıyıcının tam olarak kusurlu olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle davacı sigorta şirketince yapılan ödeme nedeniyle gerçek zarara ve temerrütten itibaren faize hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın taşıyıcının parsiyel yük taşımasında hasardan sorumluluğuna ve CMR 23 kapsamında sınırlı sorumluluk tutarının gerçek zarardan düşük çıkması halinde sigortacının gerçek zararını talep edebileceğine ilişkin tespiti, benzer uluslararası karayolu taşıması hasar davalarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CMR↗ halefiyet↗ sınırlı sorumluluk↗ parsiyel yük taşıması↗ sovtaj bedeli↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗ abonman sözleşmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/195
KARAR NO 2018/1094
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 06/12/2017
NUMARASI 2016/665 E.- 2017/856 K.
DAVA
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/09/2018 (20/10/2018 yazım tarihli )
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, dava dışı sigortalıya ait fındık emtiasına sigorta teminatı verildiğini 120 varil emtianın brüt 3.472 kg olarak taşındığı, davalı taşıma surecinde ... plakalı taşıta 10/07/2015 tarihinde yüklenen emtianın 21/07/2015 günü varma yerine ulaştığında 26 varilin akarlı olduğu ve hasar tespit edildiğini, sürücü katılımı ile hasar tespiti yapıldığını,ekspertiz raporu ile tespit edilen 6.697- euro zararın 28/09/2015 tarihinde ödendiğini, tazminat makbuzu ve temlikname alındığını, TTK m. 1472 gereği halefiyete dayalı işbu dava konusu Büyükçekmece .. İcra Müdürlüğü.... Esas sayılı icra takibi başlatıldığını , her biri 25 kg 120 varil emtiadan hasarlı olanların sovtaj bedelinin alıcıda kaldığını ve ona göre tazminat ödendiği, hasar ödemesi daha yüksek olmasına karşın CMR m.23/3 gereği birim bürüt kg başına tazminat hesabıyla rücu süreci işletildiği gerekçesiyle itirazın iptaline takibin devamına, olay tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, yükün tam ve sağlam olarak varma yerine taşındığını ve gönderilene teslim edildiğini, paletin emtiayı bir arada tutmak için yapıldığını, kapak kısmının ise kelepçeli kapakla kapatıldığını, fıçılarda hasar bulunmadığını, bir paletin dağıldığını ve 40 adet fıçının dağınık alıcısına teslim edildiğini, ancak bunun da hasar anlamına gelmeyeceğini, eğer sağlığa uygunsuz hale gelmiş ise bunun malların imhasını gerektirdiğini, imha tutanağı olmadığından, malların halen tam ve sağlam olduğunun kabulü gerektiğini, eğer kullanılıyorsa sovtaj hesabının da belgelendirilmesi gerektiğini, sınırlı sorumluluk ve faiz oranının CMR hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, CMR sorumluluk sigortacısı ....
Sigorta A.Ş'ne davanın ihbarının gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın kabulü ile Büyükçekmece ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın 20.227-TL asıl alacak ve 1.361,58-TL işlemiş faiz yönünden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili,uluslararası taşımalardan kaynaklanan davaların 1 yıl içerisinde açılması gerektiğini, taşınan malların Hollanda'daki alıcıya 21.07.2015 tarihinde tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, hasar tutanağında bilirkişi raporunda tespit edilenin aksine akma, sızıntı vs. Olduğuna dair hiçbir ibare olmadığını, tutanakta sadece 26 fıçının dağınık halde ve hasarlı olduğu ibaresinin olduğunu, eksik inceleme sonucu davanın kabulüne yönelik verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı sigortacı, 01/01/2015 tarihli abonman sözleşmesi kapsamında düzenlenen 09/07/2015 tarih ve 24844279 Y-0 no.lu nakliyet sigorta poliçesi (spesifik sözleşme) uyarınca sigortalısına 07/09/2015 tarihli tazminat makbuzu ve temlikname başlıklı belge ile (28/09/2015 tarihinde) yaptığı ödeme kapsamında taşıyıcı aleyhine Büyükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas dosyasında 24/05/2016 tarihinde ilamsız icra takibi başlattıldığından teslimden itibaren 1 yıllık süre içinde icra takibi başlatıldığından zamanaşımına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.Taşıyıcı hasarsız aldığı emtiayı kısmen hasarlı teslim ettiğine göre gerçekleşen hasardan sorumludur.Taşıyıcının sınırlı sorumluluk koşullarını düzenleyen CMR 23 kapsamında taşınan emtianın ağırlığı esas alınarak 8,33 SDR üzerinden belirlenen karşılığının talep edilen tutarın üzerinde olduğu anlaşılmakla, davacı gerçek zararını talep edebilecektir.
CMR 23/1-2 ye göre: tasıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır.Bilirkişi heyeti malın CFR (mal bedeli ve navlun) satış fiyatı üzerinden Türkiye (yükün taşınma üzere kabul edildiği yer) fiyatını belirlemiştir. Bilirkişi gıda ürünü olmasına rağmen hasarlanmış ürüne teklif edilen 800 € sovtaj bedelini de mahsup etmiş ve gerçek değeri 20.227-TL olduğunu hesaplamış davacı tarafça bu tutar icra takibinde talep edilmiştir.İcra takibinde talep TL üzerinden yapıldığından avans faizi istenmesi ve hükmedilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Davacı 12/10/2015 tarihli yazı ile hasar bedeli olan 29.704,70 TL yı davalıdan talep ettiği temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz hesabının yapılarak mahkemece hükmedildiği anlaşılmaktadır. 21/07/2015 tarihli tutanak ile 26 fıçının hasarlı olarak teslim alındığı davalı şöförünün (...) tutanağı imzaladığı anlaşılmaktadır.Bilirkişi Raporunda ; taşımanın parsiyel yük taşıması niteliğinde olduğu, taşımanın bu niteliği karşısında yükün istiflenmesi, yüklenmesi, boşaltılması konusunda gönderenin veya alıcının taşıyıcıdan daha tedbirli olması beklenemeyeceği, parsiyel yük taşıması yapan taşıyıcı, yapmış olduğu taşımanın gereğine uygun hareket etmek zorunda olduğu, meydana gelen zararın temel sebebi de insani gıda niteliğindeki emtianın kapaklarındaki açılma sebebiyle akmanın meydana gelmesi olduğu ,taşıyıcının tam olarak kusurlu olduğu belirlenmiş olup davacı ...
şirketince yapılan ödeme nedeniyle gerçek zarara ve temerrütten itibaren faize hükmedilmesinde isabetsizlik olmadığından davalı vekilinin sorumluluğa ilişkin istinaf sebebleri yerinde görülmemiş davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 1.474,71- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 369- TL harcın mahsubu ile bakiye 1.105,71- TLnin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 66,70- TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 362(1).a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/09/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278176 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi