Çalınan çeklerde ihtiyati tedbir: yaklaşık ispat eşiği ve teminat karşılığı tedbir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/808 E. 2018/866 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1 . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Çeklerin hırsızlık sonucu zayi olduğu iddiasına dayanan ihtiyati tedbir taleplerinde, soruşturma dosyasının varlığı, banka/faktoring şirketlerine yapılan bildirimler ve gazetede yapılan ilan gibi hususlar davacının iddialarını ciddi kılıyorsa; yaklaşık ispat ölçüsünün tam olarak karşılanmadığı gerekçesiyle talebin reddi somut olaya uygun görülmeyebilir. Bu durumda, hakkın elde edilmesinin zorlaşması veya ciddi bir zarar doğması riskine karşı, teminat alınması koşuluyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi menfaat dengesine uygun kabul edilir; teminat karşılığı verilen tedbirin ileride yapılacak incelemelerle yeniden değerlendirilmesi mümkündür.
Ele alınan sorunlar
Çalıntı çeklerin ödenmesinin/takibe konulmasının ihtiyati tedbirle durdurulması talebi → kabul
İddia: Davacı vekili, müvekkilinin meşru hamili olduğu çeklerin hırsızlık sonucu zayi olduğunu, ilgili banka ve firmalara ihbarda bulunulduğunu, Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yapıldığını ve soruşturma dosyası bulunduğunu belirterek, dava konusu çeklerin ödenmesinin ve icraya konulmasının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.
Gerekçe: Dava dilekçesine ekli belgelerin incelenmesinde, davacı şirkete ait birden çok kıymetli evrakın birlikte çalınmasına ilişkin soruşturmanın halen devam ettiği, davacı tarafından gazetede yapılan ilk ilanın çeklerin ibraz gününden önceki bir tarihte gerçekleştirildiği, muhatap bankalara ve faktoring şirketlerine durumun bildirildiği, soruşturma evrakı kapsamı gözetildiğinde davacının iddialarının ciddi bulunduğu tespit edilmiştir. Dairenin benzer nitelikteki dosyalarında bu yönde uyuşmazlıkların sayısal olarak olağanın üzerinde arttığı da gözetilmiştir. Yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle talebin reddedilmiş olması, somut olaya uygun bulunmamıştır; HMK 389 uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Hukuki korunma kararı verilmediği takdirde davacı şirketin haklarının korunamamasına yol açılabileceği, gerekli teminat alınması halinde ileride yapılacak incelemeler sonucunda durumun yeniden değerlendirilmesinin her zaman mümkün olduğu gözetilerek, dosya mevcudu itibariyle tedbir koşullarının gerçekleştiği sonucuna varılmış; redde ilişkin ara karar kaldırılarak, teminat alınması koşuluyla çeklerin ödenmesinin ve takibe konu edilmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çalıntı/zayi çeklere ilişkin ihtiyati tedbir taleplerinde yaklaşık ispat ölçüsünün somut olay şartlarına göre (soruşturma dosyası, ilan, bildirimler) esnetilebileceğini ve teminat karşılığı tedbir kararı verilmesinin menfaat dengesine uygun olduğunu ortaya koyması bakımından emsal değer taşımaktadır; Dairenin benzer nitelikte artan sayıda dosyayla karşılaştığı da belirtilmiştir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ teminat↗ çek↗ hamil↗ ciro silsilesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/808
KARAR NO 2018/866
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1 . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/03/2018 Tarihli Ara Karar
NUMARASI 2018/237 Esas
İHTİYATİ TEDBİR
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/07/2018 (05/07/2018)
İlk derece mahkemesince verilen 26/03/2018 tarihli ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
Davacı vekili, müvekkilinin meşru hamili olduğu 39 adet çekin 11/12/2017 tarihinde müvekkil şirketin aracında meydana gelen hırsızlık sonucunda çalındığını ve zayi olduğunu, Bakırköy 3. ATM'nin 2017/1144 esas numarası ile yürütülen dosyada zayi olan çekler için ödeme yasağı konulduğunu, istirdat davasına konu olan ... Bank'a ait 2 çekin müvekkil şirketin rızası olmaksızın elinden çıktığını, davalı şirketçe idida edilen düzgün ciro silsilesiyle çeklerin iktisap edildiği hususunun mesnetsiz olduğunu, ...Bank'a ait 2 çekteki ciroda yer alan müvekkil şirket ...Tic. Ltd. Şti'ye ait imzaların sahte olduğunu, ayrıca çek üzerinde tahribat yapıldığını, dava konusu 2 çekin üzerinde bulunan ödeme yasağı ihtiyati tedbir kararının çeklerin zilyetliğinin müvekkil şirkete geçtiği ana kadar devam etmesine karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece,Bakırköy 3 ATM'nin 2017/1144 esas sayılı dosyası, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/60714 soruşturma numaralı dosyası ve 2017/30928 soruşturma numaralı dosyası incelendiğinde, hırsızlık suçundan şikayette bulunduğu ve faili meçhul olduğu gerekçesiyle, ihtiyati tedbir kararı verebilmek için hâkimin somut sebep göstermesi ve ihtiyati tedbir kararının haklılığını ortaya koyacak delil değerlendirmesi yapması ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşması gerekli olup davacı vekilinin dosyaya sunduğu belgelerin somut delil kabul edilip haklılık konusunda yaklaşık ispat ölçüsü kriterine uymaması gözönüne alınarak ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran Davacı vekili, söz konusu 39 çek arasında bulunan ve istirdat davasına konu olan Burgan Bank'a ait 2 çekin müvekkili şirketin rızası olmaksızın elinden çıktığını ve davalı şirketin söz konusu çeklerin çalınmış olduğunu bilerek ve kötü niyetli olarak çekleri iktisap ettiğini, müvekkili şirketin hırsızlık olayı sonucu zilyetliğini kaybettiği çekler hususunda çeklerin keşidecisi firmalarıyla yazışmalar yaptığını ve ilgili çeklerin çalındığını ve kati suretle ödeme yapılmaması gerektiği bilgisini geçtiğini, bunun yanında, çeklerin ait olduğu bankalara ihbarlarda bulunduğunu, çeklerin üzerine Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ödeme yasağı konduğunu, çeklerin bankalara ibraz edilmesi durumunda çek bedellerinin ödenmemesi gerektiği bilgisini geçtiğini, çeklerin üzerine ödeme yasağı konulduktan ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 22.12.2017 tarihlerinde, çekleri elinde bulunduranların derhal ibraz etmeleri ihtarının ilan edildikten sonra davalı şirket tarafından ticari ilişki sonucunda sözde faturalara dayanak gösterilen çalıntı çeklerin iktisap edildiğini, müvekkili şirketin elinden rızası olmadan çıkmış hatta çalınmış 2 çekin arka yüzünde bulunan ciro silsilesindeki şirketlerin ve davalı şirketin ticari defterleri incelendiğinde de görüleceği üzere ilgili şirketlerle müvekkili şirketin hiçbir ticari faaliyetinin olmadığını ve ciroların usulsüz ve kanuna aykırı gerçekleştirildiğini, soruşturma dosyası, ödeme yasağı olduğunu ve hatta ilgili firmaların, faktöring şirketlerin ve bankalarla yazışmaların gerçekleştirildiğini, Ticaret Sicil Gazetesi'nde Bakırköy 3.
Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/1144 Esas sayılı dosyası gereğince ilanlar yapıldığının dosyaya sunulan belgelerle sabit olduğunu, çeklerin icraya konma tehlikesiyle karşı karşıya kalma durumunun söz konusu olduğunun aşikar olduğunu belirterek, ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava dilekçesine ekli belgelerin incelenmesinde ; davacı şirkete ait birden çok kıymetli evrakın birlikte çalınmasından dolayı soruşturmanın halen devam ettiği ve davacı tarafından gazete de yapılan ilk ilanın 22.12.2017 tarihinde gerçekleştiği ,bu tarihte henüz çeklerin ibraz günü gelmediği ,muhatap bankalara ,hatta faktoring şirketlerine durumun bildirildiği ,soruşturma evrakı kapsamı gözetildiğinde davacının iddialarının ciddi bulunduğu ,Dairemize gelen benzer nitelikteki dosyalarda da bu yolda bulunan uyuşmazlıkların sayısal olarak olağanın üzerinde artış gösterdiği ,yargılama sürecinde teminat alınmak koşuluyla ihtiyati tedbir kararı verilmesinin menfaat dengelerine uygun olacağı kanaatına varılmıştır.
Yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediğinden ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiş ise de; verilen ara kararının somut olaya uygunluk göstermediği ;HMK.'nın 389 maddesinde yazılı; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinde; uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlemesi ;hukuki korunma kararı verilmediği takdirde davacı şirketin haklarının korunamamasına yol açılabileceği ,gerekli teminat alınması halinde gerekli incelemeler yapıldığında durumun yeniden değerlendirilmesi her zaman mümkün olduğu gözetildiğinde dosya mevcudu itibariyle koşulların gerçekleştiği sonucuna varıldığından redde ilişkin ara kararının kaldırılarak istemin kabulü ile dosyaya konu çeklerin ödenmesinin ve takibe konu edilmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/237 Esas sayılı ve 26/03/2018 tarihli ara kararının HMK.'nın 353-b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA,
"Davanın tarafları arasında hüküm ifade etmek üzere; Davaya konu olan 18.2.2018 keşide tarihli 50.000- TL ve 19.2.2018 keşide tarihli ve 47.000- TL bedelli 2 adet çekin; mahkeme kasasına alınarak, dava neticesine değin, bankaya ibrazında ödenmemesi, icra takibine konu edilmemesi yönünde HMK.'nın 389, İ.İ.K.'nın 72. ve müteakip maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir konulmasına,
%15 tutarında hesaplanan 14.550-TL teminat (kesin süresiz teminat mektubu veya nakit) alınmasına, Teminatın alınmasına ilişkin işlemlerin HMK.'nın 393. maddesine uygun olarak İlk Derece Mahkemesi'nce yerine getirilmesine, "
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90- TL istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/07/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/277790 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi