Yazılı yapılmayan taşınmaz simsarlığı sözleşmesi geçersizdir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/315 E. 2018/1400 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Tellallık (Simsarlık) Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 18/19/46/57 (simsarlık) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Taşınmaz mal tellallığına (simsarlık) ilişkin sözleşmenin TBK 520 uyarınca yazılı olarak yapılması bir geçerlilik şartıdır. Bu şekil şartına uyulmadan kurulan tellallık sözleşmesi geçersizdir ve taraflarına hak ve borç doğurmaz; taraflar ancak verdiklerini haksız iktisap hükümleri çerçevesinde geri isteyebilirler. Bu nedenle yazılı sözleşme bulunmaksızın düzenlenen faturaya dayalı komisyon alacağı talebi ispatlanamamış sayılır ve reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Yazılı şekilde yapılmayan taşınmaz mal tellallığı (simsarlık) sözleşmesine dayalı komisyon alacağı talebi → ret
İddia: Davacı vekili, takibin taşınmaz simsarlığı sözleşmesine değil faturaya dayandığını, bu nedenle yazılı şekil şartının aranmaması gerektiğini, ayrıca davalı tarafın bir kısım ödeme yaptığını, ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmadan ve faturalardaki yazıların davalı çalışanına ait olup olmadığı araştırılmadan karar verildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TBK'nun 520. maddesi gereğince taşınmaz mal tellallığına ilişkin sözleşmenin yazılı olarak yapılması zorunludur. Bu maddede öngörülen yazılı şekil şartı bir geçerlilik şartıdır; bu şarta uyulmadan yapılan tellallık sözleşmesi geçersizdir ve geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz. Bu durumda taraflar verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilirler. Somut olayda taraflar arasında yazılı bir taşınmaz mal tellallığı sözleşmesi bulunmadığından, davacının alacak iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. (BAM'ca yerinde görülen Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Taşınmaz mal tellallığı sözleşmesinde TBK 520 uyarınca öngörülen yazılı şekil şartının geçerlilik şartı olduğu ve bu şarta uyulmadan yapılan sözleşmenin tarafları için hak ve borç doğurmayacağı yönündeki tespit, benzer uyuşmazlıklarda bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tellallık (simsarlık) sözleşmesi↗ yazılı şekil şartı↗ geçerlilik şartı↗ haksız iktisap↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/315
KARAR NO 2018/1400
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/12/2017
NUMARASI 2017/452 E.-2017/1209 K.
DAVA
İtirazın İptali (Tellallık Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/11/2018
İlk derece mahkemesince davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili, tellallık hizmeti veren müvekkilinin davalı tarafa ait dairelerin bir kısmının satışına aracılık etmesi nedeniyle komisyon alacağına hak kazandığını, buna ilişkin düzenlenen fatura bedelinin bir kısmının ödeniğini, ancak bakiye 40.721,08 TL’nin ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalıların itirazları ile durduğunu, itirazların haksız olduğunu, hatta faturalardaki açıklama, miktar ve tarih dahil tüm el yazılarının davalı çalışanının el ürünü olduğunu ileri sürerek itirazların iptali ile takibin devamına, %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalılar vekili, müvekkillerinin davacıdan faturalara konu hizmeti almadığını, taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşmenin de bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, TBK'nın 520/3. maddesi uyarınca taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesinin yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmayacağı, maddede öngörülen bu şekil şartının bir geçerlilik şartı olduğu, dolayısıyla yazılı şekilde yapılmayan sözleşmelerin geçerli olmayacağı, bu durumda davacının alacak talebi geçerli bir sözleşmeye dayanmadığından yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1- Davalı tarafın dava konusu faturalara ilişkin bir kısım ödeme yaptığını,
2- Ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi dahi yapılmadan karar verilmesinin doğru olmadığını,
3- Faturalardaki yazıların davalı çalışanı eli ürünü olup olmadığının incelenmesi gerektiğini,
4- Takibin taşınmaz simsarlığı sözleşmesine değil faturaya dayalı olduğunu, mahkemece bu hususun dikkate alınmadığını, dolayısıyla yazılı şekil şartı aranmayacağını belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, “hizmet bedeli” açıklamalı iki adet faturadan doğan bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazların iptali istemine ilişkindir.
Davacı, davalı tarafa ait bir kısım dairelerin satışına aracılık etmesi nedeniyle komisyon alacağına hak kazandığını, bu alacağa ilişkin düzenlenen faturalara istinaden bir kısım ödeme yapılmış olmakla birlikte bakiye borcun ödenmediğini ileri sürmüş, davalı faturalara konu hizmeti almadığını savunmuştur.
TBK'nun 520. maddesi gereğince taşınmaz mal tellallığına ilişkin sözleşmenin yazılı olarak yapılması zorunluluğu vardır. Bu maddede öngörülen yazılı şekil şartı, geçerlilik şartı olup, bu şarta uyulmadan yapılan tellallık sözleşmesi geçersizdir. O nedenle geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz. Bu durumda taraflar verdiklerini haksız iktisap kuralları gereğince geri isteyebilirler.(Emsal: Yargıtay 13.Hukuk Dairesi’nin 19/01/2017 tarihli 2015/13433 E., 2017/320 K. sayılı kararı)
Somut olayda da taraflar arasında yazılı bir taşınmaz mal tellallığı sözleşmesi bulunmadığından, ilk derece mahkemesince davacının alacak iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 08/11/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/275426 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi