6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bonoda yetki sözleşmesi ihtiyati haciz yetkisini belirler

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1345 E. 2018/1116 K. · · İlk derece: İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesi

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Gerekçe özeti

Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, taraflar tacir ise ve bonoda geçerli bir yetki sözleşmesi (HMK 17) bulunuyorsa, İİK 50 ve 258. maddeler uyarınca genel yetki kurallarına (alacaklının/borçlunun yerleşim yeri veya keşide yeri) değil, sözleşmeyle belirlenen mahkemeye münhasır yetki tanınır; bu durumda ihtiyati haciz talebi ancak yetki sözleşmesinde belirlenen mahkemede ileri sürülebilir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin, bonoda kararlaştırılan yetki sözleşmesine göre belirlenip belirlenmeyeceği → ret

İddia: İhtiyati haciz isteyen vekili, borçlu ...'nın ve eşinin adreslerinin, dolayısıyla borçlunun beraber yerleşmek niyetiyle oturduğu yerin Beşiktaş olduğunu, diğer borçlu yönünden itiraz edilmemiş olması nedeniyle yetkinin kesinleşeceğini ve 4 yıl önce keşide edilen bonodaki adreslere bakılarak yerleşim yerinin tespit edilemeyeceğini ileri sürerek ek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: İİK 258. madde uyarınca ihtiyati hacze İİK 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir; İİK 50. madde ise para veya teminat borcu takiplerinde HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyasen uygulanacağını öngörür. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK 89/1 hükmü uygulanamaz; bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu varsa borçlulardan birinin yerleşim yerinde veya bononun keşide yerinde ihtiyati haciz talep edebilir. Bununla birlikte HMK 17. madde uyarınca tacirler aralarındaki uyuşmazlık için bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir ve aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece o mahkemede açılır. Somut olayda bonoda Bursa Mahkemelerinin yetkili kılındığı, alacaklı ile itiraz eden borçlunun ticari işletme sahibi olmaları nedeniyle tacir kabul edildiği ve bu tespite taraflarca itiraz edilmediği görülmüştür. Bu durumda bonodaki yetki şartı geçerlidir ve ihtilaf halinde Bursa Mahkemeleri münhasıran yetkilidir; mahkemenin yetkisizlik gerekçesiyle verdiği ek kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Bonoya dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, taraflar tacir olduğunda bono üzerindeki yetki sözleşmesinin İİK'nın genel yetki kurallarına (İİK 50, 258) üstün tutularak münhasır yetkiyi belirlediği yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati haciz/yetki itirazı uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Bonoya dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, taraflar tacir ise ve bonoda geçerli bir yetki sözleşmesi bulunuyorsa (HMK 17), yetkili mahkeme sözleşmeyle belirlenen mahkemedir; bu durumda İİK 50 ve 258. maddelerdeki genel yetki kuralları (borçlunun yerleşim yeri, keşide yeri vb.) uygulanmaz.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yetki sözleşmesi kambiyo senedi bono tacir münhasır yetki

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258İİK 50 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 17 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 89/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1345

KARAR NO 2018/1116

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİH 29/05/2018 Tarihli Ek Karar

NUMARASI 2018/403 D.İş - 2018/406 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/10/2018

Mahkemenin 24/04/2018 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı itiraz üzerine, 29/05/2018 tarihinde verilen itirazın kabulüne ilişkin ek kararın, ihtiyati haciz isteyen vekilince yasal sürede istinaf edilmesi üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili, müvekkilinin ihtiyati hacizden 27/04/2018 tarihinde banka hesaplarına haciz konulması ile haberdar olduğunu, müvekkilinin alacaklıyı tanımadığını, bonodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, ayrıca borçluların adreslerinin mahkemenin yargı sınırları içinde olmadığını, yine bonoda Bursa Mahkemelerinin yetkili kılındığını, dolayısıyla yetkili mahkemenin Bursa mahkemeleri olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İTİRAZA CEVAP

İhtiyati haciz isteyen vekili, senet borçlusu ...’nın adresinin İstanbul olduğunu, bu nedenle mahkemenin yetkili olduğunu beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince, dava konusu bonoda ihtilaf halinde Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, alacaklı ile itiraz eden borçlunun ticari işletme sahibi olmaları nedeniyle tacir oldukları, dolayısıyla HMK 17.maddesi uyarınca yetki sözleşmesinin geçerli olduğu, kaldı ki ihtiyati haciz isteyenle borçluların adresleri itibariyle de mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesiyle itirazın kabulüne, borçlu ... hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili; borçlu ...’nın ve eşinin adreslerinin, dolayısıyla borçlunun beraber yerleşmek niyetiyle oturduğu yerin Beşiktaş olduğunu, kaldı ki yerleşim yeri Beşiktaş olan borçlu Timuçin’in ihtiyati haciz kararına itiraz etmemiş olması nedeniyle diğer borçlular yönünden de yetkinin kesinleşeceğini, 4 yıl önce keşide edilen bonodaki borçlu adreslerine bakılarak yerleşim yerinin tespit edilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesinin ek kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinafa cevap dilekçesinde, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihte borçlu ...’nın mernis adresinin Başakşehir olduğunu, borçlunun Beşiktaş adresine 22/05/2018 tarihinde taşındığını belirterek istinaf isteminin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, bonoya dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Mahkemenin 24/04/2018 tarihli kararıyla tüm borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Borçlu ... vekilinin itirazı üzerine Mahkemenin 29/05/2018 tarihli ek kararı ile Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle borçlu ... hakkındaki ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, bononun keşide yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Bununla birlikte, HMK’nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17.maddesinde ise; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda talebe konu bonoda Bursa Mahkemelerinin yetkili kılındığı görülmektedir. Mahkemece alacaklı ile itiraz eden borçlu ... ticari işletme sahibi olmaları nedeniyle tacir kabul edilmiş olup taraflarca bu tespite itiraz edilmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla talebe konu bonodaki yetki şartının geçerli olduğu, ihtilaf halinde Bursa Mahkemelerinin münhasıran yetkili kılındığı anlaşılmakla mahkemenin ek kararında isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 01/10/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/277338 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.