Adi ortaklığa açılan davada taraf teşkili eksikliği nedeniyle kaldırma
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1274 E. 2018/1215 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Karşı Dava (Cezai Şart-Mahsup) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Tüzel kişiliği bulunmayan bir adi ortaklığa karşı dava açılması veya adi ortaklardan yalnızca biri tarafından dava açılması hâlinde, adi ortaklığın mecburi dava/takip arkadaşlığı niteliği nedeniyle tüm ortakların taraf olarak gösterilmesi ya da eksik tarafın davaya muvafakati/davaya dahil edilmesi suretiyle taraf teşkilinin sağlanması gerekir. Bu husus dava şartına ilişkin olup mahkemece re'sen gözetilir; taraf teşkili sağlanmadan verilen karar, diğer dava şartlarına aykırılık nedeniyle kaldırılır.
Ele alınan sorunlar
Adi ortaklığa (tüzel kişiliği olmayan) karşı açılan asıl davada taraf teşkili → kabul
Gerekçe: Dayanak sözleşme adi ortaklık ile davacı arasında imzalanmış, fatura da adi ortaklık adına düzenlenmiştir. Ancak asıl davada davalı olarak gösterilen adi ortaklığın tüzel kişiliği yoktur. Adi ortaklık, ortaklığı oluşturan ortaklarca veya bunlardan biri tarafından diğerine temsil yetkisi verilmesi hâlinde diğer ortağı da temsile yetkili ortak tarafından temsil edilebilir. Adi ortaklığın bu niteliği itibariyle mecburi takip ve dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Bu durumda adi ortaklığı oluşturan tüm kişilerin taraf gösterilerek dava açılması gerekir. Bu husus dava şartına ilişkin olup mahkemece re'sen nazara alınır. Davalı adi ortaklığın tüm ortaklarının unvanları dava dilekçesinde yazılı olup diğer adi ortak ihbar olunan sıfatıyla davada yer almıştır; davanın adi ortaklık yerine adi ortaklara açılmış olması hâlinde temsilcide hata kabul edilerek tebligat yapılmayan adi ortağa dava dilekçesi tebliğ edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanması ve yargılamaya katılması zorunludur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Adi ortaklardan biri tarafından açılan karşı davada mecburi dava arkadaşlığı ve taraf teşkili → kabul
Gerekçe: Karşı dava, adi ortaklardan biri tarafından açılmıştır. Mecburi dava arkadaşları ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir; bu tür dava arkadaşlığında dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır. Ancak duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder (HMK 60/1). Birlikte dava açılmadığı takdirde diğer ortaktan davaya muvafakat alınması, muvafakat vermeyen ortak olursa onun hakkında da dava açılması ve bu suretle taraf ehliyetinin tamamlanması gerekir; aksi takdirde davanın dinlenme imkânı yoktur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Adi ortaklığa veya adi ortaklardan birine karşı/tarafından açılan davalarda taraf teşkilinin nasıl sağlanması gerektiği ve bu hususun dava şartı olarak re'sen gözetileceği yönünde genel bir kural ortaya koyduğundan, benzer adi ortaklık uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Adi ortaklığa açılan davada tüm ortakların taraf gösterilmesi/taraf teşkilinin sağlanması, Mecburi dava arkadaşlığında diğer ortağın davaya muvafakati veya davaya dahil edilmesi
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
adi ortaklık↗ tüzel kişilik yokluğu↗ mecburi dava arkadaşlığı↗ taraf teşkili↗ dava şartı↗ temsilde hata↗ muvafakat↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/179
KARAR NO 2018/1044
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/03/2017
NUMARASI 2015/813 Esas 2017/214 Karar
DAVA
İtirazın İptali -Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/09/2018 (16/10/2018 yazım tarihli )
Asıl davanın reddine ;karşı davanın kabulune ilişkin hükmün davacı-karşı davalı vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor,dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili;davalı ortaklık adına servis işi yerine getirilmesine ilişkin anlaşma yaptıklarını, anlaşmaya göre davalı ortaklık taşıma işi ile ilgili bir iş aldığında, kendi servislerinin yetmediği yerde aracı olan kişileri ücret karşılığından kiraladığını ve iş sonunda fatura karşılığında ücret verdiğini,servis işine ait 30/03/2014 tarihli faturanın ödenmediğini, İst.... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe itiraz ettiğini, itirazın iptaline ve davalı aleyhinde icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA
Davalı - karşı davacı...ltd.şti. vekili;davalı ...Ltd. Şti ve ...Tic. A.Ş. ile iş ortaklığının son bulduğunu, davanın ... Oto. Tic. A.Ş'ye ihbarı gerektiğini, davacı - karşı davalının 13/03/2014 tarihli iş bırakma formu ile işi bırakmayı talep ederek 30/04/2014 tarihine kadar da çalışmayı ve müşteri şikayetine sebep olması durumunda 3.000-TL cezai şartı ve davalı- karşı davacının uğrayacağı her türlü zararı karşılayacağını taahhüt ettiğini, davacının 21/04/2014 tarihli sabah servisine gitmeyerek iş sözleşmesine aykırı davrandığını,Tübitak tarafından davalı - karşı davacı firmaya 3.586,37-TL idari para cezası kesildiğini,idari para cezasının davacı - karşı davalının hakedişinden kesildiğini, bu nedenle davacının alacağının bulunmadığını, asıl davanın reddini, müvekkili lehine 3.000-TL'si cezai şartın davacı - karşı davalıdan alınarak ödenmesine,iş ortaklığının zararlarına karşılık mahsup etmiş olduğu 3.586,37-TL'lik mahsubun geçerliliği yönünde hüküm kurulmasına,aksi halde bu bedelin davacı - karşı davalıdan alınarak davalı - karşı davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece,sözleşme gereği davacı şirketin davalı... ile anlaştığı buna göre davacı - karşı davalı tarafın 30/04/2014 tarihine kadar çalışmayı taahhüt ettiği, 21/04/2014 tarihinde sabah servisine gelmediği bu nedenle ... ile sözleşme imzalayan Tübitak tarafından ... aleyhine 3.586,37-TL ceza uygulandığı, bu cezanın davacı - karşı davalının eylemi neticesinde gerçekleştiğinden davalı - karşı davacının bu husustaki takas mahsup talebi kabul edilerek ceza olarak ödenen 3.586,37-TL'nin davacının faturaya dayalı alacağı olan 3.568,32-TL'ye takas- mahsubuna,cezai şart talebinin de kabulü ile 3.000-TL cezai şartın davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı-karşı davalı vekili; müvekkilinin davalı şirket ile çalışmayı 21/04/2014 tarihinden önce bıraktığı,Tübitak tarafından kesilen idari para cezasından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını,eksik inceleme neticesi hüküm verildiğini beyan ile kararın kaldırılarak asıl davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı tarafından asıl dava,davacı ...Turizm Otomotiv ltd.şti ve ...Ticaret AŞ İş ortaklığı hasım gösterilerek açılmıştır. Dava dilekçesi adi ortaklık adına tebliğ edilmiş,adi ortak ...Otomotiv ltd.şti vekili vekaletnamesini ibraz ederek ...ltd.şti olarak davaya cevap vermiş ve davacı aleyhinde karşı dava açmıştır.
Dayanak sözleşme adi ortaklık ile davacı arasında imzalanmış,fatura da adi ortaklık adına düzenlenmiştir.Asıl dava da davalı olarak gösterilen adi ortaklığın tüzel kişiliği yoktur. Adi ortaklık ortaklığı oluşturan ortaklarca veya bunlardan biri tarafından diğerine temsil yetkisi verilmesi halinde diğer ortağı da temsile yetkili ortak tarafından temsil edilebilir.Adi ortaklığın bu niteliği itibariyle mecburi takip ve dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Bu durumda adi ortaklığı oluşturan tüm kişiler taraf gösterilerek açılması gerekir. Bu husus dava şartına ilişkin olup mahkemece re'sen nazara alınır.(Yargıtay 19 HD nin 2016/18129 esas , 2018/2500 karar sayılı ilamı )
Davalı adi ortaklığın tüm ortaklarının ünvanları dava dilekçesinde yazılıdır.Diğer adi ortak ihbar olunan sıfatıyla dava da yer almıştır.Davanın adi ortaklar yerine adi ortaklığa açılmış olması halinde temsilcide hata kabul edilerek tebligat yapılmayan adi ortağa dava dilekçesi tebliğ edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanması ve yargılamaya katılması zorunludur.
Karşı dava ise ;adi ortak ....ltd.şti tarafından açılmıştır. Mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır. Ancak, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder (HMK 60/1)Birlikte dava açılmadığı takdirde diğer ortaktan davaya muvafakat alınması, muvafakat vermeyen ortak olursa onun hakkında da dava açılması ve bu suretle taraf ehliyetinin tamamlanması gerekir. Aksi takdirde davanın dinlenme imkanı yoktur (YHGK.nun 17.01.1990 gün E.13-457, K.2 sayılı kararı).
Açıklanan sebeblerle adi ortaklık hakkında açılan dava ve yine adi ortak tarafından açılan dava da usulen taraf teşkili sağlanmadan bakılıp sonuçlandırılmış olması HMK 353(1)a-4 kapsamında diğer dava şartlarına aykırılık teşkil ettiğinden hükmün kaldırılarak taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam olunmak üzere hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/03/2017 Tarih 2015/813 Esas 2017/214 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA;
"Dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"
Davacı-karşı davalı vekilinin esasa dair istinaf nedenlerinin incelenmesine yer olmadığına ,Davacı- karşı davalı tarafından yatırılan 87,13- TL peşin karar harcının istek halinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/09/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/275634 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi